Yöntem kütüphanesi — Beden Odaklı Travma Terapisi Akademisi

Kanıt etiketleri

Kanıt düzeyi A, Kılavuzlarda güçlü biçimde önerilen: Kılavuzlarda güçlü biçimde önerilen. Birden çok yüksek nitelikli çalışma ve klinik kılavuz desteği.
Kanıt düzeyi B, Destekleyici/umut verici: Destekleyici/umut verici. Birkaç kontrollü çalışma veya meta-analiz desteği var; çoğunlukla yardımcı uygulama olarak düşünülmeli.
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersiz: Ön kanıt/kanıt yetersiz. Küçük veya yanlılık riski yüksek çalışmalar var; etkinlik ve kimde işe yaradığı belirsiz.
Kanıt düzeyi D, Kuramsal/tartışmalı: Kuramsal/tartışmalı. Klinik dil olarak yararlı bulunabilir, ancak özgül mekanizma veya PTSD tedavi etkisi doğrulanmış değil.

Güvenlik uyarısı: Kanıt etiketi “zararsız” anlamına gelmez. Düşük kanıt, bilinmeyen zararları da içerir.

Kanıt haritası

Güçlüden zayıfa sıralanmıştır. Kaynaktaki sıra konuya göredir; burada eksen kanıttır.

Kanıt düzeyi A, Kılavuzlarda güçlü biçimde önerilenUzun Süreli Maruz Bırakma (PE)
A, ilk seçenek. Bedensel kaygı ve kaçınma, güvenli bağlamda öğrenme sürecine dâhil olur.
Sınırlılık: Eğitimli klinisyen ve yapılandırılmış protokol gerekir
Kanıt düzeyi A, Kılavuzlarda güçlü biçimde önerilenBilişsel İşlemleme Terapisi (CPT)
A, ilk seçenek. Suçluluk, utanç ve bedenle ilgili anlamlar çalışılabilir.
Sınırlılık: “Sadece konuşma” diye küçümsenmemeli
Kanıt düzeyi A, Kılavuzlarda güçlü biçimde önerilenEMDR
A, ilk seçenek. Travma anısı, duygu, beden duyumu ve bilateral uyarım birlikte ele alınır.
Sınırlılık: Bilateral uyarımın özgül mekanizması tümüyle açıklanmış değildir; eğitim gerekir
Kanıt düzeyi B, Destekleyici/umut vericiMindfulness-Based Stress Reduction (MBSR)
B, VA/DoD'da zayıf öneri. Beden taraması, farkındalık ve hafif yoga içerir.
Sınırlılık: Travma odaklı tedavinin eşdeğeri sayılmamalı; içe odaklanma bazı kişilerde zorlayıcıdır
Kanıt düzeyi B, Destekleyici/umut vericiYapılandırılmış egzersiz
B, yardımcı. Uyku, bedensel yeterlilik, duygu düzenleme ve genel sağlık.
Sınırlılık: PTSD'ye özgü ilk seçenek tedavi değil; tıbbi uygunluk gerekir
Kanıt düzeyi B/CTravmaya duyarlı yoga
B/C, yardımcı. Seçim temelli hareket, beden farkındalığı, nefes.
Sınırlılık: Özbildirim sonuçları daha olumlu; klinisyen değerlendirmesinde sonuçlar tutarsız; programlar çok farklı
Kanıt düzeyi B/CBeden ve hareket odaklı müdahaleler, genel
B/C. Çeşitli hareket, beden farkındalığı ve düzenleme pratikleri.
Sınırlılık: 2023 meta-analizinde çalışmalar çok heterojen ve çoğunda yanlılık riski var
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizSomatic Experiencing (SE)
C. Duyum izleme, titrasyon, pendülasyon, savunma tepkileri.
Sınırlılık: Küçük RCT'ler umut verici; VA/DoD öneri için kanıtı yetersiz buluyor
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizSensorimotor Psychotherapy
C. Duruş, hareket dürtüsü, sınır ve duyumları psikoterapiye katar.
Sınırlılık: Pilot çalışmalar var; geniş bağımsız tekrarlar sınırlı
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizNARM (NeuroAffective Relational Model)
C, gelişmekte olan. Şimdiki anda kimlik, ilişki, ajans, bedensel deneyim ve gelişimsel travma örüntülerini ele alır.
Sınırlılık: NARM'a özgü PTSD/CPTSD RCT'si bulunmuyor; mevcut çalışmalar terapist görüşleri ve keşifsel verilerle sınırlı
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizHRV biyogeribildirim / yavaş tempolu solunum
C, yardımcı. Solunum-kalp ritmi ilişkisini görünür kılar.
Sınırlılık: Küçük örneklemler; HRV tanı veya “vagal güvenlik” ölçüsü değildir
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizDans/hareket terapisi, psikodrama, yaratıcı sanat
C. İfade, ritim, beden imgesi ve sosyal katılım.
Sınırlılık: Müdahaleler birbirinden çok farklı; PTSD'ye özgü kanıt sınırlı
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizTai chi / qigong / akupunktur
C. Yavaş hareket, dikkat, bedensel ritim veya somatik uyarım.
Sınırlılık: VA/DoD: lehine veya aleyhine öneri için yetersiz kanıt
Kanıt düzeyi C, Ön kanıt/kanıt yetersizEFT / tapping
C. Maruz kalma ve bilişsel öğelere dokunma ekler.
Sınırlılık: Olumlu çalışmalar olsa da çalışma kalitesi, aktif karşılaştırmalar ve araştırmacı bağlılığı dikkatle incelenmeli
Kanıt düzeyi C/DBodynamic System
C/D. Hareket, kas yanıtı, gelişimsel dönemler, ego işlevleri ve “Bodymap” çerçevesini birleştirir.
Sınırlılık: PTSD için bağımsız RCT ve Bodymap'in güçlü bağımsız psikometrik doğrulaması yok; kas-psikoloji eşlemeleri doğrulanmış tanı aracı değildir
Kanıt düzeyi C/DTRE / istemli titreme uygulamaları
C/D. Titreme ve kas aktivitesi hedeflenir.
Sınırlılık: PTSD tedavisi ve “travma boşaltma” mekanizması için yeterli kanıt yok; aşırı uyarılma riski
Kanıt düzeyi C/DMasaj, manuel terapi ve terapötik dokunma
C/D, destekleyici olabilir. Dokunma, kas-iskelet rahatlığı, beden sınırları.
Sınırlılık: PTSD'yi tedavi ettiği gösterilmiş değil; rıza ve sınır ihlali riski yüksek
Kanıt düzeyi D, Kuramsal/tartışmalıPolyvagal teoriye dayalı “vagus egzersizleri”
D. Otonom durumlar için anlaşılır bir dil sunabilir.
Sınırlılık: Kuramın özgül anatomi ve evrim iddiaları bilimsel olarak ciddi biçimde tartışmalıdır
Kanıt düzeyi DeneyselTranskutanöz vagus uyarımı, TMS, tDCS, nörofeedback
Deneysel/uzmanlık düzeyi. Sinirsel veya fizyolojik süreçleri doğrudan hedefler.
Sınırlılık: Klinik gözetim gerekir; rutin beden çalışması değildir; uzun dönem kanıt sınırlı

