Birleşik ve Kompleks Eklemler

Açılış

Bölüm 07.3 boyunca altı tipi kurduk, ve hepsinin ortak bir varsayımı vardı: tek bir yüzey çifti, tek bir mekanizma.

Ama Ders 06-50'de bunun yetmediği bir yere denk gelmiştik. Dirsek bir menteşeydi, ve menteşe dönme vermiyordu — oysa önkolun dönmesi gerekiyordu. Ders 07-11'de de bir borç bırakmıştık: çene ekleminin bir diskle ikiye bölündüğünü, ve "iki bölme iki ayrı hareket türü" cümlesinin bu bölüme havale edildiğini söylemiştik.

İki ayrı ipucu, aynı soruya çıkıyor.

Altı saf tip hep tek çift yüzeyle çalışıyordu. Peki bir bölgenin ihtiyacı tek çiftin verebileceğinden fazlaysa ne olur? Yeni bir yedinci tip mi icat edilir — yoksa var olan altı tip başka bir yolla birleştirilir mi?

Bu ders K3 katmanında ve Bölüm 07.3'ü kapatıyor. Sonunda birleşik eklemin dirsekte nasıl çalıştığını, kompleks eklemin çene ekleminde nasıl çalıştığını, ikisinin neden aynı sorunun ters yönden iki çözümü olduğunu ve bu iki adın neden birbirine karıştırılmaması gerektiğini bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce altı saf tipin ortak varsayımını hatırlayacağız. Sonra birleşik eklemi dirsekte kuracağız. Ardından kompleks eklemi çene ekleminde kuracağız — dersin merkezi orası. Son olarak ikisini karşılaştırıp bölümü kapatacağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 07-11'in cümlesini yanında tut: bölme tam olduğunda bir eklem iki ekleme ayrılır.

Mekanizma

Altı saf tip, tek bir varsayım

Düz, menteşe, pivot, kondiloid, eyer, küre-yuva — Ders 07-17'den Ders 07-22'ye kadar hepsi aynı resmi çizdi: iki kemik, bir yüzey çifti, bir mekanizma.

Bu varsayım çoğu yerde yetiyor. Ama bazı bölgelerin ihtiyacı tek çiftin verebileceğinden fazla.

Dirseği hatırla. Ders 06-50'de kurmuştuk: dirsek bir menteşe, ve menteşe yalnız bükme-açma verir, dönme vermez. Ama önkolun dönmesi gerekiyor — Ders 06-49'da bunun için ayrı bir mekanizma, radiusun döndüğü bir pivot kurmuştuk.

TEK BİR YÜZEY ÇİFTİ BİR BÖLGENİN İHTİYACINI KARŞILAMIYORSA, İKİ YOLDAN BİRİ SEÇİLİR: YANINA İKİNCİ BİR YÜZEY ÇİFTİ KOYMAK, YA DA TEK ÇİFTİ İÇTEN BÖLMEK.

Birinci yol birleşik eklemi, ikincisi kompleks eklemi veriyor. İkisini de tek tek kuralım.

Birleşik eklem: yan yana iki mekanizma

Dirsek bölgesine geri dönelim, çünkü örneği zaten elimizde.

Orada iki ayrı yüzey çifti var. Birincisi humerus ile ulna arasında — bu bir menteşe, Ders 06-50'de kurduğumuz gibi kemiğin kemiğe çarpmasıyla sınırlanıyor. İkincisi radius ile ulna arasında, dirsek ucunda — bu bir pivot, Ders 06-49 ve Ders 07-19'da kurduğumuz gibi radiusun kendi ekseni çevresinde dönmesiyle çalışıyor.

İki ayrı mekanizma, iki ayrı eksen. Ama ikisi de aynı kapsülün içinde, aynı sinovyal boşluğu paylaşarak çalışıyor.

BİRLEŞİK EKLEM YENİ BİR MEKANİZMA DEĞİLDİR — İKİ SAF TİPİN AYNI KAPSÜL İÇİNDE YAN YANA ÇALIŞMASIDIR.

Yani dirsek "yedinci bir tip" değil; bir menteşe ile bir pivotun, birlikte hareket edecek biçimde bir araya getirilmesi. Her biri kendi ekseninden sorumlu, ve toplamda dirsek bölgesi iki eksen birden kazanıyor.

Ders 06-45'te kolu açık bir zincir olarak kurmuştuk: omuz, dirsek, bilek. Şimdi o zincirin bir halkasının aslında tek değil iki mekanizmadan kurulu olduğunu görüyoruz — zincir kendi içinde de birleşebiliyor.

Kompleks eklem: bir disk iki mekanizma üretir

Şimdi ikinci yola bakalım, ve dersin merkezine geldik.

Ders 07-11'de genel kuralı kurmuştuk: bir disk boşluğu tam ikiye bölerse, o eklem iki ekleme ayrılır — her bölme kendi hareketini alır. Orada bu kuralı çene eklemine bir söz olarak bırakmıştık.

Şimdi o sözü tutalım. Ders 06-27'de çene ekleminin çukurunun sığ olduğunu, ve bu yüzden çenenin yalnız açılıp kapanmadığını, öne de kayabildiğini kurmuştuk.

İki hareket, tek bir yüzey çiftinde nasıl bir arada duruyor? Durmuyor. Aralarına bir disk giriyor ve boşluğu tam ikiye bölüyor.

Üst kompartıman — disk ile temporal kemiğin çukuru arasında. Yüzeyler düze yakın, hareket bir kayma: çene öne doğru kayıyor.

