Kurs 06 Genel Tekrarı

Açılış

Bu kursta yüzlerce ad geçti. Kemikler, çıkıntılar, oluklar, delikler, kenarlar, kemerler.

Şimdi geriye dönüyoruz. Ama önce bir soru: geriye dönmek tam olarak ne demek?

En kolay cevap "adları yeniden okumak" olurdu. O yolu seçmeyeceğiz, ve sebebi basit: adları yeniden okumak işe yaramıyor. Bir liste ikinci kez okunduğunda birinci okumadan daha iyi akılda kalmıyor.

Asıl mesele şu. Adlar çok, kurallar az. Bu kurs boyunca yüzlerce ad, ama onları birbirine bağlayan bir avuç cümle vardı. Ve o cümleler adlardan farklı bir iş yapıyor: bir ad sana bir yeri söyler, bir kural sana bir sebebi. Tekrar etmeye değer olan ikincisi.

Bu ders K2 katmanında ve kursun sentezi. Sonunda kursun taşıyıcı kurallarını, bir kemiği okumak için kullanılan yordamı, kursun dürüstlük hattını ve bir kuralı gerçekten öğrenmiş olmanın ölçütünü bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce neden liste yapmadığımızı kuracağız. Sonra kursun taşıyıcı kurallarını toplayacağız — dersin merkezi orası. Ardından yordamı hatırlayacağız. Son olarak kursun dürüstlük hattını bir araya getireceğiz.

Sıfır noktası

Ve Ders 06-22'nin cümlesini yanında tut: yordamın değeri, hangi adımda cevap olmadığını göstermesindedir.

Mekanizma

Ad ile kural arasındaki fark

Bir ad bir yeri işaret eder. "Trokanter" dediğinde karşındaki nereye bakacağını bilir.

Bir kural ise bir sebep söyler. "Çıkıntı dışa taşar çünkü kaldıraç kolu uzunluk ister" dediğinde, karşındaki yalnız o çıkıntıyı değil, hiç görmediği başka çıkıntıları da okuyabilir hâle gelir.

AD BİR YERİ SÖYLER, KURAL BİR SEBEBİ — VE YALNIZ KURAL TAŞINABİLİR.

Ve buradan bir sınama ölçütü çıkıyor.

Bir kuralı öğrendiğini nasıl anlarsın? Onu tekrar edebilmenden değil. Kursta hiç görmediğin bir kemiğe uygulayabilmenden.

BİR KURALIN ÖĞRENİLDİĞİNİN KANITI TEKRAR EDİLMESİ DEĞİL, YENİ BİR ÖRNEĞE AKTARILMASIDIR.

Bu kursun kendisi bunu defalarca yaptı. Ders 06-18'de bir kas izinin biçimini okuduk; Ders 06-58'de aynı kuralı bütün bir bölgeye uyguladık ve levha, blok, kol ayrımını çıkardık. Kural aynıydı, ölçek değişti.

Kursun taşıyıcı kuralları

Dersin merkezine geldik. Bütün kursu taşıyan beş cümle var.

Birinci: çelişki bölünmeyle çözülür. Ders 06-01'de kurulmuştu: bir yapı çelişen iki isteği aynı anda karşılayamıyorsa işi böler. Bu kural kursta üç ayrı biçimde göründü — parçalar üst üste konarak (Ders 06-37), yan yana konarak (Ders 06-49), ya da tek büyük çözüm yerine çok sayıda küçük çözüme dağıtılarak (Ders 06-29).

İkinci: yapı yükü izler, biçim birikmiştir. Ders 06-06 ve Ders 06-13. Bir kemiğin kalın olduğu yer, yükün geçtiği yerdir; ince olduğu yer zayıflık değil, yükün geçmediği yerdir. Femurun kalınlığı da, etmoidin inceliği de bu cümleyle okundu.

Üçüncü: kemik yüzeyi komşularının haritasıdır. Ders 06-16. Üzerindeki her iz bir komşunun kaydı: çıkıntı çekenin, çukur oturanın, delik geçenin. Bu kuralın üç ailesi Ders 06-18, Ders 06-19 ve Ders 06-20'de açıldı, ve oluktan kanala uzanan zincir kursun en uzun dönüşümü oldu.

Dördüncü: biçim, izin verilen hareketin haritasıdır. Ders 06-17. Küre çok eksen, silindir tek eksen, düz yüzey kayma verir. Ders 06-19 buna bir derinlik ölçeği ekledi: derin yuva kararlılık, sığ yuva hareket. Omuz ile kalça bu ölçeğin iki ucudur.

Beşinci: hareketin olmadığı yerde biçimi içerik belirler. Ders 06-23. Kafatası bu kuralın saf hâliydi. Ders 06-68 ise sınırını çizdi: pelviste yük ile içerik çekişiyor, dolayısıyla biçim bir uzlaşma.

BEŞ KURAL YÜZLERCE ADI TAŞIR — KURSTAKİ AYRINTILARIN ÇOĞU BU BEŞİNİN BİR UYGULAMASIDIR.

Bir kemiği okuma yordamı

Kurallar bir araya gelince bir yordam oluyor, ve o yordam Ders 06-22'de yazıldı.

Eline bir kemik aldığında beş soru sorarsın: pürüzsüz alanlar hangi komşuya bakıyor, yüzey biçimi hangi hareket eksenini veriyor, pürüzlü izler hangi kasın gücünü ve biçimini gösteriyor, çizgi izler ne geçtiğini ve neyi sınırladığını söylüyor, açıklıklar hangi yöne giriş çıkış veriyor.

Bu yordamın en değerli özelliği cevap vermesi değil.

YORDAMIN DEĞERİ CEVAP VERDİĞİ ADIMDA DEĞİL, BOŞ DÖNDÜĞÜNÜ GÖSTERDİĞİ ADIMDADIR.