Bodynamic, NARM, SE ve Sensorimotor nasıl ayrılır?

Bu tablo “hangisi en iyi?” sorusunu tek başına yanıtlamaz. Yöntem seçimi tanı, hedef, eş tanılar, risk, kişinin tercihi ve uygulayıcının ruhsatıyla birlikte değerlendirilir.

Boyut	Bodynamic	NARM	Somatic Experiencing	Sensorimotor Psychotherapy
Ana mercek	Gelişimsel dönemler, kas yanıtları, ego işlevleri, ilişki ve kaynak	Kimlik, bağlantı, ajans ve şu anda süren gelişimsel uyarlanma	Uyarılma, duyum, savunma tepkileri ve küçük dozlarda işlemleme	Duyum, duruş, hareket, bağlanma ve bilişin entegrasyonu
Geçmişle ilişki	Gelişimsel harita geçmiş örüntülere kuramsal anlam verir	Geçmişin bugün nasıl örgütlendiğine odaklanır; ayrıntılı gerileme hedef değildir	Olay anlatısından çok şimdiki bedensel izler izlenebilir	Geçmiş anı ile şimdiki beden örgütlenmesi birlikte çalışılabilir
Bedeni kullanma	Hareket deneyleri; yönteme göre kas palpasyonu ve Bodymap	Bedensel duyum ilişki ve kimlik sorgusuna eşlik eder; standart kas testi yok	Duyum izleme, titrasyon, pendülasyon, hareket dürtüsü	Duruş, eylem, sınır, duyum ve “deney”
Dokunma	Bazı eğitim ve uygulamalarda yer alabilir; ayrı onam gerekir	Modelin zorunlu veya tanımlayıcı bileşeni değildir	Uygulayıcıya/eğitime göre değişebilir; zorunlu değildir	Zorunlu değildir; kullanılırsa açık gerekçe ve onam gerekir
Yönteme özgü değerlendirme	Bodymap ve karakter/gelişim haritası	Beş gelişimsel tema ve hayatta kalma stilleri	Uyarılma/düzenleme örüntüsünün klinik takibi	Beş kanallı örgütlenme ve sensörimotor örüntüler gibi klinik haritalar
Kanıt konumu	C/D	C, gelişmekte olan	C	C
Kesinlikle yapılmaması gereken çıkarım	Kastan belirli olay, yaş veya tanı çıkarmak	Stili değişmez kişilik tanısı saymak	Titremeyi travmanın boşaldığının kanıtı saymak	Duruşu geçmiş olayın kesin kaydı saymak

Yöntem dosyaları

Her dosya aynı sırayla okunur: kuramsal temel, yaygın teknikler, kanıt, doğru konumlandırma ve kırmızı bayraklar. Yöntemin kendi açıklaması ile bağımsız araştırma sonucu ayrı ayrı yazılır.

Aynı ölçütlerle karşılaştırma

Kanıt etiketleri

Kanıt haritası

Bodynamic, NARM, SE ve Sensorimotor nasıl ayrılır?

Yöntem dosyaları