Atlanto-Occipital Eklem

Açılış

Ders 06-26 ve Ders 06-37'de bu eklemi zaten görmüştük, ama Kurs 06'nın diliyle: oksipital kondiller "silindire yakın bir biçim," ve bu tek eksen — başın öne arkaya eğilmesi, "evet" hareketi.

O zaman elimizde yalnız Ders 06-17'nin kaba ölçeği vardı: küre, silindir, düz yüzey. Kurs 07 boyunca bu ölçeği çok daha ayrıntılı hâle getirdik — menteşe, pivot, kondiloid, eyer, küre-yuva; her biri farklı bir yasaklama biçimi.

Şimdi aynı iki kondile, elimizdeki daha hassas araçla bakarsak, "silindire yakın, tek eksen" tarifi hâlâ yeterli mi? Yoksa Kurs 06'nın gördüğü şey, daha karmaşık bir biçimin sadeleştirilmiş bir resmi miydi?

Bu ders K2 katmanında. Sonunda bu eklemin gerçekte hangi tip olduğunu, bunun neden ikinci bir hareket eklediğini, dönmenin neden burada geometrik olarak imkânsız olduğunu ve iki tarafın nasıl tek bir hareket gibi çalıştığını bileceksin.

Bu derste ne olacak

Önce Kurs 06'nın basitleştirmesini hatırlayacağız. Sonra kondiloid mercekle yeniden bakacağız — dersin merkezi orası. Ardından dönmenin neden burada yasak olduğunu türeteceğiz. Son olarak iki tarafın nasıl birlikte çalıştığını göreceğiz.

Sıfır noktası

Ve Ders 06-26'nın cümlesini yanında tut: kondillerin biçimi başa öne arkaya eğilmeyi verir.

Mekanizma

Kurs 06'nın basitleştirmesi

Ders 06-26'da kondilleri "öne doğru uzamış, aşağı bakan, hafifçe kavisli iki yüzey" diye tarif etmiş ve bunu silindire yakın bulmuştuk. O sırada elimizde yalnız Ders 06-17'nin kaba ölçeği vardı, ve o ölçekte "silindire yakın" tek eksen demekti.

Bu yanlış değildi — ama tam da bu dersin K2 katmanına ait olmasının sebebi, artık daha ayrıntılı bir aracımız olması.

Kondiloid mercekle yeniden bakmak

Dersin merkezine geldik.

Ders 06-26'nın tarifini yeniden oku: "öne doğru uzamış... hafifçe kavisli." Bu, tam bir silindirin tarifi değil. Silindir her yönde aynı eğriliği taşır; burada yüzey bir yönde uzamış — tıpkı Ders 07-20'de kurduğumuz kondiloid yüzeyin tarifi gibi.

OKSİPİTAL KONDİLLER TAM SİLİNDİRİK DEĞİL, OVALDİR — BU ONLARI MENTEŞE DEĞİL KONDİLOİD YAPAR.

Ve Ders 07-20'nin kuralını hatırla: kondiloid yüzey iki düzlemde harekete izin verir. Öyleyse bu eklemin de ikinci bir hareketi olmalı.

Gerçekten de var: baş öne arkaya eğilmenin yanında, hafifçe yana da eğilebiliyor — kulağı omuza yaklaştırır gibi.

KONDİLOİD İKİ EKSEN VERİR: ÖNE-ARKAYA EĞİLME BASKIN HAREKETTİR, YANA HAFİF EĞİLME İKİNCİ HAREKETTİR.

Kurs 06'nın "tek eksen" cümlesi çürümüyor — sınırlanıyor. Öne-arkaya eğilme o kadar baskın ki, ikinci hareket gözden kolayca kaçıyor. Kurs 06 baskın hareketi doğru yakalamıştı; Kurs 07'nin kondiloid/eyer ayrımı olmadan ikincisini adlandıracak bir dilimiz yoktu.

Dönme neden burada yasak

Şimdi Ders 06-37'nin bıraktığı soruya dönelim: neden başın sağa sola dönmesi bu eklemde değil, bir alt basamakta?

Kurs 06'daki cevap bölünme ilkesiydi: bir eklem iki hareketi birden yapamıyorsa iki eklem üst üste konur. Doğru, ama neden yapamadığını söylemiyordu.

Şimdi biliyoruz. Ders 07-20'de kurmuştuk: kondiloid yüzeyde üçüncü eksen (kendi ekseni çevresinde serbest dönme) ölçü uyuşmazlığıyla yasaklanıyor — ovalin uzun ekseni, karşı yüzeyin kısa yönüne sığmıyor.

