Sternoklaviküler ve Akromioklaviküler Eklemler

Açılış

Ders 07-38'de sternumun üst parçasının, manubriumun, solunumla ilgisi olmayan ikinci bir iş taşıdığını söylemiş ve o işi adlandırmadan bırakmıştık: kol kuşağının yükü. Ders 06-41'de de aynı yere işaret etmiştik — kolun iskelete bağlandığı nokta oradadır.

Ders 06-45 ise ölçüyü vermişti: üst uzuv gövdeye tek bir küçük eklemle bağlanır, alt uzuv ise kaynaşmış bir kemiğe.

Şimdi o tek küçük eklemi adlandırma zamanı. Ve adlandırır adlandırmaz bir soru doğuyor.

Bütün bir kolun iskeletle tek kemik bağı, göğüs kemiğinin üst köşesindeki küçük bir eklemse — bu eklem neden sürekli çıkmıyor?

Bu ders K2 katmanında ve Bölüm 07.6'yı açıyor. Sonunda kol kuşağının gövdeye bağlandığı kemik zinciri baştan sona izleyebilecek, iki ucundaki iki eklemin neden farklı çözümler kullandığını, tutma işini hangi bağların devraldığını ve bu iki bağın neden ikisi de eklem çizgisinin dışında durduğunu bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce kol kuşağının gövdeye bağlandığı kemik zinciri kuracağız ve Ders 06-47'nin bıraktığı bir yanlış anlamayı düzelteceğiz. Sonra içerideki ucu, sternoklaviküler eklemi kuracağız — dersin merkezi orası. Ardından dışarıdaki ucu, akromioklaviküler eklemi ele alacağız. Son olarak iki eklemin devrettiği iki bağı yan yana koyacağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 07-39'un cümlesini yanında tut: bir kemiğin iki ucundaki iki eklem bağımsız değildir — biri ancak ötekinin izin verdiği kadarını yapabilir.

Mekanizma

Zinciri baştan sona izlemek

Ders 06-47'de skapulanın gövdeye kemikle değil kasla bağlandığını kurmuştuk: kemik bağlantı hem tutar hem sınırlar, kas askısı tutar ama sınırlamaz.

Bu doğru, ama eksik okunmaya çok açık. Skapulanın kaburga kafesiyle bir eklemi yok — sırtta üzerinde kayıyor ve orada gerçek bir eklem boşluğu bulunmuyor. Ama skapulanın hiçbir kemik bağlantısı olmadığı anlamına gelmiyor bu. Bağlantısı arkaya değil, öne doğru.

Zinciri yaz: sternum → sternoklaviküler eklem → klavikula → akromioklaviküler eklem → skapula. Üç kemik, aralarında iki eklem, ve zincirin gövdeye değdiği tek nokta en baştaki.

SKAPULANIN GÖVDEYLE KEMİK BAĞI ARKADAN DEĞİL ÖNDEN GEÇER — KAFESE DEĞİL, KLAVİKULA ÜZERİNDEN STERNUMA BAĞLIDIR.

Ders 06-45'in cümlesi böylece tam anlamını buluyor. "Tek bir küçük eklem" derken kastedilen, bu zincirin en içteki halkası.

İçerideki uç: sternoklaviküler eklem

Dersin merkezine giriyoruz. Açılıştaki soruyu tekrar sor: küçük bir eklem, bütün bir uzvun tek kemik bağı — bu nasıl yürüyor?

Üç şeyle yürüyor, ve üçü de Kurs 07'de zaten kurduğumuz araçlar.

Birincisi bir disk. Bu eklemin içinde, boşluğu tam ikiye bölen bir eklem diski var. Ders 07-11'in kuralı devrede: bölme tam olduğunda bir eklem iki ekleme ayrılır ve her bölme kendi hareketini alır. Ders 07-39'da aynı şeyi çene ekleminde görmüştük — burada ikinci kez karşımıza çıkıyor, ve ikisinde de aynı işi görüyor: uyuşmayan iki yüzeyi kilitlemeden uyumlu hâle getiriyor.

İkincisi hareket serbestliği. Klavikula bu eklemde yukarı-aşağı gidebiliyor, öne-arkaya gidebiliyor ve ekseni etrafında bir miktar dönebiliyor. Yani küçük olması hareketsiz olması demek değil.

Üçüncüsü devredilmiş tutma. Ders 07-38'in kuralı: boşluklu her eklemde tutma işi devredilir. Burada devralan, klavikulanın iç ucunu birinci kaburgaya bağlayan kostoklaviküler bağ.

Bu son maddede dikkat çekici bir şey var. Ders 07-38'de birinci kaburganın kafesin en az oynayan basamağı olduğunu kurmuştuk — kıkırdağı manubriuma sinkondrozla kaynaşıyordu, hareket yoktu. Yani kol kuşağının tutunduğu sabit nokta, kafesin en sabit parçası.

BİR EKLEMİ TUTAN BAĞ, EKLEMİN KENDİSİNE DEĞİL, ÇEVREDEKİ EN AZ OYNAYAN YAPIYA DEMİRLENİR.

