Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- A1'in beş direği: cümle iskeleti (fiil 2. kutuda, çerçeve), isim grubu, hâller (eril nesne n alır), fiiller (çekim, modal, emir), zaman (war/hatte + Perfekt).
- Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1: Hören, Lesen, Schreiben, Sprechen (grup sınavı).
- Toplam 100 puan (75 yazılı + 25 sözlü); geçmek için en az 60 puan.
- Yazma: form + yaklaşık 30 kelimelik kısa mesaj; üç noktanın hepsine değin, hitabı karıştırma.
- Konuşma: kendini tanıt, kartla soru sor ve cevapla, resimle rica et; rica için Können Sie …? / Kann ich …?
- Tekrarı hatanın türüne göre yap: fiil yeri, artikel ve n eki, geçmiş zaman.
Kanca
A1'e başladığında ilk cümlen muhtemelen "Ich heiße …" idi. Şimdi aynı kişi bir iş arkadaşına hafta sonunu anlatabiliyor, pazarda fiyat sorabiliyor, bir yabancıya kibarca yol sorup tarifi takip edebiliyor ve dün ne yaptığını iki parçalı bir geçmiş cümleyle söyleyebiliyor. Bunların her biri ayrı bir derste, ayrı bir kuralla geldi; şimdi hepsini bir araya getirip sınama zamanı.
Bu final dersinde yeni bir konu yok. Önce A1 boyunca öğrendiklerini beş başlık altında toparlayacağız. Sonra Almanca konuşulan ülkelerde en çok bilinen A1 sınavlarından birinin, Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1'in nasıl bir yapısı olduğunu göreceğiz. Son olarak bu yapıya benzeyen kısa bir deneme ile hangi konularda sağlam, hangilerinde tekrar gerektiğini ölçeceksin.
Anlatım
A1'in beş direği
A1 boyunca öğrendiklerin beş ana yapıda toplanır. Birincisi cümlenin iskeletidir: A1.16'daki altın kural, çekimli fiil ikinci kutuda. Evet-hayır sorusunda fiil başa geçer, soru kelimeli soruda ikinci sırada kalır. Bu kuralın üzerine "çerçeve" kurulur: ayrılabilen fiillerde önek (Ich kaufe heute ein), modal cümlelerde mastar (Ich kann gut kochen), Perfekt'te Partizip II (Ich habe gegessen) cümlenin sonuna gider.
İkincisi isim grubudur: artikel (der, die, das), belirsiz artikel (ein, eine), olumsuz artikel (kein, keine) ve iyelik kelimeleri (mein, dein, sein, ihr). Hepsi aynı ekleri kullanır. Üçüncüsü hâllerdir: şimdilik Nominativ ve Akkusativ. Nesne eril olduğunda önündeki kelime bir n kazanır: den, einen, keinen, meinen. Dativi ise "zum/zur", "mit dem/mit der" ve konum edatlarında kalıp olarak gördün.
Dördüncüsü fiillerdir: düzenli ve düzensiz şimdiki zaman çekimi, "sein" ve "haben", altı modal fiil ve emir kipi. Beşincisi zamandır: şimdiki zaman, "war" ve "hatte" ile geçmişteki durumlar, Perfekt ile geçmişteki eylemler.
| Direk | Özü | Hatırlatıcı cümle |
|---|---|---|
| Cümle iskeleti | fiil 2. kutuda, ikinci parça sonda | Morgen kann ich nicht kommen. |
| İsim grubu | der/ein/kein/mein aynı ekler | Das ist nicht mein Schlüssel. |
| Hâller | eril nesne: n kazanır | Ich habe keinen Hunger. |
| Fiiller | çekim, modal, emir | Kommen Sie bitte mit! |
| Zaman | war/hatte + Perfekt | Gestern war ich müde. Ich habe lange geschlafen. |
Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1
Goethe-Institut'un A1 sınavı dört bölümden oluşur ve dünya genelinde aynı biçimde uygulanır. Dinleme (Hören) yaklaşık 20 dakika, okuma (Lesen) yaklaşık 25 dakika, yazma (Schreiben) 20 dakika sürer. Konuşma (Sprechen) yaklaşık 15 dakikalık bir grup sınavıdır. Sınavdan en fazla 100 puan alınabilir: 75 puan yazılı bölümden, 25 puan konuşmadan gelir. Sınavı geçmek için en az 60 puan gerekir.
Yazma bölümünde iki görev vardır: bir formu doldurmak ve yaklaşık 30 kelimelik kısa bir mesaj yazmak. Mesaj görevinde sana üç nokta verilir ve her birine değinmen beklenir. Konuşma bölümünde üç kısım vardır: kendini tanıtmak (ad, yaş, ülke, oturduğun yer, diller, meslek, hobi; bir adı harf harf söylemek ve bir telefon numarası vermek), kelime kartlarıyla bilgi sormak ve vermek, resim kartlarıyla bir rica dile getirmek ve bir ricaya cevap vermek.
Bölüm bölüm: hangi dersler işe yarar?
Konuşmanın ilk kısmı doğrudan A1'in ilk derslerine dayanır: A1.2'deki kendini tanıtma, G.2'deki alfabe ile adını harf harf söyleme, A1.5'teki sayılarla yaş ve telefon numarası. İkinci kısım soru kurmayı ister; A1.17'deki soru kelimeleri ve A1.18'deki evet-hayır soruları burada kullanılır. Üçüncü kısımdaki ricalar için A1.33'teki "Kann ich …?" ve "Können Sie …?", A1.34'teki "Darf ich …?" ve A1.41'deki emir kipi bir arada işe yarar.
