K3Ders 06-71
Pelvik Çaplar
06.8 — Pelvis ve İskelet Bütünlüğü · K3 Tıp: Tıp fakültesi düzeyinde terminoloji, komşuluk, damar, sinir, lenf, histoloji ve embriyoloji.
1.383 kelime · yaklaşık 9 dakika · 1 kaynak
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- Girişin kenarı kapalı bir eğridir; üzerinde sonsuz nokta çifti bulunur.
- "Girişin çapı" tek başına bir şey söylemez.
- Öne arkaya yönde önde üç ayrı nokta seçilebilir.
- Bu üç çizginin üç ayrı adı vardır: anatomik, obstetrik ve diagonal konjugat.
- BİR ÇAP ÖLÇÜLEN BİR ŞEY DEĞİL, SEÇİLEN BİR ÇİZGİDİR.
- Adların varlığı seçimin önemli olduğunun kanıtıdır.
- Bir çapı belirlemek için düzey ve yön birlikte söylenmelidir.
- Üç düzey vardır: giriş, orta bölge, çıkış (Ders 06-69).
- Üç yön vardır: öne arkaya, enine, çapraz.
- ÇAPLAR TEK BİR SAYI DEĞİL, BİR TABLODUR.
- Girişte en uzun ölçü enine, çıkışta öne arkayadır (Ders 06-69).
- Orta bölgenin enine ölçüsü her ikisinden de dardır.
- BİR GEÇİDİ BELİRLEYEN ÇAP EN BÜYÜĞÜ DEĞİL, EN KÜÇÜĞÜDÜR.
- Giriş ne düzgün daire ne düzgün ovaldir; arkadan bir çıkıntı kenarı içeri bastırır.
- BİR AÇIKLIK DÜZGÜN DEĞİLSE EN UZUN ÇİZGİ ANA EKSENLERDEN BİRİ OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR.
- Çapraz çap, iki ana yön arasında kalan ama onlardan uzun olabilen yolu adlandırır.
- KEMİKTEN KEMİĞE ÖLÇÜLEN ÇİZGİ, GEÇEN ŞEYİN KARŞILAŞTIĞI BOŞLUK DEĞİLDİR.
- Kemik ölçüsü bir üst sınırdır; yumuşak yapılar Kurs 07'ye aittir (Ders 06-61).
- BİR ÇAP SABİT OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR; SINIRDAKİ NOKTA OYNARSA ÖLÇÜ DE OYNAR (Ders 06-69).
- Aynı çizgi farklı yöntemlerle farklı çıkar (Ders 06-44).
- Değerler kişiden kişiye değişir (Ders 00-18).
- BİR ÖLÇÜNÜN ANLAMI, NASIL ALINDIĞI SÖYLENMEDEN YOKTUR.
- Bu ders çerçeveyi kurar; değerler kaynaklı bir tablodan okunur.
Bir sonraki derste bu çerçeveyi kullanıp farklara bakacağız. Aynı çizgilerle ölçülen iki pelvis aynı sayıları vermiyor — kenarın biçimi, kanalın genişliği, açının derecesi kişiden kişiye değişiyor. Buradaki asıl soru şu: bu farklar rastgele mi dağılıyor, yoksa birlikte gitmeye eğilimli özellikler var mı? Ve eğer varsa, bir örüntüyü tarif etmekle onu bir kalıba dönüştürmek arasındaki sınır nerede? Tipik pelvik morfoloji farkları.
Açılış
Ders 06-70'i şu cümleyle bitirmiştik: ölçmeye başlamadan önce neyin ölçüldüğü tanımlanmalıdır.
Şimdi ölçmeye geliyoruz, ve tanım işi hemen kendini gösteriyor.
Girişin kenarı kapalı bir eğri. Bir eğri üzerinde kaç nokta çifti var? Sonsuz. Her çift arasında bir doğru çizebilirsin, ve her biri farklı bir uzunluk verir.
O hâlde "girişin çapı" tek başına bir şey söylemiyor.
