Temporomandibular Eklem

Açılış

Ders 06-27'de temporal kemiğin alt yüzünde gerçek bir eklem yüzü bulmuştuk: alt çenenin oturduğu çukur ve önündeki tümsek. Orada bir söz vermiştik — eklemin kendisi sonraya bırakılıyordu. Ders 06-30'da alt çeneyi bir kaldıraç olarak okuduk, ama destek noktasını yine adlandırmadan geçtik.

Ders 07-11 diski tanıttı, Ders 07-24 çene ekleminin disk yüzünden ikiye bölündüğünü gösterdi. İkisi de aynı eklemi bir örnek olarak kullandı. Hiçbiri onu kurmadı.

Kurs 07 boyunca eklem okumanın bütün araçlarını topladık. Şimdi, bu araçların hepsini aynı anda kullanmak zorunda kalacağımız bir eklem var: iki ayrı kapsül, tek bir kemik, ve birbirine izin vermek zorunda olan iki eklem.

Bu ders K3 katmanında ve Bölüm 07.5'i kapatıyor. Sonunda çene ekleminin yüzeylerinin neden hiyalin kıkırdak olmadığını, ağız açılırken hangi hareketin önce geldiğini, tutma işini kimin devraldığını ve iki çene ekleminin neden asla ayrı ayrı hareket edemediğini bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce eklem yüzeylerini adlandıracağız ve sığlığın ne söylediğini okuyacağız. Sonra yüzeylerin malzemesindeki istisnayı kuracağız. Ardından açılışın sırasını açacağız — dersin merkezi orası, çünkü Ders 07-24'te bu sırayı yalnız tek bir cümleyle geçmiştik. Sonra tutma işini devralanı bulacağız. Son olarak iki eklemin zorunlu ortaklığını kuracağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 07-38'in cümlesini yanında tut: boşluklu her eklemde tutma işi devredilir — devralanı adlandırmak, eklemi anlamanın yarısıdır.

Mekanizma

Çukur tek başına eklem yüzü değil

Ders 06-19'un ölçüsünü hatırla: bir yuvanın derinliği, kararlılık ile hareket arasındaki seçimi gösterir. Çene çukuru derin değil, sığ. Ders 06-27'de bu ölçüyü uygulayıp doğru sonuca varmıştık — bu eklem tutmaktan çok serbestlikten yana.

Ama ölçüyü uygularken bir şeyi eksik bırakmıştık. Eklem yüzü çukurda bitmiyor. Çukurun hemen önünde bir tümsek var, ve kaplama o tümseğin arka yamacına kadar devam ediyor.

Ders 07-08'in kuralı burada okumayı yönlendiriyor: kaplamanın sınırı hareket açıklığının sınırıdır — yüzeyin genişliği ne kadar oynandığını söyler. Kaplama çukurdan çıkıp tümseğin üzerine taşıyorsa, alt çenenin başı ömrünün bir bölümünü çukurun dışında geçiriyor demektir.

ÇENE EKLEMİNİN YÜZEYİ İKİ PARÇALIDIR — BİR ÇUKUR VE ÖNÜNDEKİ BİR TÜMSEK — VE BU, BAŞIN ÇUKURU TERK ETTİĞİNİN KAPLAMAYA YAZILMIŞ HÂLİDİR.

Sığlık böylece tek başına anlamını kaybediyor. Çukur sığ olduğu için serbest değil; serbest olduğu için hem sığ hem önü açık.

Yüzeyler hiyalin değil

Ders 07-08'de eklem yüzünün kaplamasını kurmuştuk: pürüzsüz, kaygan, yükü yayan bir film. O derste kaplamanın malzemesi hiyalin kıkırdaktı ve bu, sinovyal eklemlerin neredeyse tamamı için doğru.

Çene ekleminde değil. Buradaki eklem yüzlerini kaplayan doku fibröz kıkırdak — Ders 07-11'de diskin malzemesi olarak tanıdığımız, kaygan olmaktan çok dirençli olan tür.