Dışarıdaki uç: akromioklaviküler eklem

Şimdi çubuğun öteki ucuna geç. Klavikulanın dış ucu skapulanın akromiyonuyla buluşuyor.

Bu eklem küçük ve yüzeyleri düze yakın — Ders 07-17'de kurduğumuz düz eklem mantığı: biçim susuyor, kayma serbest. Kendi başına büyük bir hareket üretmiyor; daha çok skapulanın sırtta dönerken klavikulaya göre açı değiştirmesine izin veriyor.

Ders 06-47'de kolu baş üstüne kaldırmanın tek bir eklemin işi olmadığını, hareketin bir bölümünün kürek kemiğinin sırtta dönmesinde olduğunu kurmuştuk. O dönme sırasında skapula ile klavikula arasındaki açı değişmek zorunda. Değişmesine izin veren eklem bu.

Ama burada bir sorun var. Yüzeyleri düz ve küçük olan bir eklem, altına asılmış bir uzvun ağırlığını biçimiyle tutamaz.

DÜZ VE KÜÇÜK BİR EKLEM YÜZEYİ, ALTINA ASILI BİR YÜKÜ BİÇİMİYLE TUTAMAZ — TUTMA TAMAMEN BAĞA KALIR.

Devralan bağ, korakoklaviküler bağ. Ve bu bağın ilginç yanı, akromioklaviküler eklemin üzerinden hiç geçmemesi: klavikuladan aşağı iniyor ve skapulanın korakoid çıkıntısına tutunuyor. Skapula, klavikulaya eklemiyle değil bu bağla asılı duruyor.

İki bağ, iki eklem çizgisinin dışında

İki ucu yan yana koy ve ortak deseni gör.

İçeride kostoklaviküler bağ, eklemin yanından geçip birinci kaburgaya iniyor. Dışarıda korakoklaviküler bağ, eklemin altından geçip korakoid çıkıntıya iniyor. İkisi de eklem çizgisinin dışında.

ARA ÇUBUĞUN HER İKİ UCUNDA DA ASIL TUTUCU, EKLEMİN İÇİNDEN GEÇMEYEN BİR BAĞDIR — ÇÜNKÜ EKLEMİN İÇİNDEN GEÇEN HER ŞEY HAREKETİ DE SINIRLAR.

Bu, Ders 06-46'nın cümlesiyle birebir uyuşuyor: klavikulanın işi yükü taşımak değil, omzu gövdeden uzakta tutmak. Bir ara çubuk, iki ucunda da dönebilmeli. Tutucuyu eklem çizgisinden uzağa koymak, tutmayı hareketten ayırmanın yolu.

Ders 07-26'nın kuralı da buraya oturuyor: bir bağ yalnız kendisini geren yöndeki yer değiştirmeye direnir. Kostoklaviküler bağ klavikulanın iç ucunun yukarı kalkmasına direnir; korakoklaviküler bağ skapulanın klavikuladan aşağı ayrılmasına direnir. İkisi de tek bir yönü tutuyor — ama o yön, her iki eklemde de yükün geldiği yön.

Kendin dene

Toparlayalım

• Kol kuşağı gövdeye tek bir kemik zincirle bağlanır: sternum, klavikula, skapula.
• SKAPULANIN GÖVDEYLE KEMİK BAĞI ARKADAN DEĞİL ÖNDEN GEÇER.
• Skapulanın kaburga kafesiyle eklemi yoktur; bu ikisi karıştırılmamalıdır (Ders 06-47).
• Sternoklaviküler eklemin içinde boşluğu tam ikiye bölen bir disk vardır (Ders 07-11).
• Küçük olmak hareketsiz olmak değildir; bu eklem üç yönde birden oynar.
• Tutma işini kostoklaviküler bağ devralır ve birinci kaburgaya demirlenir (Ders 07-38).
• BİR EKLEMİ TUTAN BAĞ, ÇEVREDEKİ EN AZ OYNAYAN YAPIYA DEMİRLENİR.
• Akromioklaviküler eklem küçük ve düze yakındır; biçimi yük tutmaz (Ders 07-17).
• Skapula klavikulaya eklemiyle değil korakoklaviküler bağla asılıdır.
• ARA ÇUBUĞUN HER İKİ UCUNDA DA ASIL TUTUCU EKLEM ÇİZGİSİNİN DIŞINDADIR.
• Tutucuyu eklem çizgisinden uzağa koymak, tutmayı hareketten ayırır (Ders 06-46).
• Her iki bağ da tek bir yönü tutar, ama o yön yükün geldiği yöndür (Ders 07-26).

Bir sonraki derste zincirin ucundaki asıl soruya geçiyoruz. Skapulayı yerinde tutanı artık biliyoruz; peki skapulanın üzerindeki yuvanın içinde ne var? Ders 06-47'de omzun üç düzeyde aynı seçimi yaptığını kurmuştuk — kuşak gevşek bağlanır, kürek kemiği kaslarla asılır, ve yuva sığ kalır. İlk iki düzeyi bu derste kapattık. Üçüncüsü sırada. Glenohumeral Eklem.