Ve bu, dersin bütün fikrini taşıyan cümleye götürüyor: bir çap, ölçtüğün bir şey değil. Seçtiğin bir çizgi. Ölçüm ikinci adım; birinci adım hangi iki noktayı seçtiğine karar vermek. Kötü haber şu ki bu seçim çoğu zaman söylenmez, ve söylenmediğinde sayı anlamsızlaşır.
Bu ders K3 katmanında. Sonunda çapların neden bir tablo olduğunu, aynı yönde neden birden çok çizgi bulunduğunu, kemikten kemiğe ölçmenin neyi söyleyip neyi söylemediğini ve bu derste neden hiç sayı verilmediğini bileceksin.
Bu derste ne olacak
Önce çapın bir seçim olduğunu kuracağız. Sonra düzey ile yönün tabloyu nasıl kurduğunu göreceğiz — dersin merkezi orası. Ardından kemik ölçüsünün sınırına bakacağız. Son olarak sayı vermeme kararını gerekçelendireceğiz.
Sıfır noktası
Ve Ders 06-70'in cümlesini yanında tut: ölçmeye başlamadan önce neyin ölçüldüğü tanımlanmalıdır.
Mekanizma
Çap bir seçimdir
Bunu somut bir örnekle görelim, ve örnek kaynağın kendi içinde duruyor.
Girişin öne arkaya yönünü ölçmek istiyorsun. Arka nokta belli: kaynaşmış omurların öne çıkan köşesi. Peki ön nokta?
Önde bir kemik birleşme var, ve o birleşmenin üst kenarı, iç yüzündeki en çıkıntılı noktası ve alt kenarı üç ayrı noktadır.
Yani aynı yönde üç ayrı çizgi çizilebiliyor, ve anatomi bu üçüne üç ayrı ad vermiş: anatomik konjugat, obstetrik konjugat, diagonal konjugat.
Üçü de "girişin öne arkaya çapı" tarifine uyuyor. Üçü de farklı uzunlukta.
BİR ÇAP ÖLÇÜLEN BİR ŞEY DEĞİL, SEÇİLEN BİR ÇİZGİDİR — SEÇİM ÖLÇÜMDEN ÖNCE GELİR.
Ve adların varlığı bir kanıt: eğer seçim önemsiz olsaydı üç ayrı ada gerek olmazdı.
Yaygın yanlış"Pelvis çapı şu kadardır" gibi tek bir sayı ezberlemek.
Böyle bir cümle hangi düzeyde, hangi yönde ve hangi iki nokta arasında ölçüldüğünü söylemediği için hiçbir şeye karşılık gelmez. Bu ayrımı kaçıran biri iki farklı kaynaktaki iki farklı sayıyı çelişki sanır; oysa büyük olasılıkla ikisi de doğrudur ve farklı çizgileri ölçmektedir.
Düzey ve yön: tablo
Dersin merkezine geldik.
Bir çapı belirlemek için iki şey söylemek gerekiyor.
Birincisi düzey. Ders 06-69'da kanalın üç kritik yerini kurmuştuk: giriş, orta bölge, çıkış. Bir çap bunlardan birine aittir.
İkincisi yön. Her düzeyde öne arkaya, enine ve çapraz olmak üzere üç ana doğrultu var.
Üç düzey ve üç yön birleşince ortaya tek bir sayı değil, bir ızgara çıkıyor.
ÇAPLAR TEK BİR SAYI DEĞİL, BİR TABLODUR — HANGİ DÜZEY VE HANGİ YÖN SÖYLENMEDEN BİR ÇAP KONUŞULAMAZ.
Ve bu tablonun hücreleri birbirinden bağımsız değil. Ders 06-69'da kurduğumuz iki olgu tablonun içinde doğrudan görünüyor.
Birincisi: girişte en uzun ölçü enine, çıkışta öne arkaya. Yani tablonun satırları arasında en büyük hücre yer değiştiriyor.
İkincisi: orta bölgenin enine ölçüsü, yan duvarlardan içeri uzanan sivri çıkıntılar yüzünden her ikisinden de dar. Yani en küçük hücre ortada.
Bundan doğrudan bir kural çıkıyor.
