Abdominal Dört Kadran

Açılış

Şimdiye kadarki bütün bölünmeler yapıya dayanıyordu. Bölge sınırları, yapıların değiştiği yerlerdeydi (Ders 01-48). Boşluk sınırları gerçek perdelerdi (Ders 01-49).

Bu ders farklı bir şey yapıyor: bedenin üzerine hayalî iki çizgi çiziyor.

Ve bu çizgilerin altında bir yapı değişimi yok. Tamamen bir anlaşma.

Kadran sistemi anatomik bir gerçeği tarif etmiyor; bir iletişim aracı kuruyor. Ama tam da bu yüzden çok işe yarıyor — ve doğru kullanılması, ne olduğunu bilmeye bağlı.

Bu derste ne olacak

Önce sistemi tanımlayacağız. Sonra "yapısal olmayan bir bölünmenin" neden meşru olduğunu göreceğiz — dersin kavramsal sorusu bu. Ardından her kadranda ne bulunduğunu ele alacağız. Sonra sistemin sınırlarını ve tuzaklarını konuşacağız. Son olarak ne zaman bu sistemin, ne zaman daha ince olanın kullanıldığına bakacağız.

Sıfır noktası

İki çizgi:

• Dikey çizgi: orta hat boyunca, göbekten geçer.
• Yatay çizgi: göbekten geçen, orta hatta dik çizgi.

Ortaya çıkan dört bölge:

• Sağ üst kadran
• Sol üst kadran
• Sağ alt kadran
• Sol alt kadran

Ve kritik bir hatırlatma (Ders 01-11): sağ ve sol, hastanın sağı ve soludur. Karşıdan bakan kişinin sağı, hastanın solu. Kadran adları hastaya göre okunur — bu, sistemin en sık yapılan hatası.

Referans noktası göbektir. Basit, bulunması kolay ve herkeste var.

Mekanizma

Yapısal olmayan bir bölünme neden meşru

Bu, dersin ana kavramsal noktası.

İlk bakışta bir itiraz makul görünüyor: madem sınırların altında yapı değişimi yok, bu bölünme keyfî değil mi?

Keyfî — ama işlevsel. Ve fark önemli.

Ders 01-50'de kurduğumuz ilkeyi hatırla: bir sınıflandırma doğru ya da yanlış değildir; bir soruya uygun ya da uygun değildir.

Kadran sisteminin cevapladığı soru şu: "Ağrı nerede?" sorusuna iki saniyede, hatasız aktarılabilir bir cevap nasıl verilir?

Bu soruya cevap vermek için yapısal bir sınır gerekmiyor. Gereken şey:

1. Referansın herkeste bulunabilir olması. Göbek bu koşulu sağlar.

2. Bölge sayısının az olması. Dört bölge, hatasız hatırlanır ve karıştırılmaz.

3. Sınırların tarif edilebilir olması. "Göbeğin sağ üstü" ifadesi ek açıklama gerektirmez.

Yani sistem, anatomik doğruluk için değil, iletişim güvenilirliği için tasarlanmış.

Ve buradan genel bir ilke çıkıyor: bir haritanın değeri, gerçeği ne kadar ayrıntılı gösterdiğine değil, hangi işi yaptığına bağlıdır. Metro haritası da coğrafi olarak yanlıştır ama kullanışlıdır.

Kadranlarda ne var

Her kadran bir organ grubunu çağırır. Ders 01-48'deki kural burada da işliyor: bölge adı bir içerik listesidir.

Sağ üst kadran: karaciğerin büyük kısmı, safra kesesi, sağ böbreğin üst kısmı, bağırsağın bir bölümü.

Sol üst kadran: midenin büyük kısmı, dalak, pankreasın gövde kısmı, sol böbreğin üst kısmı.

Sağ alt kadran: kalın bağırsağın başlangıcı ve apandis, ince bağırsak kıvrımları, sağ yumurtalık (kadınlarda).

Sol alt kadran: kalın bağırsağın inen kısmı, ince bağırsak kıvrımları, sol yumurtalık (kadınlarda).

Bu listelerin ezberlenmesi gerekmiyor. Gereken şey mantığı: üst kadranlar sindirimin üst organlarını, alt kadranlar bağırsağın alt kısımlarını ve leğen yapılarını taşır.

Ve bir gözlem: karın orta hattındaki bazı yapılar dört kadranı da ilgilendirir. Ana damarlar, omurga ve bazı sindirim yapıları orta hattadır ve tek bir kadrana ait değildir.

Bu, sistemin bilinen bir zayıflığı ve bir sonraki başlığın konusu.

Sistemin sınırları

Kadran sistemi üç yerde yetersiz kalır ve bunları bilmek, sistemi doğru kullanmanın koşulu.

