Oppozisyon ve Repozisyon

Açılış

Bu bölümün son K2 dersi ve bedende yalnız tek bir yerde bulunan bir hareketi anlatıyor.

Başparmağını diğer parmaklarının ucuna değdirebiliyorsun. Bu basit görünen hareket, insan elini bir tutma organından bir alet kullanma organına çeviren şey.

Ders 01-36'da başparmağın özel olduğunu söyleyip bu dersi işaret etmiştik. Şimdi neden özel olduğunu göreceğiz.

Başparmak diğer parmaklardan yalnız kısa olduğu için farklı değil. Farklı bir düzlemde durur, farklı bir eklemi vardır ve bu yüzden bedende başka hiçbir yerde bulunmayan bir hareketi yapabilir.

Bu derste ne olacak

Çifti tanımlayıp neden bileşik bir hareket olduğunu göreceğiz. Sonra başparmağın eklemini ve neden bu hareketi yalnız onun yapabildiğini ele alacağız. Ardından işlevsel önemini — kavrama biçimleri — konuşacağız. Son olarak klinik değerlendirmesine bakacağız.

Sıfır noktası

Üçlü — ve burada bir kez daha farklılık var:

• Düzlem: tek bir düzlem yok; hareket birden fazla düzlemde gerçekleşir.
• Eksen: tek bir eksen yok.
• Eklem: başparmağın taban eklemi — el bileği ile başparmak arasındaki.

Yani oppozisyon, sirkumdüksiyon gibi bileşik bir harekettir: abdüksiyon, fleksiyon ve bir miktar rotasyonun birleşimi.

Rotasyon bileşeni kritiktir ve bir sonraki başlığın konusu.

Mekanizma

Rotasyon neden şart

Oppozisyonun en çok atlanan bileşeni budur ve onsuz hareket işe yaramaz.

Başparmağı yalnız diğer parmaklara doğru bükmek yeterli olmaz. Başparmak aynı zamanda kendi ekseni etrafında dönmelidir ki ucundaki yüzey, diğer parmağın ucundaki yüzeyle karşı karşıya gelsin.

Bunu kendi elinde görebilirsin: başparmağını serçe parmağının ucuna değdir ve iki tırnağa bak. Tırnaklar birbirine bakmıyor; başparmağın tırnağı yana dönmüş durumda. İşte o dönme, rotasyon bileşeni.

Rotasyon olmasaydı başparmak diğer parmağa yandan değerdi ve kavrama çok daha zayıf olurdu. İki parmak ucunun geniş yüzeyleriyle karşılaşması, kavramanın gücünü ve hassasiyetini sağlar.

Bu, dersin ana kavramsal noktası: oppozisyon bir yaklaştırma değil, bir hizalama hareketidir.

Neden yalnız başparmak

Sebep eklemin biçiminde.

Başparmağın taban eklemi, elin diğer eklemlerinden farklı bir yüzey geometrisine sahiptir. Bu geometri, iki farklı yönde harekete izin verir ve aralarındaki geçişte doğal bir dönme üretir.

Diğer parmakların taban eklemleri de iki eksenlidir ama yüzey biçimleri farklıdır; oppozisyonun gerektirdiği dönmeyi üretemezler.

Serçe parmağın küçük bir istisnası var: o da bir miktar oppozisyon yapabilir. Bunu şöyle doğrulayabilirsin — başparmağını serçe parmağına değdirirken, serçe parmağın da başparmağa doğru geldiğini fark edeceksin. Avuç çukurlaşır.

Bu, kavrama sırasında avucun nesneyi sarmasını sağlar. Yani kavrama, iki taraflı bir harekettir: başparmak bir yandan, serçe parmak diğer yandan gelir.

Ve bir gelişimsel not: başparmağın bu yerleşimi, elin gelişimi sırasında diğer parmaklardan farklı bir açıyla konumlanmasından doğar. Bu yüzden başparmak, diğer parmaklarla aynı düzlemde durmaz — Ders 01-36'da söylediğimiz "başparmak farklı bir düzlemde" cümlesinin sebebi bu.

Bunun doğrudan bir sonucu var ve terminolojiyi etkiler: başparmağın hareket adları, diğer parmaklarınkinden farklı düzlemleri gösterir. Başparmak fleksiyonu, diğer parmakların fleksiyonuyla aynı düzlemde değildir. Bu, elin terminolojisini öğrenirken karışıklık üreten noktalardan biridir ve Kurs 12'de ayrıntısıyla ele alınır.

İşlevsel önem: kavrama biçimleri

Oppozisyon, insan elinin işlevini ikiye ayırır.

