Pronasyon ve Supinasyon

Açılış

Bölümün ilk dört dersi bütün beden için geçerli hareket ailelerini kurdu. Buradan sonrası bölgeye özgü hareketler: yalnız belirli bir yerde bulunan, kendi adlarını taşıyanlar.

İlk örnek ön kolda ve bu hareket, insan elinin işlevinin temel taşlarından biri.

Avucunu yukarı ve aşağı çevirebilmen, omzundan değil ön kolundan gelir. Ve bu hareket bir eklemde değil, iki kemiğin birbirinin üzerinden geçmesiyle olur.

Bu derste ne olacak

Çifti tanımlayıp mekanizmasını göreceğiz — bu ders, mekanizmanın kendisi kadar öğretici. Sonra rotasyondan farkını ve neden ayrı bir ad taşıdığını ele alacağız. Ardından hareketin nasıl ölçüldüğünü ve klinikte neden önemli olduğunu konuşacağız. Son olarak ayaktaki benzer adlandırmaya bakacağız — çünkü aynı kelimeler orada başka bir hareketi anlatır.

Sıfır noktası

Kök anlamları hatırlamayı kolaylaştırır: supin sırt üstü, pron yüzüstü. Beden nasıl duruyorsa avuç da öyle bakar.

Üçlü:

• Düzlem: transvers.
• Eksen: longitudinal — ön kol boyunca uzanan.
• Eklem: ön koldaki iki kemik arasındaki eklemler (dirsek ve el bileği yakınında birer tane).

Ve önemli bir hatırlatma: anatomik pozisyonda ön kol supinasyondadır (Ders 01-12). Bu tesadüf değil; sıfır noktası olarak seçilen konum budur.

Mekanizma

İki kemiğin makası

Bu dersin asıl konusu bu ve anatomideki en zarif mekanizmalardan biri.

Ön kolda iki kemik vardır (Ders 01-10). Supinasyonda bu iki kemik birbirine paralel durur. Pronasyonda ise biri diğerinin üzerinden çaprazlanır — makas gibi.

Yani hareket, bir eklemin dönmesinden değil, iki kemiğin birbirine göre yer değiştirmesinden doğar.

Bunu kendi kolunda doğrulayabilirsin: ön kolunun alt yüzünü diğer elinle kavra ve avucunu çevir. Elinin altında bir şeyin döndüğünü değil, kaydığını hissedeceksin.

Mekanizmanın üç sonucu var:

1. Dönme kaynağı el bileği değil. Hareket ön kolun kendi uzunluğu boyunca gerçekleşir; el bileği yalnız taşınır.

2. Dirsek de katılır. İki kemikten biri dirsek yakınında kendi ekseni etrafında döner. Yani pronasyon–supinasyonun bir ucu dirsektedir.

3. Kemik kırığı hareketi bozar. İki kemikten birinin kırılması, kaynadıktan sonra bile bu hareketi kısıtlayabilir — çünkü mekanizma iki kemiğin birbirine göre geometrisine bağlıdır.

Üçüncüsü klinik olarak önemlidir ve mekanizmayı bilmenin doğrudan karşılığıdır: kırık iyileşse bile açı bozulmuşsa hareket geri gelmez.

Neden rotasyondan ayrı adlandırılır

Ders 01-37'de ayrımı kurmuştuk; burada gerekçelendiriyoruz.

Omuz rotasyonu ile ön kol dönmesi aynı tür hareket değildir, çünkü kaynakları farklıdır:

Ayrı adlandırılmalarının pratik sebebi şu: bir hastada avuç çevirme kısıtlıysa, sorunun omuzda mı ön kolda mı olduğu ayırt edilmelidir. Aynı adı taşısalardı bu ayrım kaybolurdu.

Ölçümün püf noktası

Bu hareketi ölçmenin bir tuzağı var ve öğreticidir.

Kişiden avucunu çevirmesi istendiğinde, çoğu kişi omzunu da döndürerek hareketi büyütür. Sonuçta ölçülen açı, ön kolun gerçek kapasitesinden fazla çıkar.

Çözüm şu: dirsek 90 derece bükülü ve gövdeye yaslanmış olmalı. Bu konumda omuz rotasyonu büyük ölçüde engellenir ve geriye kalan hareket ön kola aittir.

Bu, Ders 01-35'te kurduğumuz üç ölçüm koşulundan ikincisinin — "komşu eklemler sabitlenmeli" — en net örneği. Ve ilke geneldir: bir hareketi ölçerken, aynı sonucu üretebilecek komşu hareketi kapatman gerekir.

