Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- Açılış: selam + In meinem Vortrag geht es um … (um + Akk) + ilgi çeken bir soru.
- Plan: Mein Vortrag besteht aus drei Teilen: zuerst …, danach …, zum Schluss …
- Geçiş: Damit komme ich zum nächsten Punkt; Soweit zu … Kommen wir nun zu …; Wie Sie auf dieser Folie sehen …
- Konuşma dili: kısa cümleler, ilgi cümlesi; notlar anahtar kelimelerle, metin okunmaz.
- Kapanış: Zum Schluss möchte ich zusammenfassen …; Vielen Dank für Ihre Aufmerksamkeit.
- Sorular: Wenn ich Sie richtig verstanden habe, …; Darauf komme ich gleich noch zu sprechen; bilmiyorsan dürüstçe söyle.
Kanca
Dil kursunun son haftasında herkes beş dakikalık bir sunum yapacak. Sen, B2.17'deki anket grafiğini anlatmaya karar verdin ve hazırlığını yazılı bir metin olarak yaptın. Sınıfın önüne çıkıyorsun ve ilk cümleni okuyorsun: "In meinem Vortrag geht es über die von den Teilnehmenden in den letzten fünf Jahren zunehmend genutzten Verkehrsmittel." Cümle dil bilgisi bakımından neredeyse kusursuz, ama sınıftaki yüzlerde bir kopukluk beliriyor. Kulak, gözün kolayca okuduğu uzun bir yapıyı takip edemedi; üstelik ilk cümlede küçük bir edat hatası da vardı.
Bir sunum, yazılı bir metnin sesli okunması değildir. Dinleyici geri dönüp bir cümleyi yeniden okuyamaz; bu yüzden sunumun dili daha kısa cümlelere, açık bir plana ve dinleyiciye yol gösteren işaretlere ihtiyaç duyar. Bu derste Almanca bir sunumun her aşaması için kalıpları, bölümler arası geçişleri, soru–cevap kısmını ve yazı dili ile konuşma dili arasındaki farkı göreceğiz.
Anlatım
Açılış: selam, konu, neden
Sunum dinleyiciyi karşılayarak başlar: "Guten Morgen, liebe Kolleginnen und Kollegen" ya da daha genel: "Guten Tag, meine Damen und Herren." Ardından konu tek ve kısa bir cümleyle duyurulur: "In meinem Vortrag geht es um …" (Sunumumda … konusu ele alınıyor). "Ich möchte Ihnen heute … vorstellen" (Bugün size … tanıtmak istiyorum). "es geht um" kalıbı B2.8'deki edatlı fiiller gibi sabittir: her zaman "um" + Akkusativ.
Dinleyicinin ilgisini çekmek için açılışta bir soru ya da kısa bir gözlem işe yarar: "Wie kommen Sie eigentlich jeden Morgen hierher?" (Siz her sabah buraya aslında nasıl geliyorsunuz?). Böyle bir soru, dinleyiciyi konuya kendi deneyiminden bağlar.
Plan: dinleyiciye harita vermek
Açılıştan sonra sunumun planını duyurmak, dinleyicinin nerede olduğunu bilmesini sağlar: "Mein Vortrag besteht aus drei Teilen" (Sunumum üç bölümden oluşuyor). "Zuerst stelle ich die Umfrage vor, danach zeige ich die wichtigsten Ergebnisse, und zum Schluss komme ich zu meinen Schlussfolgerungen" (Önce anketi tanıtacağım, ardından en önemli sonuçları göstereceğim ve son olarak vardığım sonuçlara geçeceğim). B2.15'teki paragraf bağlayıcıları burada konuşmada karşılığını bulur.
Geçişler: bir bölümden ötekine
Sunumun iskeletini dinleyiciye hissettiren şey geçiş cümleleridir. Bir bölümü kapatıp ötekini açmak için: "Damit komme ich zum nächsten Punkt" (Böylece bir sonraki noktaya geçiyorum). "Soweit zur Umfrage. Kommen wir nun zu den Ergebnissen" (Anket hakkında bu kadar. Şimdi sonuçlara geçelim). Görsel bir malzemeye yönlendirmek için: "Wie Sie auf dieser Folie sehen, …" (Bu slaytta gördüğünüz gibi …). "Hier sehen Sie …" (Burada … görüyorsunuz). Önemli bir noktayı vurgulamak için: "Besonders wichtig ist, dass …" (Özellikle önemli olan …). "Ich möchte betonen, dass …" (… vurgulamak istiyorum).
Bu işaretler bir yazıda fazla görünebilir, ama bir sunumda dinleyicinin kaybolmasını önler. Almanca konuşmada bir cümlenin sonunu duymadan anlamını tam kavramak zor olduğu için, bir sonraki adımı önceden haber vermek özellikle değerlidir.
Konuşma dili: kısa cümleler
B2.7'de uzun sıfat-fiil yapılarının yazıda ne kadar yaygın olduğunu gördün. Sunumda ise bu yapılar dinleyiciyi yorar, çünkü artikelden isme kadar bütün öğeleri akılda tutmak gerekir. Kancadaki cümle bunun örneğidir. Aynı bilgi kısa cümlelerle çok daha kolay izlenir: "In meinem Vortrag geht es um Verkehrsmittel. Ich zeige Ihnen, wie die Teilnehmenden zum Kurs kommen. Und ich zeige, wie sich das in den letzten fünf Jahren verändert hat."