1. Orta hat yapılarını iyi tarif edemez. Göbeğin tam üzerindeki bir ağrı hangi kadrandadır? Sistem bu soruyu cevaplayamaz — dört kadranın da köşesi orada birleşir.

2. Organlar kadranlara sığmaz. Karaciğer ağırlıklı olarak sağ üst kadrandadır ama sol üst kadrana da uzanır. Mide de benzer biçimde iki kadrana yayılabilir.

3. Konum değişkendir. Ders 00-18'deki varyasyon ilkesi burada da geçerli: organların yerleşimi kişiden kişiye değişir. Ayrıca solunum evresi (Ders 01-49), doluluk durumu ve beden konumu da yerleşimi değiştirir.

Üçüncü madde önemli çünkü sistemin bir varsayımını görünür kılıyor: kadran sistemi, organların sabit bir yerde durduğunu varsayar. Oysa durmazlar.

Bu, sistemin bir kusuru değil, bir kabulü. Ve her kabul gibi, ne zaman geçerli olduğunu bilmek gerekir.

Neden yine de kullanılıyor

Sınırlarına rağmen kadran sistemi klinikte en çok kullanılan haritalardan biri. Sebebi üç maddede toplanabilir.

1. Hız. Acil bir durumda ayrıntılı bir harita kullanmaya zaman yoktur. Dört bölge, saniyeler içinde belirlenir.

2. Hatasızlık. Az sayıda seçenek, az sayıda hata demektir. Dokuz bölgeli sistemde bir bölgeyi komşusuyla karıştırma olasılığı belirgin biçimde yüksektir.

3. Ortak dil. Herkes aynı dört adı kullanır. Bir kişinin "sağ alt kadran" demesi, dinleyende tam olarak aynı yeri oluşturur.

Üçüncü madde en değerlisi ve Ders 01-41'de kurduğumuz terminoloji ilkesine bağlanıyor: terimlerin varlık sebebi belirsizliği kapatmaktır. Kadran adları da birer terimdir ve aynı işi yapar.

Ve buradan bir takas çıkıyor — bu, bir sonraki dersin de konusu:

Az sayıda bölge = hızlı ve güvenilir ama kaba.

Çok sayıda bölge = ince ama yavaş ve hataya açık.

Hangisinin seçileceği, işin ne olduğuna bağlıdır. İlk değerlendirmede hız, ayrıntılı incelemede incelik önceliklidir.

Bu takas Ders 01-31'deki serbestlik–kararlılık ve Ders 01-49'daki koruma–erişim takaslarıyla aynı aileden: her tasarımda kazanılan bir şey ve ödenen bir bedel vardır.

Kadran bilgisi nasıl kullanılır

Pratik mantık üç adımda kurulabilir.

Adım 1 — Yer belirlenir. Bulgunun hangi kadranda olduğu saptanır.

Adım 2 — İçerik listesi çağrılır. O kadranda hangi yapıların bulunduğu düşünülür.

Adım 3 — Liste daraltılır. Diğer bulgular, bu listeyi daraltmak için kullanılır.

Üçüncü adım kritik: kadran tek başına bir cevap vermez; bir başlangıç listesi verir.

Ve Ders 00-16'daki sınır burada da geçerli ve daha da önemli: kadran bilgisi neyin olabileceğini söyler. Neyin olduğunu söylemez ve hiçbir zaman tek başına yeterli değildir.

Kendin dene

Toparlayalım

• Kadran sistemi, karnı göbekten geçen iki hayalî çizgiyle dörde böler.
• Bu sınırların altında YAPI DEĞİŞİMİ YOKTUR — sistem anatomik değil, iletişimseldir.
• Yapısal olmaması bir kusur değil: sistem, "ağrı nerede" sorusuna hızlı ve hatasız cevap vermek için tasarlanmıştır.
• Bir haritanın değeri, gerçeği ne kadar ayrıntılı gösterdiğine değil, hangi işi yaptığına bağlıdır.
• Sağ ve sol HASTANIN sağı ve soludur — sistemin en sık yapılan hatası.
• Her kadran bir içerik listesi çağırır; listelerin ezberi değil mantığı gerekir.
• Üç sınır: orta hat yapılarını tarif edemez, organlar kadranlara sığmaz, organ konumu değişkendir.
• Sistem organların sabit durduğunu VARSAYAR — bu bir kusur değil, bir kabuldür.
• Yine de kullanılır çünkü hızlı, hatasız ve ortak bir dildir.
• Takas: az bölge hızlı ama kaba, çok bölge ince ama hataya açık.
• Kadran tek başına cevap vermez; bir başlangıç listesi verir.

Bir sonraki derste aynı karnın daha ince haritasına geçiyoruz: dokuz bölge sistemi.