Yazma bölümündeki kısa mesajda A1.7'deki hitap seçimi önemlidir: bir arkadaşa "du", bir kuruma "Sie". Mesaj bir selamla açılır ("Liebe Anna," ya da "Sehr geehrte Damen und Herren,") ve bir kapanışla biter ("Viele Grüße"). Okuma ve dinleme bölümlerinde ise kısa ilanlar, tabelalar, duyurular ve günlük konuşmalar vardır; A1.38 ve A1.39'daki yol ve ulaşım kelimeleri, A1.19'daki saatler ve A1.20'deki günler burada sık karşına çıkar.
Nasıl tekrar etmeli?
Denemeyi yaptıktan sonra hatalarını beş direğe göre sınıfla. Hataların çoğu tek bir direkte toplanıyorsa, önce o direğin derslerine dön. Örneğin fiili yanlış yere koyduysan A1.16, A1.22 ve A1.33; artikel ya da n ekinde hata yaptıysan A1.23 ve A1.24; geçmiş zamanda zorlandıysan A1.42 ve A1.43. Tekrarı konu sırasıyla değil, hatanın türüne göre yapmak daha az zamanda daha çok ilerleme sağlar.
Örnekler
Aşağıdaki cümleler sınavın konuşma ve yazma görevlerinde kullanılabilecek model cevaplardır.
Dördüncü örnekte "Y" harfi Almancada "Ypsilon" diye okunur. Sekizinci örnekteki "besucht" ayrılamayan bir fiilin Partizip II'sidir; "be-" ön ekli fiiller "ge-" almaz. Bu kuralı A2'nin ilk modülünde ayrıntılı göreceğiz.
Sık yapılan hatalar
Yaygın yanlışKısa mesajda istenen noktalardan birini atlamak.
— Dil bilgisine odaklanan öğrenci iki noktayı iyi yazar, üçüncüsünü unutur. Görev, verilen üç noktanın her birine en az bir cümleyle değinmeyi ister; eksik nokta, dil bilgisi kusursuz olsa bile puan kaybettirir. Yazmaya başlamadan önce üç noktayı kâğıdın kenarına yaz, her cümleyi yazdıktan sonra bir tanesini işaretle.
Yaygın yanlışAynı mesajda "du" ve "Sie" biçimlerini karıştırmak: "Liebe Frau Weber, hast du am Montag Zeit? Können Sie …?"
— Türkçede "siz" ve "sen" arasında geçiş bazen sorun yaratmadığı için öğrenci Almanca metinde de hitabı yarı yolda değiştirir. A1.7'de gördüğün gibi hitap seçildikten sonra bütün metin ona uyar. Bir kuruma ya da soyadıyla hitap ettiğin birine yazıyorsan baştan sona "Sie": "Sehr geehrte Frau Weber, können Sie …?"
Yaygın yanlışRica kartına soru ya da emir yerine düz bir cümleyle cevap vermek: "Ich will das Fenster auf."
— Kartı görüp bir cümle kurmaya çalışan öğrenci isteğini bildirir, ama bir rica kurmaz; üstelik "wollen" A1.35'te gördüğün gibi sert duyulur. Ricanın doğru biçimleri modal soru ya da kibar emirdir. Doğrusu: "Können Sie bitte das Fenster aufmachen?" ya da "Machen Sie bitte das Fenster auf!"
Mini alıştırma
Cevaplar
- Örnek: "Ich heiße Can. Ich komme aus der Türkei. Ich wohne in Berlin. Ich spreche Türkisch und ein bisschen Deutsch. Ich bin Lehrer und spiele gern Fußball."
- Örnek: "Wo wohnst du? – Ich wohne in Köln." (Resmî: "Wo wohnen Sie?")
- "Haben Sie Wasser?" ya da "Kann ich bitte ein Wasser haben?" Kısa biçim de kabul edilir: "Ein Wasser, bitte."
- Örnek: "Lieber Tom, ich kann am Samstag leider nicht kommen. Ich muss arbeiten. Hast du am Sonntag Zeit? Viele Grüße, Can"
- "Gestern habe ich Brot gekauft."
Özet kartı
- A1'in beş direği: cümle iskeleti (fiil 2. kutuda, çerçeve), isim grubu, hâller (eril nesne n alır), fiiller (çekim, modal, emir), zaman (war/hatte + Perfekt).
- Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1: Hören, Lesen, Schreiben, Sprechen (grup sınavı).
- Toplam 100 puan (75 yazılı + 25 sözlü); geçmek için en az 60 puan.
- Yazma: form + yaklaşık 30 kelimelik kısa mesaj; üç noktanın hepsine değin, hitabı karıştırma.
- Konuşma: kendini tanıt, kartla soru sor ve cevapla, resimle rica et; rica için Können Sie …? / Kann ich …?
- Tekrarı hatanın türüne göre yap: fiil yeri, artikel ve n eki, geçmiş zaman.
Sonraki derse köprü
A1 burada tamamlanıyor ve A2, A1'in son dersinde yarım bıraktığın konuyla açılıyor: Perfekt. İlk derste hangi fiillerin Perfekt'i "haben", hangilerinin "sein" ile kurduğunu sistemli olarak öğreneceksin. A1.43'te "gehen", "fahren" ve "kommen" fiillerini "bin" ile kalıp olarak kullanmıştın; A2'nin ilk dersi bu seçimin ardındaki kuralı, yani yer değiştirme ve durum değişikliği fikrini açıklıyor.