Bunu bir kural bozulması değil, bir istisna olarak yaz. Ve istisnayı okumanın bir yolu var: Ders 07-11'de diski tarif ederken "dolgu kayan bir yüzey değil, sıkışan bir kamadır — bu yüzden kaygan değil, dirençli malzemeden yapılmıştır" demiştik. Çene ekleminde disk ile yüzeyler aynı malzemeden. Yani burada yüzey, dolgunun tarafına geçmiş.

BİR EKLEMDE YÜZEYİN MALZEMESİ DİSKİN MALZEMESİYLE AYNIYSA, O EKLEMDE BASKIN SORUN AŞINMA DEĞİL, KAYMA GERİLİMİDİR.

Ders 07-28'in ayrımı bunu tamamlıyor: yuvarlanma her iki yüzeyde yeni noktaları temasa getirir, kayma aynı noktayı karşı yüzeyin farklı noktalarına değdirir. Çene ekleminde hareketin büyük bölümü kayma. Kayan bir yüzey, yuvarlanan bir yüzeyden farklı bir yük türüyle karşılaşır.

Açılışın sırası — ve Ders 07-24'ün açılması

Şimdi bu dersin merkezine geldik, ve işe Ders 07-24'e dönerek başlıyoruz.

Ders 07-24'te sırayı tek bir cümleyle vermiştik: önce alt kompartımanda dönme, sonra üst kompartımanda kayma. Aynı dersin deneyinde okura "önce bir kayma mı hissediyorsun yoksa dönme mi — sırayı yaz" diye sormuştuk; şimdi o cümlenin arkasındaki mekanizmayı kuruyoruz.

Mekanizma şu: ağız açılmaya başladığında önce alt kompartımanda dönme olur. Alt çenenin başı, diskin altında, yerinde döner. Açılış ilerlediğinde bu dönme tek başına yetmez; o noktada üst kompartımanda kayma devreye girer ve baş, diski de yanında götürerek öne, tümseğin üzerine doğru kayar.

ÖNCE ALT KOMPARTIMANDA DÖNME, SONRA ÜST KOMPARTIMANDA KAYMA — TAM AÇILIŞ İKİ BÖLMENİN SIRAYLA ÇALIŞMASIDIR, AYNI ANDA ÇALIŞMASI DEĞİL.

Sıranın neden önemli olduğunu Ders 07-29 söylüyor. Konveks–konkav kuralı, dışbükey bir yüzey hareket ettiğinde yuvarlanma ile kaymanın ters yönlere gitmek zorunda olduğunu kuruyordu. Alt çenenin başı dışbükey, çukur içbükey; yani kural tam olarak burada geçerli olmalıydı.

Ama disk boşluğu ikiye böldüğü için iki olay iki ayrı yüzey çiftine düşüyor. Dönme bir çiftte, kayma ötekinde. Birbirlerini düzeltmek zorunda değiller, çünkü aynı temas yüzeyini paylaşmıyorlar.

DİSKİN BÖLMESİ YALNIZ İKİ HAREKET TÜRÜ VERMİYOR — İKİ HAREKETİ BİRBİRİNİ DÜZELTME ZORUNLULUĞUNDAN DA KURTARIYOR.

Ders 07-24'ün "disk boşluğu tam ikiye bölerse eklem iki ekleme ayrılır" kuralı buydu. Şimdi o kuralın bedelini de biliyoruz: bölünme, bir sıra getiriyor.

Tutma işini kim devraldı

Ders 07-38'de bıraktığımız kural devrede: boşluklu her eklemde tutma işi devredilir. Çene ekleminde biçim neredeyse hiç tutmuyor — çukur sığ, önü açık, ve baş ömrünün bir kısmını çukurun dışında geçiriyor.