Alt kompartıman — disk ile alt çenenin başı arasında. Burada gerçek bir dönme var: çene açılıp kapanıyor.

DİSK BOŞLUĞU TAM BÖLDÜĞÜNDE KOMPLEKS EKLEMDE TEK BİR YÜZEY ÇİFTİ KALMAZ — DİSK ONU İKİYE BÖLDÜĞÜ İÇİN İKİ AYRI YÜZEY ÇİFTİ VARDIR, VE HER BÖLME KENDİ TİPİNİ TAŞIR.

Üst kompartıman düz eklemin mantığıyla çalışıyor — Ders 07-17'de kurduğumuz gibi biçim susuyor, kayma serbest. Alt kompartıman menteşeye yakın — dönme tek eksende.

Yani çene ekleminin tam açılışı aslında iki hareketin toplamı: önce alt kompartımanda dönme, sonra üst kompartımanda kayma. Tek bir eklem gibi görünen şey, aslında üst üste konmuş iki farklı tip.

BİR EKLEMİN DIŞARIDAN TEK GÖRÜNMESİ, İÇERİDE TEK MEKANİZMA OLDUĞU ANLAMINA GELMEZ.

İki yol, aynı sorun, ters çözüm

Kapanışta iki çözümü yan yana koyalım.

Birleşik eklem sorunu yanına çözüyor: farklı kemik çiftlerini aynı kapsülde bir araya getiriyor.

Kompleks eklem sorunu içine çözüyor: aynı kemik çiftini bir diskle arka arkaya bölüyor.

BİRLEŞİK EKLEM FARKLI KEMİK ÇİFTLERİNİ YAN YANA KOYAR, KOMPLEKS EKLEM AYNI KEMİK ÇİFTİNİ BİR DİSKLE ARKA ARKAYA BÖLER — İKİSİ DE TEK YÜZEYİN VEREMEDİĞİNİ EKLER, AMA TERS YÖNDEN.

Ve ikisi de Bölüm 07.3'ün asıl dersini doğruluyor: altı saf tip ezberlenecek kapalı bir liste değil, bir bölgenin ihtiyacına göre yan yana ya da art arda birleştirilebilen yapı taşları. Yedinci bir tip icat etmeye hiç gerek yok, çünkü altısı zaten yeterli — yalnız nasıl bir araya getirildikleri değişiyor.

Kaynağın bu dersi bölümün son basamağı yapması bir sıra kararı: altı saf tip ve eksen sayısı sınıflandırması bilinmeden, birleşik ve kompleks eklemler yalnız iki yeni ad olarak ezberlenirdi. Sırayla okunduğunda ikisi de yeni bir şey değil, bilinenin bir bileşimi.

Kendin dene

Toparlayalım

• Altı saf tip hep aynı varsayımla çalıştı: tek yüzey çifti, tek mekanizma (Ders 07-17…07-22).
• Menteşe dönme vermez; önkolun dönmesi ayrı bir mekanizma gerektirir (Ders 06-49, Ders 06-50).
• TEK ÇİFT YETMEZSE YA YANINA İKİNCİ ÇİFT KONUR YA TEK ÇİFT İÇTEN BÖLÜNÜR.
• Dirsekte humerus-ulna menteşesi ile radius-ulna pivotu aynı kapsülü paylaşır.
• BİRLEŞİK EKLEM İKİ SAF TİPİN AYNI KAPSÜLDE YAN YANA ÇALIŞMASIDIR.
• "Birleşik" ile "kompleks"i eş anlamlı saymak yanına koymayı içine koymaktan ayıramaz.
• Bir disk boşluğu tam bölerse eklem ikiye ayrılır (Ders 07-11, Ders 06-37).
• Çene ekleminin çukuru sığdır; çene açılıp kapanır ve öne kayar (Ders 06-27).
• Disk çene eklemini üst ve alt kompartımana böler.
• DİSK BOŞLUĞU TAM BÖLDÜĞÜNDE KOMPLEKS EKLEMDE İKİ AYRI YÜZEY ÇİFTİ VARDIR, HER BÖLME KENDİ TİPİNİ TAŞIR.
• Üst kompartıman düz eklem gibi kayar, alt kompartıman menteşe gibi döner.
• BİR EKLEMİN DIŞARIDAN TEK GÖRÜNMESİ İÇERİDE TEK MEKANİZMA DEMEK DEĞİLDİR.
• BİRLEŞİK EKLEM YANINA KOYAR, KOMPLEKS EKLEM İÇİNE BÖLER — İKİSİ DE AYNI SORUNUN TERS ÇÖZÜMÜDÜR.
• Altı saf tip kapalı bir liste değil, birleştirilebilen yapı taşlarıdır.
• Yedinci bir tipe gerek yoktur; altısı yan yana ya da art arda yeterlidir.

Bölüm 07.3 burada kapanıyor. Altı saf tip kuruldu, eksen sayısına göre yeniden okundu, ve şimdi bunların nasıl birleştiğini gördük. Bölüm 07.4'te soru değişiyor: bir eklemin ne tür hareket verdiğinden, o hareketin ne kadar güvenli olduğuna geçiyoruz. Ders 07-11'in uyum ölçeği zaten kurulmuştu — tam uyan kilitlenir, hiç uymayan dar temasta kalır. Peki bu ölçeğin bir ucu, öteki ucundan gerçekten daha mı kararlı? Eklem Uyumunun Stabiliteye Etkisi.