Telefonda konuşma

Kanca

Yönetim şirketine gönderdiğin e-postanın üzerinden bir hafta geçti ve cevap gelmedi. Numarayı çeviriyorsun; karşıdan hızlı bir ses geliyor: "Hausverwaltung Schneider, Sie sprechen mit Frau Lang, was kann ich für Sie tun?" Sen hazırladığın cümleyi söylüyorsun: "Hallo, ich bin Elif. Kann ich mit Herr Braun sprechen?" Görevli bir an duraksıyor, soyadını soruyor, sonra harf harf söylemeni istiyor. Yüz yüze konuşmada bir bakışla, bir el hareketiyle kapanan boşluklar telefonda açık kalır.

Telefonda karşındakinin yüzünü görmezsin; dudak okuyamaz, jest göremezsin. Bu yüzden telefon konuşması sabit bir düzen izler: her iki taraf kendini tanıtır, arayan amacını söyler, gerekiyorsa bir başkasına bağlanılır, bilgiler tekrar edilerek doğrulanır ve konuşma bir özetle kapanır. Bu derste bu düzenin her adımı için Almanca kalıpları göreceğiz.

Anlatım

Açılış: kendini tanıtmak

Almanca konuşulan ülkelerde bir kurum telefonu açtığında önce kurumun adını, sonra çoğu zaman konuşan kişinin adını söyler: "Hausverwaltung Schneider, Sie sprechen mit Frau Lang." Özel hatlarda da insanlar telefonu soyadlarıyla açabilir: "Yılmaz?" ya da "Hier Yılmaz."

Arayan kişi de ilk cümlede kendini tanıtır. Resmî bir aramada soyadını söylemek gerekir: "Guten Tag, hier spricht Elif Yılmaz" (İyi günler, ben Elif Yılmaz) ya da "Guten Tag, mein Name ist Elif Yılmaz." Yalnızca "ich bin Elif" demek arkadaşlar arasında olağandır, ama bir kurumu ararken fazla samimi durur ve karşı taraf seni kayıtlarda bulamaz. Hemen ardından amaç gelir: "Ich rufe wegen des Hofes in der Lindenstraße 12 an" (Lindenstraße 12'deki avlu nedeniyle arıyorum).

Bağlanmak ve ulaşamamak

Bir kurumda konuşmak istediğin kişi başka bir hattaysa bağlanmayı istersin: "Könnten Sie mich bitte mit Herrn Braun verbinden?" (Beni Bay Braun'a bağlayabilir misiniz?). "Ich hätte gern Herrn Braun gesprochen" daha da kibar bir biçimdir. Burada "mit" Dativ ister ve "Herr" B1.25'teki n-Deklination kuralına uyar: "mit Herrn Braun".

Görevli seni bekletir: "Einen Moment bitte, ich verbinde" (Bir dakika lütfen, bağlıyorum). Kişi ulaşılamıyorsa şu cevaplardan birini duyarsın: "Herr Braun ist leider nicht im Haus" (Bay Braun maalesef burada değil), "Er ist gerade in einer Besprechung" (Şu anda toplantıda), "Die Leitung ist besetzt" (Hat meşgul).

Bu durumda iki yol vardır. Birincisi mesaj bırakmaktır. Görevli "Kann ich ihm etwas ausrichten?" (Ona bir şey iletebilir miyim?) diye sorar; sen de "Könnten Sie ihm bitte ausrichten, dass ich angerufen habe?" (Aradığımı iletebilir misiniz?) dersin. İkincisi geri aranmayı istemektir: "Könnte er mich bitte zurückrufen?" (Beni geri arayabilir mi?). Görevli numaranı sorar: "Unter welcher Nummer sind Sie erreichbar?" (Size hangi numaradan ulaşılabilir?).

"anrufen" ve "zurückrufen": Akkusativ

Türkçede "birine telefon etmek" yönelme hâliyle kurulur: "size telefon ederim", "ona dönüş yaparım". Almancada "anrufen" ve "zurückrufen" Akkusativ ister: "Ich rufe Sie morgen an" (Sizi yarın ararım), "Er ruft mich zurück" (Beni geri arıyor). İki fiil de A1.22'deki gibi ayrılabilir; ön ek cümlenin sonuna gider.

Heceleme ve sayılar

Türkçe bir soyadı telefonda neredeyse her zaman hecelenir. G.2'de gördüğün "Können Sie das bitte buchstabieren?" sorusu burada gelir. Harfler karışmasın diye her harf bir kelimeyle eşlenir: "A wie Aachen, B wie Berlin". Almanya'daki standart heceleme tablosu (DIN 5009) 2022'de yenilendi; kişi adları yerine artık büyük ölçüde şehir adları kullanılıyor ve tablonun kullanımı gönüllü. Eski tablodaki "A wie Anton, B wie Berta" gibi kişi adlarını bugün de pek çok kişiden duyarsın; iki biçim de anlaşılır.

