Kalça Kemiği

Açılış

Ders 06-56'da alt uzvun kuşağının kapalı bir halka olduğunu kurduk. Şimdi o halkanın yan duvarına bakıyoruz.

Bu kemik iki işi birden yapıyor. Bir yandan halkanın parçası: arkada kaynaşmış omurlara, önde karşı taraftaki eşine bağlanıp çemberi kapatıyor. Öbür yandan bacağın yuvası: uyluk kemiğinin başı onun üzerindeki derin çukura oturuyor.

Ders 06-28'de sfenoid için bir kural kurmuştuk — bir kemiğin karmaşıklığı, kaç farklı işin orada buluştuğundan gelir. Burada iki iş buluşuyor, ve şu soru doğuyor:

Halkanın duvarı olmak ile bacağın yuvası olmak, kemiğin iki ayrı yerinde olup bitmesi gereken şeyler gibi görünüyor. Ama değiller. Bu iki iş kemiğin tam olarak aynı noktasında kesişiyor, ve o nokta bu dersin bütün cevabını taşıyor.

Bu ders K2 katmanında. Sonunda yuvanın neden tam orada olduğunu, kemiğin neden erişkinde tek göründüğünü, duvarın ortasındaki büyük deliğin ne işe yaradığını ve iki yüzün neden iki ayrı hikâye anlattığını bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce iki işin ne olduğunu ayıracağız. Sonra ikisinin kesiştiği noktayı bulacağız — dersin merkezi orası. Ardından kemiğin doğumdaki hâline bakacağız. Son olarak duvarın iki yüzünü ve ortasındaki açıklığı okuyacağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 06-19'un cümlesini yanında tut: yuvanın derinliği kararlılık ile hareket arasındaki seçimdir.

Mekanizma

İki iş, iki yön

Kemiği önce halkanın parçası olarak düşün.

Halka arkada başlıyor: kalça kemiği kaynaşmış omurlara oturuyor. Önde bitiyor: iki kalça kemiği orta hatta buluşup birbirine bağlanıyor. Bu ön birleşme kemikle kemik değil, arada kıkırdak var.

Ders 06-31'de kurmuştuk: biçimi korumak ile esnemek çelişince iş iki malzemeye bölünür. Halkanın da tam kapanmaması, biraz esnemesi gerekiyor — bu yüzden çemberin ön kilidi sert değil.

Şimdi aynı kemiği bacağın yuvası olarak düşün. Dış yüzünde derin bir çukur var ve uyluk kemiğinin yuvarlak başı oraya giriyor.

Ders 06-47 ve Ders 06-48'de omuz için tersini görmüştük: orada yuva sığdı, tutma işi kaslara bırakılmıştı, karşılığında menzil alınmıştı. Kalçada seçim tam ters yönde yapılmış.

OMUZ SIĞ YUVAYLA MENZİL ALDI, KALÇA DERİN YUVAYLA KARARLILIK ALDI — AYNI ÖLÇEK, ZIT UÇLAR.

Ve derin yuvanın burada işe yaramasının bir şartı var: yuvayı taşıyan şeyin kımıldamaması. Omuzda kuşak gevşekti, derin bir yuva orada zaten tutulamazdı. Kalçada kuşak kapalı bir halka, dolayısıyla yuva sabit bir zemine oturuyor.

Yuva bir eklem yeri değil, bir kavşak

Dersin merkezine geldik.

Bacaktan gelen kuvvet nereye gidiyor? Yuvaya giriyor, ve oradan tek bir yöne değil üç yöne dağılıyor.

Yukarı: kuşağın arka üst bölgesinden kaynaşmış omurlara, oradan omurgaya.

Aşağı arkaya: oturduğunda ağırlığın bindiği pürüzlü tümseğe.

Öne: orta hattaki birleşmeye, yani karşı taraftaki eşine.

Üç yön. Ve kemiğin üç parçası tam olarak bu üç yönü izliyor.

KUVVETİN GİRDİĞİ NOKTA, PARÇALARIN BULUŞTUĞU NOKTADIR — YUVA BİR EKLEM YERİ DEĞİL, BİR KAVŞAKTIR.

Bunu bir kez gördüğünde kemiğin bütün biçimi okunabilir hâle geliyor. Yuva rastgele bir yerde değil; üç yolun kesiştiği yerde, çünkü zaten kuvvet oradan giriyor.

Ders 06-26'da benzer bir mantık kurmuştuk: yük deliğin iki yanından geçer, yani açıklık ile kuvvet yolu birbirini bilir. Burada aynı ilişkinin olumlu hâli var — kuvvet yolu ile parça sınırları birbirini biliyor.

Erişkinde tek, doğumda değil

Bu kemiğe bakınca tek bir parça görürsün. Doğumda öyle değil.

Ders 06-11'de kemikleşme merkezlerini kurmuştuk: bir kemik birden çok merkezden başlayıp sonradan birleşebilir. Ders 06-32'de de ölçütü koymuştuk — bir yapının ayrı kemik sayılması işinden değil, kendi kemikleşme merkezinden ve kaynaşıp kaynaşmadığından çıkar.

Kalça kemiği başlangıçta üç ayrı parça. Büyüme boyunca aralarında kıkırdak duruyor, ve büyüme bitmeye yakın kaynaşıyorlar. Kaynaşmanın tam ne zaman tamamlandığı kişiden kişiye değişir; Ders 00-18'in kuralı burada da geçerli, değişkenlik normalin içindedir.

Şimdi bir öncekiyle bağla. Ders 06-25'te "tek kemik" ifadesinin ya orta hatta kurulmuş ya kaynaşmış bir çift anlamına geldiğini söylemiştik. Ders 06-27'de temporalde kaynaşmanın iki eşi değil, farklı işleri olan parçaları birleştirdiğini gördük.