Güç kavraması. Nesne avuç içine alınır ve bütün parmaklarla sarılır. Başparmak nesnenin üzerine kapanır. Çekiç tutmak, tırabzan kavramak böyledir. Burada oppozisyon sınırlı kullanılır.

Hassas kavrama. Nesne parmak uçlarıyla tutulur. Başparmak ile bir ya da iki parmağın ucu karşı karşıya gelir. Kalem tutmak, iğne tutmak, küçük bir düğmeyi çevirmek böyledir. Burada oppozisyon zorunludur.

Bu ayrım pratikte çok işe yarar çünkü iki kavrama farklı yapılara dayanır ve ayrı ayrı bozulabilir. Bir kişi ağır bir nesneyi tutabiliyor ama düğme ilikleyemiyorsa, bozulan hassas kavramadır — ve bu, oppozisyona ya da onu sağlayan yapılara işaret eder.

Yani "el gücü" tek bir şey değildir. Muayenede hangi kavramanın sınandığını bilmek gerekir.

Klinik değerlendirme

Oppozisyon, muayenede sık sınanan bir harekettir çünkü hem eklemi hem kası hem siniri birden sınar.

Basit sınama: kişiden başparmağını her parmağın ucuna sırayla değdirmesi istenir.

Değerlendirilen üç şey:

1. Ulaşabiliyor mu? Başparmak her parmağın ucuna değebiliyorsa hareket aralığı yeterlidir.

2. Yüzey yüzeye mi değiyor? Uç uca değil de yandan değiyorsa, rotasyon bileşeni eksiktir.

3. Güç var mı? Değdirilen parmaklar arasına ince bir nesne konup çekildiğinde tutabiliyor mu?

Üçü farklı şeyleri gösterir ve bu ayrım değerlidir — Ders 00-16'daki lokalizasyon mantığı burada da geçerli: bulgunun hangi tür olduğu, sorunun nerede olduğuna dair ilk bilgidir.

Ve bir hatırlatma: bu bir tarama gözlemidir, tanı değil. Oppozisyon zayıflığının sebebi eklemde de olabilir, kasta da, siniri besleyen yolda da.

Kaslar hakkında

Oppozisyonu yapan kasların çoğu elin kendi içindedir — yani ön koldan gelmez, avuç içinde yerleşiktir.

Bu ayrım genel bir örüntüye işaret ediyor:

• Ön koldan gelen kaslar güç üretir. Uzun tendonlarla parmaklara ulaşır ve büyük hareketleri yapar.
• Elin içindeki kaslar ince ayar yapar. Küçük ama hassas hareketleri üretir.

Bu iş bölümü, elin hem güçlü hem hassas olabilmesinin sebebidir. Güç uzaktan gelir, incelik yerinde üretilir.

Ve bir sonuç: elin içindeki küçük kaslar zayıfladığında güç kaybı fark edilmeyebilir ama beceri kaybı hemen görülür. Kişi ağır nesneleri hâlâ tutabilir ama düğme ilikleyemez, madeni parayı alamaz.

Bu, kavrama ayrımının kas düzeyindeki karşılığı ve el muayenesinin temel mantığı.

Kendin dene

Toparlayalım

• Oppozisyon başparmağı diğer parmakların ucuna götürür, repozisyon geri getirir.
• Bileşik bir harekettir: abdüksiyon, fleksiyon ve ROTASYONUN birleşimi.
• Rotasyon bileşeni şarttır — onsuz parmak uçları yüzey yüzeye gelmez ve kavrama zayıflar.
• Oppozisyon bir yaklaştırma değil, bir hizalama hareketidir.
• Yalnız başparmakta bulunur çünkü taban ekleminin yüzey biçimi diğerlerinden farklıdır; serçe parmak küçük bir katkı verir.
• Başparmak diğer parmaklarla aynı düzlemde durmaz — hareket adları da farklı düzlemleri gösterir.
• İki kavrama biçimi vardır: güç kavramasında oppozisyon sınırlı, hassas kavramada zorunludur.
• İkisi ayrı ayrı bozulabilir — "el gücü" tek bir şey değildir.
• Muayenede üç şey değerlendirilir: ulaşma, yüzey yüzeye değme, güç.
• Ön koldan gelen kaslar güç üretir, elin içindeki kaslar ince ayar yapar; ikincisi zayıflarsa güç değil beceri kaybolur.

Bir sonraki derste bölümün K3 derslerine geçiyoruz. İlki, hareketlerin nasıl birleştiğini gösterecek: lateral fleksiyon ve rotasyonun birleşik hareketleri.