Devralan, kapsülün dış yüzünde kalınlaşmış lateral bağ. Ders 07-26'nın kuralını uygula: kapsülün kalın olduğu yön, o yönden gelen kuvvete dirençli bir yöndür; gevşek olduğu yön neredeyse dirençsizdir. Bu eklemde kalınlaşma dışta.

BU EKLEMDE BİÇİMİN PAYI EN AZ OLDUĞU İÇİN KAPSÜL-BAĞ VE KAS PAYI EN BÜYÜKTÜR — VE ÇENEYİ AÇIK TUTAN DA KAPATAN DA KASTIR (Ders 07-25, Ders 07-27).

Ders 07-27'nin ayrımı buraya oturuyor: biçim ve bağ sabit bir pay verir, kas değişken bir pay. Çene eklemi ömrünü, biçimin bedava payı en düşükken geçiren bir eklem.

İki eklem, tek kemik

Son bir şey kaldı, ve bu tek başına çene eklemini bütün Kurs 07 içinde benzersiz yapıyor.

Alt çene tek parça bir kemik ve iki ucunda iki ayrı eklem var. Her birinin kendi kapsülü, kendi diski, kendi boşluğu var. Ama aralarında sert bir kemik duruyor.

BİR KEMİĞİN İKİ UCUNDAKİ İKİ EKLEM BAĞIMSIZ DEĞİLDİR — BİRİ ANCAK ÖTEKİNİN İZİN VERDİĞİ KADARINI YAPABİLİR.

Bunun görünür sonucu çiğnemede. Çeneyi yana kaydırdığında iki eklem aynı şeyi yapmaz: bir taraftaki baş öne kayar, öteki taraftaki büyük ölçüde yerinde döner. Yana hareket, iki eklemin farklı davranmasıyla üretiliyor.

Burada bir adlandırma tuzağı var. Ders 07-24'te birleşik eklemi "farklı kemik çiftlerini aynı kapsülde bir araya getiren eklem" diye tanımlamıştık. İki çene eklemi ayrı kapsüllerde; yani birleşik eklem değiller. Zorunlu bir çiftler — ortaklıkları kapsülden değil, aradaki kemikten geliyor.

Kendin dene

Toparlayalım

• Çene ekleminin yüzeyi bir çukur ve önündeki tümsekten oluşur.
• Kaplamanın tümseğe taşması, başın çukuru terk ettiğini söyler (Ders 07-08).
• Sığlık serbestliğin sebebi değil, sonucudur (Ders 06-19, Ders 06-27).
• Bu eklemin yüzeyleri hiyalin değil, FİBRÖZ KIKIRDAKTIR — bir istisnadır.
• Yüzey diskle aynı malzemeden olduğunda baskın sorun kayma gerilimidir.
• ÖNCE ALT KOMPARTIMANDA DÖNME, SONRA ÜST KOMPARTIMANDA KAYMA.
• Ders 07-24'ün tek cümlelik sırası burada mekanizmasıyla kuruldu.
• Disk, iki hareketi birbirini düzeltme zorunluluğundan kurtarır (Ders 07-29).
• Biçimin payı en az olduğu için tutma işi lateral bağa ve kaslara devredilir (Ders 07-38).
• BİR KEMİĞİN İKİ UCUNDAKİ İKİ EKLEM BAĞIMSIZ DEĞİLDİR.
• Yana hareket, iki eklemin farklı davranmasıyla üretilir.
• İki çene eklemi birleşik eklem değildir; kapsülleri ayrıdır (Ders 07-24).

Bölüm 07.5 burada kapanıyor, ve bir sonraki derste Bölüm 07.6 — Ekstremite Eklemlerine Genel Bakış açılıyor. İlk durak, Ders 07-38'de yarım bıraktığımız yerde: manubriumun solunumla ilgisi olmayan ikinci işi, kol kuşağının yükü. O yükün gövdeye girdiği eklemde bugünkü diskle bir kez daha karşılaşacağız. Sternoklaviküler ve Akromioklaviküler Eklemler.