Aktif ve Pasif Yetersizlik

Açılış

Uyluğun arkasındaki arka uyluk kasları, musculus semitendinosus, musculus semimembranosus ve musculus biceps femoris'in uzun başı, kalça ekleminin arkasından başlar ve diz ekleminin arkasından geçerek kaval kemiğine ve baldır kemiğine tutunur. İki eklemi birden geçtikleri için hem kalçayı geriye açar hem de dizi bükerler. Bu çifte iş bir sınır getirir. Ayakta dururken bacağını geriye uzatıp aynı anda topuğunu kalçana değdirmeye çalıştığında, bu kaslar iki eklemde birden yeterince kısalamaz; hareket yarım kalır ve uyluğun arkasında kramp benzeri bir sıkışma hissedilir. Tersine, dizin düzken bacağını öne kaldırdığında aynı kaslar iki eklemde birden yeterince uzayamaz ve bacak belirli bir yükseklikte takılır. Bu iki sınıra aktif yetersizlik ve pasif yetersizlik denir.

İki eklemi birden geçen bir kas, iki eklemde birden tam hareket yapabilir mi? Bileğini tam bükünce yumruğun neden zayıfladığını ve dizini bükünce bacağını neden daha yükseğe kaldırabildiğini hangi ilke açıklar? Ve ayak bileği sert olan bir hastada hekim hangi kasın kısa olduğunu dizini büküp düzelterek nasıl ayırt eder?

Bu derste ne olacak

Önce iki eklemi birden geçen kasları adlandırılmış örneklerle tanıyacağız. Sonra aktif yetersizliği, bir kasın iki eklemde birden kısalırken sınırına ulaşması olarak, sarkomer uzunluğu ile kuvvet arasındaki ilişkiyle açıklayacağız. Ardından pasif yetersizliği, karşı taraftaki iki eklemli kasın uzama sınırına ulaşması olarak göreceğiz. Son olarak bu ilkenin, baldır kaslarından hangisinin kısa olduğunu ayırt etmek için klinik muayenede nasıl kullanıldığını ele alacağız.

Sıfır noktası

Mekanizma

İki eklemi birden geçen kaslar

Ders 08-01'de bir kasın geçtiği her eklemde, geçtiği yanın yönünde hareket yaptığını gördük. Bazı kaslar iki eklemi birden geçer ve bu yüzden iki eklemde birden iş görür. Arka uyluk kasları kalçayı açar ve dizi büker. Uyluğun önündeki musculus rectus femoris ise tersine, kalçayı büker ve dizi düzeltir. Baldırın yüzeyindeki musculus gastrocnemius dizin arkasından ve ayak bileğinin arkasından geçer; dizi büker ve topuğu kaldırır.

Üst uzuvda parmakları büken musculus flexor digitorum superficialis ve profundus bileğin önünden ve parmakların birden fazla ekleminin önünden geçer. Musculus biceps brachii de omuz ve dirsek eklemlerini birlikte geçer. Bu kasların hepsi, iki eklemde birden kısalmaları ya da uzamaları gerektiğinde bir sınırla karşılaşır.

Aktif yetersizlik: kısalma payının sonu

Gordon, Huxley ve Julian 1966'da tek kas lifleri üzerinde yaptıkları ölçümlerde, bir lifin üretebildiği kuvvetin sarkomerlerin boyuna bağlı olduğunu gösterdiler. Sarkomerler orta uzunluktayken ince ve kalın iplikçikler en iyi biçimde üst üste gelir ve lif en büyük kuvveti üretir. Sarkomerler çok kısaldığında iplikçikler birbirinin üzerine taşar ve kuvvet hızla düşer.

İki eklemli bir kas iki eklemde birden kısaldığında, sarkomerleri bu kısa ve zayıf bölgeye girer. Ayakta dururken kalçan geriye açıkken dizini bükmeye çalıştığında, arka uyluk kasları kalçada zaten kısalmış olduğu için dizde yeterli kuvvet üretemez; topuk kalçaya ulaşmaz. Ders 08-15'te gördüğümüz zayıf yumruk da aynı nedenle ortaya çıkar: bilek önden tam bükülüyken parmak bükücüleri bilekte kısalmıştır ve parmaklarda yeterince kuvvet üretemez.