Bu ilkenin adı telafidir ve muayenenin en temel tuzağıdır: beden, kısıtlı bir hareketi başka bir eklemle taklit etmekte çok başarılıdır.

Günlük hayattaki karşılığı

Bu hareket, ne kadar çok kullanıldığı fark edilmeyen hareketlerden biri.

• Kapı kolunu çevirmek, anahtarı döndürmek
• Tornavida kullanmak
• Kaşığı ağza götürmek
• Bardağı dudağa yaklaştırmak
• El sıkışmak

Ve şu ayrıntı öğreticidir: supinasyon, pronasyondan daha güçlüdür. Bu yüzden vidalar ve kapaklar sağ elde supinasyon yönünde sıkılacak biçimde tasarlanmıştır — nüfusun çoğunluğu sağ elini kullandığı için güçlü hareket sıkma yönüne denk gelir.

Bu, anatominin nesne tasarımını nasıl şekillendirdiğine dair somut bir örnek.

Ayaktaki aynı kelimeler

Burada bir uyarı gerekiyor çünkü bu, terminolojinin en sık karıştırılan noktalarından biri.

Pronasyon ve supinasyon kelimeleri ayak için de kullanılır. Ama orada başka bir hareketi anlatırlar: ayakta bu terimler, birden fazla hareketin birleşiminden oluşan bileşik bir hareketi ifade eder.

Yani aynı kelime, iki bölgede iki farklı hareketi adlandırır.

Bu, Ders 00-22'de kurduğumuz ilkenin bir örneği: anatomik terminoloji her zaman tutarlı değildir, çünkü tarihsel olarak birikmiştir. Kelimeler farklı zamanlarda, farklı bölgeler için, farklı kişilerce türetilmiştir.

Pratik kural: bu iki terimi duyduğunda hangi bölgeden bahsedildiğini sor. Ön kolda avuç dönmesi, ayakta bileşik bir hareket.

Ayaktaki karşılığı Ders 01-40'ın konusu.

Kaslar hakkında

Kas–eksen kısayolu burada da çalışır ama biçimi farklıdır.

Pronasyon ve supinasyon yapan kaslar, iki kemik arasında çapraz uzanır. Kasılan kas, bir kemiği diğerine göre çeker ve çaprazlamayı üretir ya da çözer.

Genel örüntü:

• Ön kolun ön yüzünde çapraz uzanan kaslar pronasyon yapar.
• Arka ve dış yüzeydekiler supinasyon yapar.

Supinasyonun daha güçlü olmasının sebebi de burada: supinasyona katkı veren kaslardan biri, kolun ön yüzündeki büyük bükücü kastır. Bu kas dirseği bükerken aynı zamanda supinasyon da yapar.

Bunu elle doğrulayabilirsin: dirseğini bük ve avucunu yukarı çevir; kolunun ön yüzündeki kasın sertleştiğini hissedersin. Aynı hareketi avuç aşağıyken yaptığında kas daha az katkı verir.

Bu, Ders 01-06'daki "bir kas birden fazla iş yapar" kuralının somut hâli.

Kendin dene

Toparlayalım

• Supinasyon avucu yukarı, pronasyon aşağı çevirir. Kökler: supin sırt üstü, pron yüzüstü.
• Üçlü: transvers düzlem, ön kol boyunca longitudinal eksen, ön koldaki iki kemik arası eklemler.
• Mekanizma eklem dönmesi değil: iki kemiğin birbirinin üzerinden çaprazlanması.
• Anatomik pozisyonda ön kol supinasyondadır — sıfır noktası budur.
• Ön kol kemiklerinden birinin kırığı, kaynasa bile bu hareketi kısıtlayabilir.
• Omuz rotasyonundan ayrı adlandırılır çünkü kaynağı ve mekanizması farklıdır; klinikte ayırt edilmesi gerekir.
• Ölçümde dirsek gövdeye yaslanır — yoksa omuz telafi eder ve açı şişer.
• TELAFİ genel bir tuzaktır: beden kısıtlı hareketi komşu eklemle taklit eder.
• Supinasyon pronasyondan güçlüdür; vida ve kapak yönleri buna göre tasarlanmıştır.
• Aynı kelimeler ayakta başka bir hareketi anlatır — bölgeyi sormadan terimi kullanma.

Bir sonraki derste ayaktaki karşılıklarına geçiyoruz: inversiyon ve eversiyon.