Pelvik Nutasyon ve Karşı Nutasyon

Açılış

Bölümün son dersi ve şimdiye kadarkilerden farklı bir soru soruyor.

Önceki on iki derste hareketlerin ne olduğunu öğrendik. Bu derste bir hareketin ne kadar olduğu tartışmalı — ve bu tartışmanın kendisi, öğrenilmesi gereken şey.

Bu eklem neredeyse hiç hareket etmez. "Neredeyse" kelimesi burada anahtardır: hareket miktarı o kadar küçüktür ki, varlığı bile uzun süre tartışılmıştır.

Bir bölümü belirsiz bir konuyla kapatmak tuhaf görünebilir. Ama kasıtlı: anatomide her sorunun net cevabı yoktur ve bunu bilmek, cevapları bilmek kadar önemlidir.

Bu derste ne olacak

Önce hareketi ve adının nereden geldiğini tanımlayacağız. Sonra bu eklemin neden bu kadar az hareket ettiğini — yani ne için tasarlandığını — göreceğiz. Ardından tartışmanın kendisini açacağız: ne kesin, ne belirsiz. Sonra hareketin gerçekten önem kazandığı iki durumu ele alacağız. Son olarak bu belirsizlikle nasıl çalışılacağını konuşacağız.

Sıfır noktası

Adın kökeni öğretici: hareket, başın hafifçe öne sallanmasına benzetilmiş. Yani terimin kendisi, hareketin küçüklüğünü anlatıyor. Büyük bir hareket olsaydı böyle bir ad seçilmezdi.

Üçlü:

• Düzlem: sagittal.
• Eksen: transvers.
• Eklem: leğen kemiği ile omurganın alt ucu arasındaki eklem — bedendeki en az hareketli eklemlerden biri.

Buradaki fark, önceki derslerdekilerden nitelik olarak ayrı: hareket derece değil, milimetre mertebesindedir.

Mekanizma

Neden bu kadar az hareket ediyor

Cevap, Ders 01-31'de kurduğumuz takasta: serbestlik ile kararlılık ters gider. Bu eklem, takasın kararlılık ucundadır.

Ve sebebi işlevsel. Bu eklem bedenin yük aktarma noktasıdır: gövdenin bütün ağırlığı buradan geçip bacaklara iner. Ayakta duran bir bedende yükün izlediği yol, omurgadan bu ekleme, oradan leğen kemiğine ve kalçalara gider.

Bir yük aktarma noktasının hareketli olması istenmez. Hareket, yükün yolunu değiştirir ve yapıyı zorlar.

Bu yüzden eklem üç biçimde sınırlanmıştır:

1. Yüzeyler düzensizdir. Birbirine kilitlenen girinti ve çıkıntılar vardır; bu, kaymayı engeller.

2. Bağ yapısı çok güçlüdür. Bedenin en kalın bağlarından bazıları bu eklemi çevreler.

3. Yaşla birlikte daha da azalır. Eklem yüzeyleri zamanla daha kısıtlı hâle gelir.

Üçüncü madde bir varyasyon kaynağıdır ve önemlidir: bu eklemin hareketliliği yaşa ve kişiye göre belirgin biçimde değişir. Ders 00-18'deki "normal bir aralıktır" ilkesi burada çok geniş bir aralığa işaret ediyor.

Ve buradan bir örüntü çıkıyor: bedende bir eklemin hareketliliği, taşıdığı yükle ters orantılıdır. Omuz az yük taşır, çok hareket eder. Bu eklem çok yük taşır, az hareket eder. Kalça ikisinin arasındadır — hem yük taşır hem hareket eder ve bu yüzden ikisinin de bir kısmından ödün verir.

Bu, Kurs 07'nin ana örüntülerinden biri ve bir eklemin özelliklerini tahmin etmeye yarar: bir eklemin ne kadar yük taşıdığını biliyorsan, ne kadar hareket ettiğini kabaca tahmin edebilirsin.

Tartışma tam olarak nedir

Şimdi dersin asıl konusuna geliyoruz ve burada net olmak gerekiyor — çünkü belirsizliği anlatırken belirsiz konuşmak, işi büsbütün bulandırır.

Kesin olan üç şey:

1. Eklem vardır ve gerçek bir eklemdir. Yüzeyleri, kapsülü ve bağları vardır.

2. Bir miktar hareket mümkündür. Hareketin varlığı gösterilmiştir.

3. Hareket çok küçüktür. Milimetre ve birkaç derece mertebesindedir.

Tartışmalı olan üç şey:

1. Hareketin tam miktarı. Bildirilen değerler ölçüm yöntemine göre değişir ve aralık geniştir.

2. Elle güvenilir biçimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği. Bu kadar küçük bir hareketin parmakla ayırt edilebilmesi tartışmalıdır; farklı değerlendiricilerin aynı kişide aynı sonuca varması her zaman sağlanamamıştır.

3. Klinik şikâyetlerle ilişkisinin derecesi. Bu eklemin bel ve kalça bölgesi şikâyetlerindeki payı, alanın uzun süredir tartıştığı bir konudur.

İkinci madde özellikle önemli çünkü bir ölçüm sorunudur, bir varlık sorunu değil. Hareketin var olması ile hareketin elle ölçülebilmesi ayrı sorulardır. Bunları karıştırmak, iki yönlü hataya yol açar: ölçülemiyor diye yok saymak da, ölçülebiliyor varsayıp ince ayrımlar yapmak da hatalıdır.

