Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- İlan: (m/w/d), in Vollzeit/Teilzeit, befristet/unbefristet, ab sofort; Aufgaben – Profil – Wir bieten.
- Başvuru: das Anschreiben, der Lebenslauf (tabellarisch), die Zeugnisse.
- sich bewerben um (pozisyon) / bei (şirket) — "für" değil.
- Meslek + als / sein: artikelsiz (als Buchhalter, Sie ist Ärztin).
- Ön yazı: B1.28 çerçevesi + mit großem Interesse …; Über eine Einladung … freue ich mich.
- Görüşme ve iş hayatı: Erzählen Sie etwas über sich; die Probezeit, brutto/netto, kündigen.
Kanca
Bir iş ilanı buluyorsun: "Sachbearbeiter (m/w/d) in Vollzeit, unbefristet, ab sofort". Pozisyon sana uygun görünüyor ve ön yazını hazırlamaya başlıyorsun: "Hallo, ich will mich für den Job bewerben. Ich arbeite als ein Buchhalter seit fünf Jahren." Bir arkadaşın metni okuyor ve üç yeri işaretliyor: hitap fazla samimi, "für" yerine başka bir edat gerekiyor ve meslek adının önündeki artikel fazla. İçerik güçlüydü; ama bir başvuru, ilk cümlelerinden itibaren biçimiyle de değerlendirilir.
İş dünyası, Almanca konuşulan bir ülkede yaşayan ya da çalışmak isteyen herkes için B2 düzeyinin en pratik konularından biridir. Bu derste bir iş ilanını okumayı, bir başvurunun parçalarını, ön yazının ve iş görüşmesinin kalıplarını ve çalışma hayatının temel kavramlarını göreceğiz. B1.28'deki resmî yazışma bilgin ve B2.8'deki edatlı fiiller burada doğrudan işe yarayacak.
Anlatım
Bir iş ilanını okumak
Almanca iş ilanları (die Stellenanzeige) kısaltmalarla ve kalıplaşmış ifadelerle doludur. Başlıktaki "(m/w/d)" kısaltması "männlich, weiblich, divers" (erkek, kadın, diğer) demektir ve ilanın her cinsiyete açık olduğunu gösterir. Çalışma süresi "in Vollzeit" (tam zamanlı) ya da "in Teilzeit" (yarı zamanlı), sözleşme türü "befristet" (süreli) ya da "unbefristet" (süresiz) diye belirtilir. "ab sofort" (hemen, derhâl) işe başlama tarihini bildirir.
İlanın gövdesi genellikle üç bölümden oluşur: "Ihre Aufgaben" (görevleriniz), "Ihr Profil" (aranan nitelikler) ve "Wir bieten" (sunduklarımız). Aranan nitelikler bölümünde sık geçen ifadeler şunlardır: "abgeschlossene Ausbildung" (tamamlanmış meslek eğitimi), "Berufserfahrung" (iş deneyimi), "sehr gute Deutschkenntnisse" (çok iyi Almanca bilgisi), "Teamfähigkeit" (takım çalışmasına yatkınlık), "Belastbarkeit" (baskı altında çalışabilme).
Başvurunun parçaları
Bir başvuru (die Bewerbung) çoğu zaman üç belgeden oluşur: ön yazı (das Anschreiben), özgeçmiş (der Lebenslauf) ve belgeler (die Zeugnisse; diplomalar ve iş referans yazıları). Almanca özgeçmiş genellikle tablo biçimindedir (tabellarisch) ve tarihleri düzenli bir sırayla gösterir. Belgelerin içeriği ve biçimi sektöre ve şirkete göre değişebileceği için, ilanda ne istendiğine dikkatle bakmak gerekir.
"sich bewerben" fiili B2.8'deki edatlı fiillerdendir ve iki edatla kullanılır: pozisyon için "um", şirket için "bei". "Ich bewerbe mich um die Stelle als Sachbearbeiter bei der Firma Müller" (Müller şirketindeki memur pozisyonuna başvuruyorum).
Ön yazının kalıpları
Ön yazı B1.28'deki resmî e-posta çerçevesini izler: konu satırı, "Sehr geehrte Frau …", ilk kelimesi küçük harfle başlayan giriş, kapanış ve "Mit freundlichen Grüßen". İçerik için yaygın kalıplar şunlardır. Giriş: "mit großem Interesse habe ich Ihre Stellenanzeige gelesen" (ilanınızı büyük bir ilgiyle okudum). Deneyim: "Ich arbeite seit fünf Jahren als Buchhalter und habe Erfahrung in der Lohnabrechnung" (Beş yıldır muhasebeci olarak çalışıyorum ve bordro konusunda deneyimim var). Kapanış: "Über eine Einladung zu einem persönlichen Gespräch freue ich mich sehr" (Kişisel bir görüşmeye davet edilmekten çok memnun olurum).
Meslek adları "als" ile kullanıldığında A2.31'deki gibi artikel almaz: "als Buchhalter", "als Sachbearbeiterin".
İş görüşmesi
İş görüşmesinde (das Vorstellungsgespräch) bazı sorular hemen her zaman sorulur: "Erzählen Sie bitte etwas über sich" (Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?). "Warum möchten Sie bei uns arbeiten?" (Neden bizimle çalışmak istiyorsunuz?). "Was sind Ihre Stärken und Schwächen?" (Güçlü ve zayıf yönleriniz nelerdir?). "Wo sehen Sie sich in fünf Jahren?" (Kendinizi beş yıl sonra nerede görüyorsunuz?).
