Eklem Karşılaştırma Haritası

Açılış

Bölüm 07.6 boyunca yedi ders yazdık ve her birinde aynı soruları sorduk. Biçim ne kadar veriyor? Biçim vermediğinde tutma işini kim devralıyor? Hangi konum bedavaya geliyor? Zayıf yön nereye bakıyor?

Bu soruların her eklemde işe yaraması dikkat çekici. Ama daha dikkat çekici olan başka bir şey var, ve onu ancak cevapları yan yana koyduğumuzda görebiliriz.

Aynı dört soruyu sekiz ekleme sorduğumuzda sekiz bağımsız cevap seti mi çıkıyor? Yoksa cevaplar birbirine bağlı mı — yani birini bilmek ötekileri tahmin ettiriyor mu?

Bu ders K3 katmanında. Sonunda bu dört soruyu bir haritanın sütunlarına çevirebilecek, sütunların neden bağımsız olmadığını, bağın koptuğu yerlerin neden en öğretici yerler olduğunu ve haritayı hiç görmediğin bir ekleme nasıl uygulayacağını bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce dört soruyu sütunlara çevireceğiz. Sonra sekiz eklemi bu sütunlarda yan yana koyacağız. Ardından sütunların birbirine bağlı olduğunu göstereceğiz — dersin merkezi orası. Sonra bağın koptuğu yerleri ele alacağız. Son olarak haritayı bilinmeyen bir ekleme uygulamanın sırasını kuracağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 07-25'in cümlesini yanında tut: biçim bedavadır, kapsül ve bağ pasiftir, kas aktiftir — üçü de stabilite verir ama hiçbiri aynı yoldan gelmez.

Mekanizma

Dört soru, dört sütun

Dört sorunun hepsi aynı bütçeyi farklı yerden ölçüyor. Ders 07-25'te bu bütçeyi kurmuştuk: bir eklemin kararlılığı üç kaynaktan toplanır ve toplam sabit değildir, ama gereken kararlılık eklemin işine göre bellidir.

Öyleyse bir sütun ötekileri kısıtlıyor olmalı. Biçim çok veriyorsa devralana az iş kalır; az veriyorsa devralan büyür ve kas payı artar.

Bunu bir tahmin olarak bırakmayalım. Tabloyu kuralım.

Sekiz eklem, dört sütun

Tabloyu bir liste gibi okuma. Satırlar arasında değil, sütunlar arasında bir şey arıyoruz.

Sütunlar bağımsız değil

Dersin merkezine giriyoruz.

İkinci sütunda "çok az" yazan iki satıra bak: sternoklaviküler ve glenohumeral. İkisinde de devralan, kapsülün kendisi değil ayrı bir yapı — biri ayrı bir bağ, öteki bir kas takımı. Ve ikisinde de bedava konum ya çok dar ya yalnız hareketin ucunda.

Şimdi "çok" yazan satırlara bak: dirsek, sakroiliak, kalça, ayak bileği. Dördünde de belirgin bir bedava konum var.

BİÇİMİN PAYI ARTTIKÇA BEDAVA BİR KONUM BULMA İHTİMALİ ARTAR — ÇÜNKÜ BEDAVA KONUM, YÜZEYLERİN EN İYİ EŞLEŞTİĞİ AÇIDIR, VE EŞLEŞECEK BİR BİÇİM YOKSA BÖYLE BİR AÇI DA YOKTUR.

Üçüncü bir bağ daha var, ve bu Kurs 07 boyunca dört kez karşımıza çıkan yapıyla ilgili. Disk ve menisküsü nerede gördük? Çene ekleminde, sternoklaviküler eklemde, bilekte, dizde. Dördü de biçimin az verdiği ya da yüzeylerin birbirine uymadığı eklemler.

DOLGU, BİÇİMİN AZ VERDİĞİ YERE GELİR — ÇÜNKÜ İŞİ BOŞLUĞU DEĞİL UYUŞMAZLIĞI DOLDURMAKTIR (Ders 07-11).

Yani tablo dört bağımsız bilgi taşımıyor. Büyük ölçüde tek bir karardan ve o kararın zorunlu sonuçlarından oluşuyor. Bu, ezberlenecek hücre sayısını dörtte bire indiriyor.

Bağın koptuğu yerler

Bir örüntünün değeri, bozulduğu yerde ne öğrettiğiyle ölçülür. Üç yerde bozuluyor.

Birincisi sakroiliak. Biçim çok veriyor — üçgen kemik iki leğen kemiği arasına kama gibi oturuyor. Buna rağmen arkasında eklem yüzeylerinden büyük bir bağ kütlesi duruyor. Örüntüye göre biçim çok verdiğinde devralana az iş kalmalıydı.