Pasif yetersizlik: uzama payının sonu

Pasif yetersizlik bu durumun aynadaki karşılığıdır. İki eklemli bir kas iki eklemde birden gerildiğinde, kasın bağ dokusu kılıfları ve kas liflerindeki edilgen gerilim artar ve kas daha fazla uzayamaz. Bu durumda kas, karşıt hareketi sınırlayan bir fren gibi davranır.

Sırtüstü yatıp dizin düzken bacağını yukarı kaldırdığında, arka uyluk kasları hem kalçada hem dizde gerilir ve bacak çoğu insanda dik açıya ulaşmadan durur. Dizini büktüğünde ise bu kaslar dizde gevşer ve kalça çok daha fazla bükülebilir. Aynı ilke, bileğin önden tam bükülüyken parmakların tam kapanamamasına da katkıda bulunur: bileğin ve parmakların arka yüzünden geçen musculus extensor digitorum iki eklemde birden gerilir ve parmakların kapanmasını sınırlar.

Uyluğun önündeki musculus rectus femoris için de aynı durum geçerlidir. Yüzüstü yatan bir kişinin dizi bükülüp topuğu kalçasına doğru getirildiğinde, bu kas kalçada açık, dizde bükülü konumda iki eklemde birden gerilir. Kas kısaysa diz tam bükülemez ve kalça kendiliğinden yataktan kalkar. Bu muayene Ely testi olarak bilinir ve musculus rectus femoris'in kısalığını, tek eklemli uyluk kaslarının kısalığından ayırmak için kullanılır.

Klinik bağ: baldırda hangi kas kısa?

Ayak bileği sert olan ve ayağını yukarı bükemeyen bir hastada kısalık iki kastan kaynaklanabilir. Musculus gastrocnemius hem dizi hem ayak bileğini geçer; derindeki musculus soleus ise yalnızca ayak bileğini geçer. Hekim bu ayrımı Silfverskiöld testiyle yapar: önce diz düzken, sonra diz bükülüyken ayak bileğini yukarı doğru büker.

Diz bükülünce musculus gastrocnemius dizde gevşer. Eğer ayak bileği diz bükülüyken belirgin olarak daha fazla yukarı bükülebiliyorsa, kısalık iki eklemli musculus gastrocnemius'tadır; pasif yetersizliği diz bükülerek ortadan kalkmıştır. Ayak bileği diz bükülüyken de yukarı bükülemiyorsa, kısalık tek eklemli musculus soleus'ta ya da ayak bileği ekleminin kendisindedir. Bu ayrım, cerrahi uzatma gerekirse hangi kasın uzatılacağını belirler.

Kendin dene

Toparlayalım

• İki eklemli kaslar iki eklemde birden iş görür: arka uyluk kasları, musculus rectus femoris, musculus gastrocnemius, parmak bükücüleri ve musculus biceps brachii bunlara örnektir.
• Gordon, Huxley ve Julian sarkomerler çok kısaldığında lifin kuvvetinin düştüğünü gösterdi.
• Aktif yetersizlikte iki eklemli kas iki eklemde birden kısalırken yeterli kuvvet üretemez; kalça açıkken diz tam bükülemez.
• Pasif yetersizlikte iki eklemli kas iki eklemde birden gerilince uzayamaz ve karşıt hareketi sınırlar.
• Diz düzken kalça bükülmesini arka uyluk kasları sınırlar; diz bükülünce sınır kalkar.
• Silfverskiöld testinde diz bükülünce ayak bileği daha fazla bükülüyorsa kısalık musculus gastrocnemius'tadır.
• İki eklemli bir kasın hareket aralığı öteki eklemin konumuna bağlıdır.

Bu derste pasif yetersizliği bir sınır olarak gördük. Aynı ilke bir araç olarak da kullanılabilir: iki eklemli bir kas bir eklemde gerildiğinde, öteki eklemi kendiliğinden hareket ettirebilir. Bir sonraki derste bileğin konumu değiştiğinde parmakların kas kasılması olmadan nasıl açılıp kapandığını ve bunun elini kullanamayan hastalarda nasıl bir kavrama aracına dönüştüğünü göreceğiz. Tenodez Etkisi.