Abdomenin Dokuz Bölgesi

Açılış

Bir önceki ders karnı dörde böldü ve sistemin sınırlarını gösterdi: orta hat yapılarını tarif edemiyor, organlar bölgelere sığmıyor.

Bu ders aynı karnı dokuza bölüyor. Yani sorunu daha ince bir ızgarayla çözmeye çalışıyor.

Ama çözüm bedelsiz değil — ve bedelin ne olduğu, bu dersin asıl konusu.

Daha ince harita daha çok bilgi taşır ama daha çok hata üretir. İkisi arasında seçim yapmak, işin ne olduğuna bağlı.

Bu derste ne olacak

Önce sistemi ve dört çizgisini tanımlayacağız. Sonra bölge adlarını ve neyi çağırdıklarını göreceğiz. Ardından iki sistemi karşılaştırıp aralarındaki takası netleştireceğiz — dersin merkezi bu. Sonra ince haritanın neden daha çok hata ürettiğini ele alacağız. Son olarak hangi durumda hangisinin kullanıldığına bakacağız.

Sıfır noktası

Dört çizgi:

• İki dikey çizgi: orta hattın iki yanında, köprücük kemiklerinin ortasından aşağı inen hatlar.
• İki yatay çizgi: biri kaburgaların alt kenarı hizasında, diğeri iki yandaki leğen kemiği tümseklerinden (iliak tüberküllerden) geçen hatta.

Kadran sistemiyle karşılaştır: orada referans göbek — tek bir nokta. Burada referanslar kemik işaretleri — köprücük kemiği, kaburga kenarı, leğen kenarı.

Bu fark önemli ve dersin ilk gözlemi: ince harita, daha fazla referans noktası gerektirir. Ve referans sayısı arttıkça, referansı yanlış bulma olasılığı da artar.

Mekanizma

Dokuz bölge

Izgara şu düzende okunur — üstten alta, sağdan sola (hastanın sağından):

Üst sıra:

• Sağ hipokondriyak (sağ kaburga altı)
• Epigastrik (karın üstü; midenin büyük kısmı burada)
• Sol hipokondriyak (sol kaburga altı)

Orta sıra:

• Sağ lumbar (sağ bel)
• Umbilikal (göbek)
• Sol lumbar (sol bel)

Alt sıra:

• Sağ inguinal (sağ kasık)
• Hipogastrik (göbek altı)
• Sol inguinal (sol kasık)

Adlar bilgi taşıyor ve bu, ezberi azaltıyor:

• hipo- altında, epi- üstünde
• kondriyak kıkırdakla ilgili — kaburga kıkırdakları
• gastr- karın (mide de aynı kökten adlanır), umbilikal göbek
• lumbar bel, inguinal kasık

Yani "hipokondriyak" = kıkırdağın altı, "epigastrik" = karnın üst kısmı, "hipogastrik" = karnın alt kısmı. Ders 01-36 ve 01-43'te gördüğümüz örüntü sürüyor: Latince ve Yunanca ön ekler yönü ve ilişkiyi taşır.

Bu, bir sonraki bölümün (01.7) ana konusu ve terminolojinin ezberlenmeyip çözülebileceğinin bir örneği.

İki sistem karşılaştırması

Şimdi dersin merkezine geliyoruz.

Son satır, dokuz bölge sisteminin asıl kazancı: orta hat artık tarif edilebiliyor. Epigastrik, umbilikal ve hipogastrik bölgeler tam olarak kadran sisteminin cevaplayamadığı yeri kaplıyor.

Bu, sistemin varlık sebebi. Kadran sisteminin bilinen boşluğunu kapatıyor.

Ama ilk dört satır bedeli gösteriyor. Ve bu, Ders 01-54'te haber verdiğimiz takasın tam hâli:

Bir haritanın çözünürlüğü arttıkça, kullanım maliyeti de artar.

Çözünürlük burada iki şeyi birden getiriyor: daha çok bilgi ve daha çok hata kaynağı. İkisi birlikte gelir; birini alıp diğerini bırakmak mümkün değil.

İnce harita neden daha çok hata üretir

Bu, sezgisel görünse de mekanizmasını açmak öğretici. Üç sebep var.

1. Daha çok referans, daha çok hata noktası. Kadran sisteminde tek bir referans var: göbek. Yanlış bulunması neredeyse imkânsız. Dokuz bölge sisteminde dört ayrı işaret bulunmalı ve her biri ayrı bir hata fırsatı.