BİR GEÇİDİ BELİRLEYEN ÇAP EN BÜYÜĞÜ DEĞİL, EN KÜÇÜĞÜDÜR — VE EN KÜÇÜK OLAN AĞIZLARDA OLMAYABİLİR.
Peki üçüncü yön, çapraz çap neden ayrıca adlandırılmış?
Cevap girişin biçiminde. Eğer giriş düzgün bir daire olsaydı, üzerindeki bütün çizgiler eşit olurdu ve tek bir ad yeterdi. Düzgün bir oval olsaydı iki ad yeterdi: uzun eksen ve kısa eksen.
Ama giriş ikisi de değil. Arkadan içeri doğru bir çıkıntı giriyor — Ders 06-69'da tanıdığımız köşe — ve bu çıkıntı arka kenarı içeri bastırıyor. Sonuçta kenar simetrik bir oval değil.
BİR AÇIKLIK DAİRE YA DA DÜZGÜN OVAL DEĞİLSE, EN UZUN ÇİZGİ ANA EKSENLERDEN BİRİ OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR.
Çapraz çap bu yüzden var: iki ana yönün arasında kalan, ama onlardan uzun olabilen bir yolu adlandırıyor.
Kemikten kemiğe olan çizgi
Şimdi bir dürüstlük noktası, ve K3 katmanında atlanmamalı.
Bu çizgiler kemiğin bir noktasından kemiğin başka bir noktasına çekiliyor. Ölçülen şey, kemik çerçevenin ölçüsü.
Peki kanalın içinden geçen bir şey neyle karşılaşır? Kemikle değil — kemiğin iç yüzünü kaplayan yumuşak yapılarla.
KEMİKTEN KEMİĞE ÖLÇÜLEN ÇİZGİ, GEÇEN ŞEYİN KARŞILAŞTIĞI BOŞLUK DEĞİLDİR — KEMİK ÖLÇÜSÜ BİR ÜST SINIRDIR.
Bu, Ders 06-61'de tibia tablası için yaptığımız ayrımın kardeşi. Orada da kemiğin çözümünü okumuş, yumuşak yapıları Kurs 07'ye havale etmiştik. Burada da öyle: bu ders kemik çerçeveyi ölçüyor, geçidin gerçek darlığını değil.
Bir de sabitlik sorunu var, ve Ders 06-69 onu zaten hazırlamıştı. Çıkışın arka sınırının bir bölümü kemik değil bağdı, ve kuyruk sokumu arkaya oynayabiliyordu.
BİR ÇAP SABİT OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR — SINIRINDAKİ NOKTA OYNUYORSA ÖLÇÜ DE OYNAR.
Yani çıkışın öne arkaya ölçüsü, ölçüldüğü andaki duruma bağlı bir sayı.
Neden burada sayı yok
Son bölüm bu dersin kendi kararını açıklıyor.
Bu derste hiçbir ölçü değeri verilmedi. Bu bir eksiklik değil, bilinçli bir karar, ve üç gerekçesi var.
Birincisi: bir sayı ancak hangi çizgiden alındığı söylenirse anlamlı. Yukarıda gördük ki tek bir yönde bile üç ayrı çizgi var.
İkincisi: aynı çizgi bile farklı yöntemlerle farklı çıkar. Kemik üzerinde doğrudan ölçmek ile görüntü üzerinden ölçmek aynı şey değil — Ders 06-44'te görüntüde okumanın elde okumaktan eksiltilmiş bir iş olduğunu kurmuştuk.
Üçüncüsü: bu değerler kişiden kişiye değişiyor. Ders 00-18'in kuralı geçerli, değişkenlik normalin içindedir.
BİR ÖLÇÜNÜN ANLAMI, NASIL ALINDIĞI SÖYLENMEDEN YOKTUR — KAYNAKSIZ SAYI BİLGİ DEĞİL, SÜSTÜR.
Bu ders çerçeveyi kuruyor: hangi düzeyler var, hangi yönler var, hangi noktalar seçilebilir, ve seçimin sonucu nasıl değiştirir. Değerlerin kendisi kaynaklı bir tablodan okunur.