Kondillerin uzun ekseni öne-arkaya bakıyor. Başı bu eksen çevresinde döndürmeye çalışırsan, tam olarak Ders 07-20'nin tarif ettiği şey oluyor: uzun eksen kısa yöne sığmaya çalışıyor ve yüzeyler birbirini engelliyor.

DÖNME BURADA YASAKTIR ÇÜNKÜ KONDİLLERİN UZUN EKSENİ ÖNE-ARKAYA BAKAR — KONDİLOİDİN GENEL KURALI (Ders 07-20) BU EKLEMDE ADIYLA ÇALIŞIYOR.

Bu, Ders 06-37'nin "bölünme" açıklamasından daha derin bir cevap: bölünme bir sonuç, geometrik uyuşmazlık ise sebep. Dönme bir alt basamağa (atlanto-axial) devredilmek zorunda, çünkü buradaki biçim onu zaten engelliyor.

İki eklem, tek hareket

Kapanışta bir noktaya dikkat çekelim: bu aslında iki eklem — biri sağda, biri solda, her biri kendi kondili ve kendi eklem yüzüyle.

Peki iki ayrı eklem nasıl tek bir hareket üretiyor?

Çünkü ikisi de aynı iki rijit kemiğe bağlı: kafatası ve atlas. Kafatası eğildiğinde her iki kondil de aynı anda, aynı miktarda hareket etmek zorunda — aralarında bağımsızlık yok, çünkü ikisini de taşıyan kemik tek parça.

İKİ AYRI EKLEM, AYNI İKİ RİJİT KEMİĞE BAĞLI OLDUKLARI İÇİN BİRLİKTE HAREKET ETMEK ZORUNDADIR — BAĞIMSIZLIK, PAYLAŞILAN KEMİĞİN KATILIĞIYLA ORTADAN KALKAR.

Bu, Ders 07-24'ün birleşik eklem fikrinden farklı bir eşleşme biçimi. Orada iki ayrı yüzey çifti aynı kapsülü paylaşıyordu. Burada iki ayrı eklemin kendi kapsülü var; onları birbirine bağlayan şey kapsül değil, ikisinin de uçlarında durduğu aynı iki kemiğin rijitliği.

Kaynağın bu eklemi Bölüm 07.5'in açılışı yapması bir sıra kararı: Kurs 07'nin genel ilkeleri artık kuruldu, ve bu ders onları bilinen bir örnekte sınıyor. Kurs 06'da tanıdığımız kondilleri, şimdi Kurs 07'nin tam kelime dağarcığıyla yeniden okuyoruz.

Kendin dene

Toparlayalım

• Kurs 06 kondilleri "silindire yakın, tek eksen" diye basitleştirmişti.
• Basitleştirme yanlış değildi; o zaman kondiloid/eyer ayrımı henüz yoktu.
• "Evet" hareketini eklemin tek hareketi sanmak ikinci hareketi gözden kaçırır.
• Kondiller tam silindirik değil, ovaldir.
• OVAL YÜZEY BU EKLEMİ MENTEŞE DEĞİL KONDİLOİD YAPAR.
• KONDİLOİD İKİ EKSEN VERİR: öne-arkaya baskın, yana hafif eğilme ikincil.
• Kurs 06'nın cümlesi çürümedi, sınırlandı.
• Kurs 06'daki bölünme açıklaması SONUÇTU, sebep değildi.
• Kondiloidde üçüncü eksen ölçü uyuşmazlığıyla yasaklanır (Ders 07-20).
• DÖNME BURADA YASAKTIR ÇÜNKÜ KONDİLLERİN UZUN EKSENİ ÖNE-ARKAYA BAKAR.
• Dönme bir alt basamağa (atlanto-axial) devredilir.
• Eklem aslında ikidir: biri sağda, biri solda.
• İKİ EKLEM AYNI İKİ RİJİT KEMİĞE BAĞLI OLDUĞU İÇİN BİRLİKTE HAREKET EDER.
• Bu, birleşik eklemden (Ders 07-24, ortak kapsül) farklı bir eşleşme biçimidir — ortak kemik rijitliği.

Bir sonraki derste bir basamak aşağı iniyoruz, dönmenin gerçekleştiği yere. Ders 06-37'de atlasın dişin çevresinde döndüğünü, bunun bir pivot olduğunu zaten görmüştük. Peki Kurs 07'nin şimdi elimizdeki kavramları — halka, bağ, stabilite — bu tanıdık mekanizmaya ne ekliyor? Atlanto-Axial Eklemler.