Kafatasında birinci ve ikinci sorular çoğu yerde boş döndü, çünkü orada hareket yoktu — ve boş dönmeleri bize kafatasının ne olduğunu söyledi. Ders 06-63'te bir kemiğe hiçbir kasın tutunmadığını gördük; yordam sessiz kaldı, ve sessizliği bilgiydi.

İkinci bir yordam da Ders 06-54'te kuruldu ve Ders 06-66'da sınandı: bir kemiğin hangi taraftan geldiğini okumak. Önce hangi uç yukarı, sonra hangi yüz öne, ancak sonra sağ mı sol mu. Ve ölçütü sertti: bilgi yalnız iki yanı farklı olan yapıdan gelir.

Kursun dürüstlük hattı

Son bölümde bu kursun en ayırt edici yanını toplayalım.

Bu kurs boyunca birçok yerde durup "buraya kadar" dedik. O duruşlar bir eksiklik değil, kursun omurgasıydı.

Değişkenlik normalin içindedir (Ders 00-18). Kemik sayısı, kaynaşma zamanı, sesamoid varlığı, pelvis ölçüsü — hepsi kişiden kişiye değişiyor, ve bu bir sapma değil.

Ölçütünü söyle (Ders 00-22). Ders 06-32'de iki ölçütün aynı yapıları farklı gruplara koyabildiğini, yanlış olanın ölçütü söylememek olduğunu kurduk. Ders 06-58'de sınırın kaynaşmadan önce yapı, sonra anlaşma olduğunu; Ders 06-70'te kenarın gerçek ama bölmenin anlaşma olduğunu; Ders 06-72'de tiplerin bir dağılıma çizilmiş etiketler olduğunu.

Ölçünün nasıl alındığını söyle (Ders 06-71). Kaynaksız yazılan sayı bilgi değildir, ve bu kursta pelvis ölçüleri bilerek verilmedi.

Sonuç gözlemi ile amaç iddiasını ayır (Ders 06-73). Kafatası büyümek için bölünmüştü; başka bir durumda da işe yaraması bir sonuç, bir amaç değil.

Klinik kararı havale et (Ders 00-16). Bu kurs yapıyı okuyor; ne yapılacağını değil.

BİR DERSİN GÜVENİLİRLİĞİ SÖYLEDİKLERİNDEN ÇOK, NEREDE DURDUĞUNU SÖYLEMESİNDEN GELİR.

Kaynağın tekrarı sınavdan hemen önce koyması bir sıra kararı ve iki dersi birbirine bağlıyor. Tekrar kuralları toplar, sınav onları yeni bir örnekte sınar. Yani kaynak, öğrenmenin ölçüsünü hatırlamaya değil aktarıma bağlamış — bu dersin merkezinde kurduğumuz ölçütün ta kendisi.

Kendin dene

Toparlayalım

• Tekrar, adları yeniden okumak değildir.
• Adlar çok, kurallar azdır.
• AD BİR YERİ SÖYLER, KURAL BİR SEBEBİ; VE YALNIZ KURAL TAŞINABİLİR.
• BİR KURALIN ÖĞRENİLDİĞİNİN KANITI YENİ BİR ÖRNEĞE AKTARILMASIDIR.
• Birinci kural: çelişki bölünmeyle çözülür (Ders 06-01).
• Bölünme üç biçim aldı: üst üste, yan yana, çok sayıda küçük çözüm (Ders 06-37, Ders 06-49, Ders 06-29).
• İkinci kural: yapı yükü izler, biçim birikmiştir (Ders 06-06, Ders 06-13).
• İncelik zayıflık değil, yükün geçmediği yerin izidir.
• Üçüncü kural: kemik yüzeyi komşularının haritasıdır (Ders 06-16).
• Üç iz ailesi: çıkıntı, çukur, delik (Ders 06-18, Ders 06-19, Ders 06-20).
• Oluktan kanala uzanan zincir kursun en uzun dönüşümüdür.
• Dördüncü kural: biçim, izin verilen hareketin haritasıdır (Ders 06-17).
• Derin yuva kararlılık, sığ yuva hareket verir; omuz ile kalça iki uçtur (Ders 06-19).
• Beşinci kural: hareketin olmadığı yerde biçimi içerik belirler (Ders 06-23).
• Pelviste yük ile içerik çekişir, dolayısıyla biçim bir uzlaşmadır (Ders 06-68).
• BEŞ KURAL YÜZLERCE ADI TAŞIR.
• Bir kemiği okuma yordamı beş sorudan oluşur (Ders 06-22).
• YORDAMIN DEĞERİ BOŞ DÖNDÜĞÜNÜ GÖSTERDİĞİ ADIMDADIR (Ders 06-63).
• Taraf belirleme ayrı bir yordamdır ve üç adımlıdır (Ders 06-54, Ders 06-66).
• Dürüstlük hattı: değişkenlik, ölçüt, ölçüm, sonuç ile amaç ayrımı, klinik havale.
• BİR DERSİN GÜVENİLİRLİĞİ NEREDE DURDUĞUNU SÖYLEMESİNDEN GELİR.

Bir sonraki ders kursun sonuncusu, ve bir sınav. Ama sınav kelimesi yanıltıcı olabilir. Bir sınavın işi not vermek değil; hangi adımda takıldığını göstermek. Bu derste kurduğumuz ölçüt de tam buydu: bir kuralı bilmenin kanıtı onu tekrar edebilmek değil, yeni bir örneğe aktarabilmek. Şimdi sıra o aktarımın gerçekten olup olmadığını görmede. Elimize hiç tanımadığımız bir kemik verildiğinde, yordam çalışıyor mu? Kemik tanıma ve taraflandırma sınavı.