Cevaplarda somut örnekler, B2.16'daki "iddia + gerekçe + örnek" yapısıyla güçlenir: "Ich bin belastbar. In meiner letzten Stelle habe ich während der Jahresabschlüsse oft unter Zeitdruck gearbeitet und alle Fristen eingehalten." Görüşmenin sonunda soru sormak ilgiyi gösterir: "Wie sieht die Einarbeitung aus?" (İşe alışma süreci nasıl işliyor?).
Çalışma hayatının kavramları
İşe başladıktan sonra karşına çıkacak kavramlar: "der Arbeitsvertrag" (iş sözleşmesi), "die Probezeit" (deneme süresi), "das Gehalt" (maaş; "brutto" vergiler ve kesintiler öncesi, "netto" sonrası tutar), "der Urlaub" (izin), "die Überstunden" (fazla mesai), "die Kündigung" (işten çıkarma ya da istifa bildirimi). "kündigen" fiili hem işverenin hem çalışanın sözleşmeyi sona erdirmesini anlatır: "Ich habe gekündigt" (İstifa ettim).
| Alan | Kalıplar |
|---|---|
| ilan | (m/w/d), in Vollzeit, unbefristet, ab sofort, Berufserfahrung |
| başvuru | die Bewerbung, das Anschreiben, der Lebenslauf, sich bewerben um / bei |
| ön yazı | mit großem Interesse habe ich …; Über eine Einladung … freue ich mich |
| görüşme | Erzählen Sie etwas über sich; Warum möchten Sie bei uns arbeiten? |
| iş hayatı | der Arbeitsvertrag, die Probezeit, brutto/netto, die Überstunden, kündigen |
Örnekler
Her örnekte cümlenin başvuru sürecinin hangi aşamasına ait olduğunu söyle.
Üçüncü örnek ön yazıda hitaptan sonra geldiği için küçük harfle başlıyor. Dördüncü örnekte meslek adı "als" ile artikelsiz kullanılmış.
Sık yapılan hatalar
Yaygın yanlış"sich bewerben" fiilini yanlış edatla kurmak: "Ich bewerbe mich für die Stelle", "Ich bewerbe mich an der Firma".
— Türkçedeki "pozisyon için", "şirkete başvurmak" ifadelerini çeviren öğrenci "für" ve "an" edatlarını seçer. Resmî yazıda standart kalıp şudur: pozisyon için "um", şirket için "bei"; "für" konuşmada duyulsa da bir ön yazıda "um" tercih edilir, "an" ise yanlıştır. Doğrusu: "Ich bewerbe mich um die Stelle." "Ich bewerbe mich bei der Firma Müller."
Yaygın yanlışMeslek adının önüne belirsiz artikel koymak: "Ich arbeite als ein Buchhalter", "Sie ist eine Ärztin" (meslek bildirirken).
— İngilizcedeki "I work as an accountant" yapısını bilen öğrenci artikeli Almancaya da taşır. Almancada meslek "als" ile ya da "sein" fiiliyle bildirilirken artikel kullanılmaz. Doğrusu: "Ich arbeite als Buchhalter." "Sie ist Ärztin."
Yaygın yanlışÖn yazıda gündelik bir dil kullanmak: "Hallo, ich will den Job", "Ich bin super gut im Team".
— Samimi ve doğrudan olmak isteyen öğrenci konuşma dilini yazıya taşır. Ön yazı resmî bir metindir; "Sehr geehrte …" ile başlar, istek kibar biçimlerle ve nitelikler somut örneklerle anlatılır. Doğrusu: "Sehr geehrte Frau Weber, mit großem Interesse habe ich Ihre Stellenanzeige gelesen." "In meiner letzten Stelle habe ich erfolgreich in einem internationalen Team gearbeitet."
Mini alıştırma
Cevaplar
- "Yarı zamanlı satış elemanı (her cinsiyetten), bir yıllık süreli sözleşme."
- "Ich bewerbe mich um die Stelle als Rezeptionistin im Hotel Sonne." ya da "… bei dem Hotel Sonne."
- "mit großem Interesse habe ich Ihre Stellenanzeige gelesen." (hitaptan sonra küçük harf)
- "Ich arbeite als Krankenpflegerin und bewerbe mich um die Stelle in Ihrem Krankenhaus."
- Örnek: "Ich bin belastbar. In meiner letzten Stelle habe ich oft unter Zeitdruck gearbeitet und trotzdem alle Fristen eingehalten."
Özet kartı
- İlan: (m/w/d), in Vollzeit/Teilzeit, befristet/unbefristet, ab sofort; Aufgaben – Profil – Wir bieten.
- Başvuru: das Anschreiben, der Lebenslauf (tabellarisch), die Zeugnisse.
- sich bewerben um (pozisyon) / bei (şirket) — "für" değil.
- Meslek + als / sein: artikelsiz (als Buchhalter, Sie ist Ärztin).
- Ön yazı: B1.28 çerçevesi + mit großem Interesse …; Über eine Einladung … freue ich mich.
- Görüşme ve iş hayatı: Erzählen Sie etwas über sich; die Probezeit, brutto/netto, kündigen.
Sonraki derse köprü
Bu dersle B2'nin konuları tamamlanıyor: Konjunktiv II'nin tamamı, ileri Passiv, sıfat-fiiller, edatlı kalıplar, dolaylı anlatım, metin kurma, üretim becerileri ve dört tematik alan. Sıradaki ders bütün bunları bir B2 deneme sınavında bir araya getiriyor: okuma, dinleme, yazma ve konuşma görevlerinin B2 düzeyinde ne istediğini, sınavın nasıl kurulduğunu ve hangi derslere dönerek eksiklerini kapatabileceğini göreceksin.