Bu ayrım, Ders 00-22'de kurduğumuz dil ölçeğinin en somut sınavı ve bu akademinin çalışma ilkesinin doğrudan uygulaması: kaynağı yoksa kesin gösterme.

Hareketin gerçekten önem kazandığı iki durum

Bu kadar küçük bir hareket neden konuşuluyor? Çünkü iki durumda kritik hâle geliyor.

1. Doğum. Nutasyon ve karşı nutasyon, doğum kanalının boyutlarını değiştirir. Doğumun farklı aşamalarında bu eklemin hareketi, geçişi kolaylaştırır. Gebelikte hormonal değişiklikler bağların gevşemesine yol açar ve hareket miktarı artar.

Bu, hareketin neden var olduğuna dair en güçlü işlevsel açıklama: eklem tamamen kilitli olsaydı, doğum kanalı sabit kalırdı.

Ve bir sonuç: bu eklemin hareketliliği erkek ve kadın bedenlerinde farklıdır. Leğen kemiğinin biçimindeki farklar Kurs 06'nın konusudur.

2. Yük aktarımı. Ayakta durma ve yürüme sırasında bu eklem, yükü omurgadan bacaklara aktarır. Az miktarda hareket edebilmesi, yükün ani değişimlerinde bir esneme payı sağlar.

Bir benzetme: bir köprü de tamamen sert yapılmaz; sıcaklık ve yük değişimlerine uyum için küçük hareket payları bırakılır. Tamamen sert bir yapı, esnek olandan daha kırılgandır.

Bu, anatomideki genel bir ilkeye işaret ediyor: tam kilitlenmiş bir yapı, az miktarda hareket edebilen bir yapıdan daha kırılgandır. Küçük hareket, bir zayıflık değil bir tampon.

Belirsizlikle nasıl çalışılır

Bu, bölümün kapanış fikri ve dersin K3 olmasının sebebi.

Bir konu tartışmalıysa üç yanlış yaklaşım vardır:

1. Konuyu atlamak. "Belirsiz, o hâlde öğretmeyelim." Ama bu eklem vardır ve klinikte karşılaşılır; atlamak boşluk bırakır.

2. Bir tarafı seçip kesin gibi anlatmak. Kolaydır ama öğreneni yanlış bir güvenle donatır — ve karşıt görüşle karşılaştığında ne yapacağını bilemez.

3. Belirsizliği bahane edip her şeyi belirsiz göstermek. Eklemin varlığı belirsiz değildir; yalnız hareket miktarı ve ölçülebilirliği tartışmalıdır. Hepsini aynı kefeye koymak, bilineni de kaybettirir.

Doğru yaklaşım dördüncüsü: kesin olanı kesin, tartışmalı olanı tartışmalı olarak söylemek ve sınırın tam olarak nerede olduğunu göstermek.

Bu derste yaptığımız da bu oldu: üç kesin madde, üç tartışmalı madde ve aralarındaki sınır.

Ve bu bir istisna değil — anatomide böyle çok konu var. Varyasyonlar, sınıflandırma tercihleri, ölçüm güvenilirliği, terim tutarsızlıkları. Ders 00-19'dan beri kurduğumuz alışkanlık burada olgunlaşıyor: bir kaynak bir konuda kesin konuşuyorsa, bunun gerçekten kesin olduğu için mi yoksa belirsizlik anlatmak zor olduğu için mi böyle yazıldığını sormak gerekir.

Bu soruyu sorabilmek, bu bölümün sana kazandırdığı en dayanıklı beceri.

Kendin dene

Toparlayalım

• Nutasyon ve karşı nutasyon, leğen kemiği ile omurganın alt ucu arasındaki eklemin küçük hareketleridir.
• Adın kökeni "baş sallamak" — terim, hareketin küçüklüğünü zaten anlatıyor.
• Hareket derece değil, milimetre mertebesindedir.
• Eklem az hareket eder çünkü bedenin yük aktarma noktasıdır; yüzeyler kilitlenir, bağlar çok güçlüdür, yaşla birlikte hareket daha da azalır.
• Örüntü: bir eklemin hareketliliği, taşıdığı yükle ters orantılıdır.
• KESİN olan: eklem gerçektir, bir miktar hareket vardır, hareket çok küçüktür.
• TARTIŞMALI olan: tam miktarı, elle güvenilir biçimde ölçülüp ölçülemeyeceği, klinik şikâyetlerdeki payının derecesi.
• Hareketin var olması ile elle ölçülebilmesi ayrı sorulardır; karıştırmak iki yönlü hataya yol açar.
• Hareket iki durumda kritik: doğumda kanal boyutlarını değiştirir, yük aktarımında esneme payı sağlar.
• Tam kilitlenmiş bir yapı, az hareket edebilen bir yapıdan daha kırılgandır.
• Tartışmalı bir konuyu ne atlamak, ne bir tarafı kesin göstermek, ne de her şeyi belirsiz saymak doğrudur: sınırın tam olarak nerede olduğunu göstermek gerekir.

Bölüm 01.5 burada bitiyor. On üç derste hareketleri tek tek tanımladık, sonra birleştik, sonra bir hareketin ne kadar bilindiğini sorguladık. Bir sonraki bölümde bedeni haritalamaya geçiyoruz: vücut bölgeleri ve boşlukları.