Türkçeye özgü harfler için açıklama gerekir, çünkü Almanca alfabede "ş", "ç", "ğ" ve noktasız "ı" yoktur. "Ö" ve "ü" ise Almancada da vardır ve "O-Umlaut", "U-Umlaut" diye söylenir. "Yılmaz" gibi bir adı hecelerken "ı" harfi için "I ohne Punkt" (noktasız I) demek anlaşılır; kayıtlarda çoğu zaman düz "i" ile yazılacağını da bilmek işe yarar.

Telefon numaraları genellikle rakam rakam ya da ikişer ikişer okunur. "zwei" ile "drei" telefonda kolay karışır; bu yüzden "zwei" yerine sık sık "zwo" denir: "null, zwo, eins, eins" (0211).

Anlamadığında ve kapanışta

Telefonda anlamamak olağandır ve bunu söylemek kabalık değildir: "Entschuldigung, ich habe Sie nicht verstanden" (Pardon, sizi anlamadım), "Könnten Sie das bitte wiederholen?" (Tekrar edebilir misiniz?), "Könnten Sie bitte etwas langsamer sprechen?" (Biraz daha yavaş konuşabilir misiniz?). Hat kötüyse: "Die Verbindung ist schlecht" (Bağlantı kötü).

Konuşmanın sonunda kararlaştırılanı tekrar etmek yanlış anlamaları önler: "Also, Herr Braun ruft mich morgen Vormittag zurück, richtig?" (Yani Bay Braun yarın öğleden önce beni geri arıyor, doğru mu?). Sonra teşekkür edilir ve vedalaşılır. Telefonda "Auf Wiedersehen" yerine "Auf Wiederhören" (tekrar duyuşmak üzere) denir, çünkü karşındakini görmüyorsun, yalnızca duyuyorsun.

Örnekler

Her örnekte cümlenin konuşmanın hangi adımına ait olduğunu söyle.

Üçüncü örnekte "Herrn" biçimi hem Dativ hem de n-Deklination işaretini taşır. Altıncı örnekte "mich" Akkusativ'dir ve "zurück" ön eki mastar hâlinde fiile yapışık kalmıştır, çünkü "könnte" çekimli fiil olarak ikinci kutudadır.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. "Guten Tag, hier spricht … . Ich rufe wegen des B2-Kurses an."
2. "Kann ich mit Herrn Keller sprechen? Er soll mich zurückrufen." (Herrn; Akkusativ "mich")
3. "Könnte sie mich bitte zurückrufen?" ya da "Könnten Sie ihr bitte ausrichten, dass ich angerufen habe?"
4. Örnek cevap: "K wie Köln, I ohne Punkt, L wie Leipzig, I ohne Punkt, C wie Chemnitz – mit einem Häkchen darunter, also ein türkisches Ç." Kayıtta çoğu zaman "Kilic" olarak yazılır.
5. "Also, Frau Keller ruft mich am Freitag an, richtig? Vielen Dank, auf Wiederhören!"

Özet kartı

1. Açılış: Guten Tag, hier spricht / mein Name ist + ad soyad; ardından amaç: Ich rufe wegen … an.
2. Bağlanma: Könnten Sie mich mit Herrn … verbinden? (mit + Dativ, Herr → Herrn).
3. Ulaşamama: Kann ich etwas ausrichten? / Könnte er mich zurückrufen?
4. jemanden anrufen, jemanden zurückrufen: Akkusativ (Sie, mich), Dativ değil.
5. Heceleme: A wie Aachen (DIN 5009, 2022) ya da A wie Anton; "I ohne Punkt"; telefonda "zwo".
6. Kapanış: Also, …, richtig? → Vielen Dank, auf Wiederhören!

Sonraki derse köprü

Diyelim ki Bay Braun seni geri aradı ve bisiklet parkı yapıldı; ama bu sefer başka bir sorun çıktı: dairendeki kalorifer iki haftadır çalışmıyor ve kimse ilgilenmiyor. Artık bir öneri değil, bir şikâyet dile getireceksin. Sıradaki derste Almancada şikâyetin nasıl kurulduğunu göreceğiz: sorunu olgularla anlatmak, ne beklediğini açıkça söylemek ve öfkeni cümleye taşımadan kararlı kalmak. Şikâyeti hem telefonda hem de yazılı olarak dile getirmenin kalıplarına bakacağız.