Notlarını tam cümleler yerine anahtar kelimelerle hazırlamak, metni okumak yerine konuşmanı sağlar. B1.32'de sınav sunumu için verilen bu öneri, her türlü sunumda geçerlidir.
Kapanış ve sorular
Kapanış yeni bilgi getirmez; ana mesajı tekrarlar ve dinleyiciye teşekkür eder: "Zum Schluss möchte ich die wichtigsten Punkte noch einmal zusammenfassen" (Son olarak en önemli noktaları bir kez daha özetlemek istiyorum). "Vielen Dank für Ihre Aufmerksamkeit" (İlginiz için çok teşekkürler). "Ich freue mich auf Ihre Fragen" (Sorularınızı bekliyorum).
Soru–cevap kısmı için birkaç kalıp güven verir. Soruyu doğru anladığını kontrol etmek için: "Wenn ich Sie richtig verstanden habe, möchten Sie wissen, ob …" (Sizi doğru anladıysam, … olup olmadığını öğrenmek istiyorsunuz). Sonra gelecek bir bölüme ertelemek için: "Darauf komme ich gleich noch zu sprechen." Cevabı bilmediğinde dürüst olmak için: "Das kann ich im Moment leider nicht genau beantworten, aber ich schicke Ihnen die Information gern nach" (Bunu şu an ne yazık ki tam olarak cevaplayamıyorum, ama bilgiyi size memnuniyetle sonradan gönderirim).
Örnekler
Her örnekte cümlenin sunumun hangi aşamasına ait olduğunu söyle.
Beşinci örnekte "Wie Sie sehen" gibi bir işaret dinleyicinin dikkatini slayta yöneltir. Son örnek, B2.12'deki "ob" ile aktarılan soruyu soru–cevap kısmında soruyu doğrulamak için kullanır.
Sık yapılan hatalar
Yaygın yanlış"es geht um" kalıbını başka bir edatla kurmak: "In meinem Vortrag geht es über Verkehrsmittel", "Es geht von der Umfrage".
— Türkçedeki "… hakkında" ifadesini düşünen öğrenci "über" edatını seçer. "es geht um" kalıbında edat sabittir ve her zaman "um" + Akkusativ'dir; "über" ise "sprechen über" gibi başka fiillerle kullanılır. Doğrusu: "In meinem Vortrag geht es um Verkehrsmittel." ya da "Ich spreche heute über Verkehrsmittel."
Yaygın yanlışYazılı metni olduğu gibi okumak ve uzun sıfat-fiil yapıları kullanmak: "die von den Teilnehmenden in den letzten Jahren zunehmend genutzten Verkehrsmittel".
— Sunumunu bir yazı gibi hazırlayan öğrenci, gözün kolayca izlediği ama kulağın takip edemediği yapıları sesli okur. Konuşmada bilgi kısa cümlelere ve ilgi cümlelerine bölünür. Doğrusu: "Es geht um die Verkehrsmittel, die die Teilnehmenden nutzen. Und darum, wie sich das verändert hat."
Yaygın yanlışGeçiş kalıbında artikeli unutmak: "Ich komme zu nächstem Punkt", "Damit komme ich zu nächste Folie".
— Sunumun heyecanıyla kalıbı hızla söyleyen öğrenci "zu" ile artikelin kaynaşmasını atlar. "zu" Dativ ister ve belirli artikelle "zum" (zu dem) ya da "zur" (zu der) olur. Doğrusu: "Damit komme ich zum nächsten Punkt." "Damit komme ich zur nächsten Folie."
Mini alıştırma
Cevaplar
- "In meinem Vortrag geht es um das Homeoffice."
- "Zuerst spreche ich über die Vorteile, danach über die Nachteile, und zum Schluss sage ich Ihnen meine Meinung."
- "Soweit zu den Vorteilen. Kommen wir nun zu den Nachteilen."
- "Ich stelle Ihnen eine Umfrage vor. Unser Team hat sie im letzten Monat durchgeführt."
- "Das kann ich im Moment leider nicht genau beantworten, aber ich schicke Ihnen die Information gern nach."
Özet kartı
- Açılış: selam + In meinem Vortrag geht es um … (um + Akk) + ilgi çeken bir soru.
- Plan: Mein Vortrag besteht aus drei Teilen: zuerst …, danach …, zum Schluss …
- Geçiş: Damit komme ich zum nächsten Punkt; Soweit zu … Kommen wir nun zu …; Wie Sie auf dieser Folie sehen …
- Konuşma dili: kısa cümleler, ilgi cümlesi; notlar anahtar kelimelerle, metin okunmaz.
- Kapanış: Zum Schluss möchte ich zusammenfassen …; Vielen Dank für Ihre Aufmerksamkeit.
- Sorular: Wenn ich Sie richtig verstanden habe, …; Darauf komme ich gleich noch zu sprechen; bilmiyorsan dürüstçe söyle.
Sonraki derse köprü
Sunumda konuşmanın akışını sen yönetirsin; bir tartışmada ise söz sırası sürekli el değiştirir. Söz almak, kibarca araya girmek, sözünün kesilmesine itiraz etmek ve birinin görüşüne bir şey eklemek ayrı kalıplar ister: "Darf ich kurz etwas ergänzen?" (Kısaca bir şey ekleyebilir miyim?), "Lassen Sie mich bitte ausreden" (Lütfen sözümü bitirmeme izin verin). Sıradaki derste B1.27'deki görüş kalıplarının üzerine, bir grup tartışmasında söz sırasını yönetmenin Almanca yollarını göreceğiz.