Değişkenliğin nasıl tarif edildiği Ders 06-72 ve Ders 06-74'ün, klinik kullanım ise Ders 00-16'nın konusudur.
Kaynağın çapları morfoloji farklarından hemen önce koyması bir sıra kararı. Farkları konuşabilmek için önce ortak bir ölçüt dili gerekiyor: iki pelvisin "farklı" olduğunu söylemek, ikisini de aynı çizgilerle ölçmüş olmayı gerektirir. Ölçüt dili kurulmadan yapılan karşılaştırma, farkı değil ölçüm biçimini gösterir.
Kendin dene
Toparlayalım
- Girişin kenarı kapalı bir eğridir; üzerinde sonsuz nokta çifti bulunur.
- "Girişin çapı" tek başına bir şey söylemez.
- Öne arkaya yönde önde üç ayrı nokta seçilebilir.
- Bu üç çizginin üç ayrı adı vardır: anatomik, obstetrik ve diagonal konjugat.
- BİR ÇAP ÖLÇÜLEN BİR ŞEY DEĞİL, SEÇİLEN BİR ÇİZGİDİR.
- Adların varlığı seçimin önemli olduğunun kanıtıdır.
- Bir çapı belirlemek için düzey ve yön birlikte söylenmelidir.
- Üç düzey vardır: giriş, orta bölge, çıkış (Ders 06-69).
- Üç yön vardır: öne arkaya, enine, çapraz.
- ÇAPLAR TEK BİR SAYI DEĞİL, BİR TABLODUR.
- Girişte en uzun ölçü enine, çıkışta öne arkayadır (Ders 06-69).
- Orta bölgenin enine ölçüsü her ikisinden de dardır.
- BİR GEÇİDİ BELİRLEYEN ÇAP EN BÜYÜĞÜ DEĞİL, EN KÜÇÜĞÜDÜR.
- Giriş ne düzgün daire ne düzgün ovaldir; arkadan bir çıkıntı kenarı içeri bastırır.
- BİR AÇIKLIK DÜZGÜN DEĞİLSE EN UZUN ÇİZGİ ANA EKSENLERDEN BİRİ OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR.
- Çapraz çap, iki ana yön arasında kalan ama onlardan uzun olabilen yolu adlandırır.
- KEMİKTEN KEMİĞE ÖLÇÜLEN ÇİZGİ, GEÇEN ŞEYİN KARŞILAŞTIĞI BOŞLUK DEĞİLDİR.
- Kemik ölçüsü bir üst sınırdır; yumuşak yapılar Kurs 07'ye aittir (Ders 06-61).
- BİR ÇAP SABİT OLMAK ZORUNDA DEĞİLDİR; SINIRDAKİ NOKTA OYNARSA ÖLÇÜ DE OYNAR (Ders 06-69).
- Aynı çizgi farklı yöntemlerle farklı çıkar (Ders 06-44).
- Değerler kişiden kişiye değişir (Ders 00-18).
- BİR ÖLÇÜNÜN ANLAMI, NASIL ALINDIĞI SÖYLENMEDEN YOKTUR.
- Bu ders çerçeveyi kurar; değerler kaynaklı bir tablodan okunur.
Bir sonraki derste bu çerçeveyi kullanıp farklara bakacağız. Aynı çizgilerle ölçülen iki pelvis aynı sayıları vermiyor — kenarın biçimi, kanalın genişliği, açının derecesi kişiden kişiye değişiyor. Buradaki asıl soru şu: bu farklar rastgele mi dağılıyor, yoksa birlikte gitmeye eğilimli özellikler var mı? Ve eğer varsa, bir örüntüyü tarif etmekle onu bir kalıba dönüştürmek arasındaki sınır nerede? Tipik pelvik morfoloji farkları.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.
Eğitim içeriğidir. Anatomik bilgi tıbbi tanı, tedavi ya da sağlık tavsiyesi değildir ve hiçbir tıp fakültesi dersinin veya klinik eğitimin yerine geçmez. Kişisel bir sağlık sorusu için hekime başvurun.