Burada üçüncü bir hâl var.

PARİETALDE KAYNAŞMA İKİ EŞİ BİR ÇİZGİDE BİRLEŞTİRİYORDU; BURADA ÜÇ FARKLI İŞ BİR NOKTADA BULUŞUYOR — BULUŞMA YERİ ÇİZGİ DEĞİL, MERKEZ.

Ve buluşma noktası yuvanın kendisi. Yani üç parça, kuvvetin girdiği yerde kaynaşıyor.

Bu üç bölgenin adları ve her birinin hangi işi taşıdığı bir sonraki dersin konusu. Şimdilik tek şey yeter: erişkindeki tek görünüm bir başlangıç değil, sonuç.

Duvarın iki yüzü ve ortasındaki delik

Son olarak kemiğin yüzeylerine bakalım.

Ders 06-25'te bir kubbe kemiğinin iki yüzünün iki ayrı hikâye anlattığını kurmuştuk: dış yüz çekeni, iç yüz geçeni gösteriyordu. Burada da iki yüz var ama hikâyeler farklı.

Dış yüz geniş, hafif tümsek ve pürüzlü. Ders 06-18'in kuralıyla okunur: tutunma alan ister. Bacağı hareket ettiren büyük kaslar buradan başlıyor, dolayısıyla bu yüz bir tarla.

İç yüz çukur ve düz. Bu yüz hareketle değil, içeriğiyle ilgili — Ders 06-23'te kafatası için kurduğumuz ayrımın alt gövdedeki karşılığı. Orada biçimi hareket değil içerik belirliyordu; burada da iç yüz bir çanak gibi, içindekilere göre biçimlenmiş.

Ve kemiğin alt yarısında büyük bir açıklık var.

İlk bakışta tuhaf: bu kemik yük taşıyor, neden ortası delik? Cevap Ders 06-26'da hazır. Yük deliğin iki yanından geçer. Ders 06-29'da da kurmuştuk: incelik zayıflık değil, izindir — malzeme yükün geçmediği yerden çekilir.

BİR DUVAR LEVHA DEĞİL ÇERÇEVE OLABİLİR — KUVVETİN GEÇMEDİĞİ ORTA BOŞ BIRAKILIR.

Açıklığın kendisi de tamamen açık değil; bir zar büyük ölçüde kapatıyor. Yani boşluk kemikten kurtulmuş ama sınır olmaktan çıkmamış.

Kaynağın kalça kemiğini önce bütün olarak verip üç parçasını ayrı bir K3 dersine bırakması bir sıra kararı. Sebebi bu derste görüldü: parçaların sınırları ancak kuvvetin üç yöne dağıldığı bilindikten sonra anlamlı. Önce parçalar öğretilseydi üç ad ezberlenirdi; önce bütün öğretilince aynı üç ad bir kuvvet haritasının bölümleri hâline geliyor.

Kendin dene

Toparlayalım

• Kalça kemiği hem kuşağın yan duvarıdır hem bacağın yuvasıdır.
• Karmaşıklık, kaç farklı işin orada buluştuğundan gelir (Ders 06-28).
• Halkanın ön kilidi kemik değil kıkırdaktır, çünkü biraz esnemesi gerekir (Ders 06-31).
• OMUZ SIĞ YUVAYLA MENZİL ALDI, KALÇA DERİN YUVAYLA KARARLILIK (Ders 06-19, Ders 06-47).
• Derin yuva ancak sabit bir zemine oturduğunda işe yarar.
• Bacaktan gelen kuvvet yuvadan girip üç yöne dağılır.
• Üç yön: yukarı omurgaya, aşağı arkaya oturma noktasına, öne orta hatta.
• KUVVETİN GİRDİĞİ NOKTA PARÇALARIN BULUŞTUĞU NOKTADIR; YUVA BİR KAVŞAKTIR.
• Kuvvet yolu ile parça sınırları birbirini bilir (Ders 06-26).
• Kemik doğumda tek değildir; üç ayrı merkezden başlar (Ders 06-11, Ders 06-32).
• Kaynaşma zamanı kişiden kişiye değişir; değişkenlik normalin içindedir (Ders 00-18).
• PARİETALDE KAYNAŞMA İKİ EŞİ ÇİZGİDE BİRLEŞTİRİR, BURADA ÜÇ İŞ BİR NOKTADA BULUŞUR.
• Üç parça tam da kuvvetin girdiği yerde kaynaşır.
• Dış yüz geniş ve pürüzlüdür; tutunma alan ister (Ders 06-18).
• İç yüz çukurdur ve içeriğine göre biçimlenir (Ders 06-23).
• BİR DUVAR LEVHA DEĞİL ÇERÇEVE OLABİLİR; KUVVETİN GEÇMEDİĞİ ORTA BOŞ BIRAKILIR (Ders 06-29).
• Açıklık bir zarla kapatılır; boşluk kemikten kurtulur ama sınır olmayı sürdürür.
• Erişkindeki tek görünüm bir başlangıç değil, sonuçtur (Ders 06-25).

Bir sonraki derste bu kemiğin içine giriyoruz. Kaynaşma sınırları sildi, ama sildiği şey yalnız çizgiydi — üç bölge hâlâ orada duruyor ve her biri başka bir işi taşıyor. Biri yukarı, omurgaya bakan geniş kanat. Biri aşağı arkaya, oturduğunda yükü alan kalın kısım. Biri öne, karşı tarafa uzanan kol. Sınırları görünmez olmuş üç bölge tek bir kemikte nasıl hâlâ ayırt edilir, ve ayırt etmek neyi kazandırır? İlium, ischium ve pubis.