2. Bölgeler daha küçük, sınırlar daha yakın. Küçük bölgelerde, bir bulgunun hangi tarafa düştüğü tartışmalı hâle gelebilir. Sınıra yakın bir nokta iki bölge arasında kalır.

3. Adlar karışabilir. Dokuz ad, dördünden daha zor hatırlanır ve benzer adlar (epigastrik, hipogastrik) karışabilir.

Üçüncü madde özellikle önemli çünkü iletişim hatasıdır, gözlem hatası değil. Doğru bölge saptanır ama yanlış adla aktarılır.

Ve buradan genel bir ilke çıkıyor — bu, dersin en aktarılabilir fikri: bir sistemin doğruluğu, kullanıcısının hata yapma olasılığından ayrı düşünülemez. Kâğıt üzerinde daha iyi olan sistem, pratikte daha kötü sonuç verebilir.

Bu düşünme biçimi anatominin dışında da geçerlidir ve ölçüm güvenilirliği kavramının özüdür — Ders 01-47'de sakroiliak eklem için tartıştığımız şeyin aynısı.

Hangisi ne zaman

Seçim, işin ne olduğuna göre yapılır. Üç durum ayırt edilebilir.

Acil ve ilk değerlendirmede: kadran. Hız önceliklidir, hata payı kabul edilemez ve ayrıntı henüz gerekli değildir.

Ayrıntılı muayenede: dokuz bölge. Zaman vardır, incelik değerlidir ve orta hat yapıları tarif edilmelidir.

Kayıt ve iletişimde: duruma göre. Kaydın kime, ne için gittiğine bağlıdır. Bir başkasının okuyacağı kayıtta, o kişinin de aynı sistemi kullandığından emin olmak gerekir.

Üçüncü madde bir uyarı içeriyor: iki sistem karıştırılmamalıdır. "Sağ üst kadranın hipokondriyak bölümünde" gibi bir ifade iki sistemi birleştirir ve belirsizlik üretir. Bir kayıt içinde tek bir sistem kullanılır.

Bu, Ders 01-13'te kurduğumuz kuralın bir örneği: referans sistemi seçilir ve tutarlı kullanılır; sistem değiştirmek belirsizlik üretir.

Görüntülemede durum

Bir not daha gerekiyor.

Modern görüntüleme yöntemleriyle organların gerçek konumu doğrudan görülebiliyor. Bu, bölge sistemlerine olan ihtiyacı azaltıyor mu?

Azaltmıyor — sebebi öğretici.

Görüntüleme yapılmadan önce bir karar verilmesi gerekir: hangi bölge görüntülenecek? Bu kararın kendisi, bölge bilgisiyle verilir.

Ayrıca hasta kendi şikâyetini tarif ederken bir görüntü değil, bir yer söyler. O yeri anlamlandırmak yine bölge bilgisini gerektirir.

Yani bölge sistemleri, görüntülemenin yerine geçmez; görüntülemeye giden yolu belirler.

Bu, Ders 01-33 ve 01-34'te kurduğumuz görüntü okuma dersleriyle birlikte okunmalı: görüntü, sorunun cevabıdır — ama soruyu bölge bilgisi sorar.

Kendin dene

Toparlayalım

• Dokuz bölge sistemi karnı dört hayalî çizgiyle ızgaraya böler.
• Referansları göbek değil, dört kemik işaretidir — ince harita daha fazla referans gerektirir.
• Bölge adları bilgi taşır: hipo- altında, epi- üstünde, gastr- karın, lumbar bel, inguinal kasık.
• Asıl kazanç: orta hat artık tarif edilebiliyor — kadran sisteminin cevaplayamadığı yer.
• Bedel: daha yavaş belirleme ve daha yüksek hata olasılığı.
• İLKE: bir haritanın çözünürlüğü arttıkça kullanım maliyeti de artar.
• İnce harita üç sebeple daha çok hata üretir: daha çok referans noktası, daha küçük bölgeler, karışabilen adlar.
• Bir sistemin doğruluğu, kullanıcısının hata yapma olasılığından ayrı düşünülemez.
• Dokuz bölge "daha doğru" değil, "daha ince"dir.
• Acilde kadran, ayrıntılı muayenede dokuz bölge; iki sistem bir kayıt içinde karıştırılmaz.
• Bölge sistemleri görüntülemenin yerine geçmez; görüntülemeye giden yolu belirler.

Bir sonraki derste, Ders 01-53'te tanıttığımız bir kavramı derinleştiriyoruz: seröz zarlar ve potansiyel boşluk.