Neden kalmamış? Çünkü bu eklem bedenin yük aktarma noktası. Gereken kararlılık, öteki eklemlerdekinden yüksek. Sütunlar arasındaki bağ, "gereken kararlılık" sabit olduğu sürece geçerli — ve burada sabit değil.

İkincisi diz. Biçim yok denecek kadar az veriyor, ve bu örüntüye uyuyor: devralan kalabalık. Ama diz aynı zamanda tam düzelmede bedava bir konum buluyor, oysa biçimi yok. Bu nasıl oluyor?

Cevap Ders 07-45'te yazılıydı. Dizin bedava konumu biçimden değil, bağ gerginliğinden geliyor. Yani "bedava konum" sütunu iki ayrı yoldan doldurulabiliyor, ve tablo bunu tek bir sütunda topladığı için gizliyor.

BİR TABLONUN SÜTUNU, FARKLI YOLLARDAN GELEN İKİ ŞEYİ AYNI HÜCREYE YAZIYORSA, O SÜTUN BİR SORUYU CEVAPLARKEN BAŞKA BİRİNİ GİZLER.

Üçüncüsü dirsek. Biçim çok veriyor, ama yan bağlar hâlâ gerçek iş yapıyor. Ders 07-18'de sebebi kurulmuştu: biçim bir eksen kurduğunda bağların işi ortadan kalkmaz, değişir. Biçim yana kaymayı kapatıyor, yan bağlar yana açılmayı durduruyor.

BİÇİMİN ÇOK VERMESİ DEVRALANI GEREKSİZ KILMAZ — YALNIZ ONA VERİLEN İŞİN TÜRÜNÜ DEĞİŞTİRİR.

Haritayı bilinmeyen bir ekleme uygulamak

Son iş: sıra. Dört soruyu hangi sırayla sormak gerektiği rastgele değil, çünkü birinci sorunun cevabı ötekileri daraltıyor.

Önce biçime bak. İki yüzeyin uyumu ne kadar? Bu soruyu bir modele ya da kesite bakarak, hatta çoğu zaman elle yoklayarak cevaplayabilirsin.

Sonra devralanı ara. Biçim az veriyorsa ayrı bir bağ ya da bir kas takımı bulmayı bekle. Bulamıyorsan ya gözden kaçırmışsındır ya eklem sandığın kadar serbest değildir.

Sonra bedava konumu dene. Eklemi bütün açıklığı boyunca gez ve nerede kendiliğinden kilitlendiğini bul.

En son zayıf yönü türet. Ders 07-32'nin kuralı: zayıf yön, üç kaynağın aynı anda en az verdiği yön. Bu yüzden en sona kalır — ötekileri bilmeden türetilemez.

HARİTANIN SÜTUNLARI EŞİT DEĞERDE DEĞİL: BİRİNCİSİ GÖZLEMLE, SONUNCUSU YALNIZ TÜRETMEYLE DOLDURULUR.

Kendin dene

Toparlayalım

• Dört soru dört sütuna çevrilir: biçim, devralan, bedava konum, zayıf yön.
• Sütunlar bağımsız değildir; biri ötekileri daraltır (Ders 07-25).
• BİÇİMİN PAYI ARTTIKÇA BEDAVA KONUM BULMA İHTİMALİ ARTAR.
• Dolgu, biçimin az verdiği eklemlerde çıkar (Ders 07-11).
• Tablo dört bağımsız bilgi değil, bir karar ve sonuçlarıdır.
• Sakroiliak örüntüyü bozar çünkü gereken kararlılık orada daha yüksektir.
• Diz bedava konumu biçimden değil bağ gerginliğinden alır (Ders 07-45).
• BİR SÜTUN İKİ AYRI YOLU AYNI HÜCREYE YAZIYORSA BİR ŞEYİ GİZLER.
• BİÇİMİN ÇOK VERMESİ DEVRALANI GEREKSİZ KILMAZ (Ders 07-18).
• Sıra önemlidir: önce biçim, en son zayıf yön (Ders 07-32).
• HARİTANIN SÜTUNLARI EŞİT DEĞERDE DEĞİLDİR.
• Tabloyu ezberleyen, tabloda olmayan eklemi okuyamaz.

Bir sonraki derste Kurs 07'nin tamamını baştan sona toplayacağız — sınıflandırmadan başlayıp mimariye, tiplere, stabiliteye ve adlandırılmış eklemlere kadar. Bu ders haritayı kurdu; genel tekrar haritanın üzerine kursun bütün yollarını çizecek. Sonra da öğrendiklerini bir analiz sınavında kullanacaksın. Kurs 07 Genel Tekrarı.