Oturumu bugüne bağlamak

Açılış sahnesi

Çalışma bitiyor. Sahne bin dokuz yüz kırk üçte ölmüş bir büyükanneyle ilgiliydi.

Danışan ayağa kalkıyor, yüzü aydınlanmış. "Onu ilk kez gördüm" diyor.

Oda etkilenmiş. Kolaylaştırıcı memnun. Kapanış güzel.

Üç hafta sonra aynı kişinin hayatında hiçbir şey değişmemiş.

Ablasıyla her pazar aynı kavga sürüyor. Aynı cümleler, aynı sıra, aynı bitiş.

Ama artık büyükannesi hakkında çok güzel bir hikâyesi var.

Bu akademi eğitim amaçlıdır; tanı, kişiye özel tedavi veya acil yardım sunmaz. Aktif intihar düşüncesi, gerçeklikle bağın ciddi biçimde bozulması, ağır dissosiyasyon, kontrolsüz madde etkisi ya da devam eden şiddet varsa kişisel çalışma yapmak yerine uygun profesyonel desteğe başvurun. Türkiye'de yakın ve ciddi tehlikede yüz on iki Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır; acil olmayan psikiyatri başvurusu için Merkezi Hekim Randevu Sistemi kullanılabilir.

Bu derste ne olacak

Önce bir kapanışın geçmişte bittiğinde ne olduğunu göreceğiz. Sonra Katman 1'in beşinci adımını geri çağıracağız. Ardından taşınabilir çıktının üç ölçütünü kuracağız — dersin aracı. Sonra anlamı kapatmadan kapatmayı öğreneceğiz. En sonda çıktı üretilmeyecek durumlara geleceğiz.

Ders bittiğinde bir oturumu bir hikâyeyle değil, bir gözlem göreviyle kapatabiliyor olacaksınız.

Bu ders sarı bölgededir.

Sıfır noktası

Çoğu atölyede kapanış diye bir adım yok.

Çalışma yoğunluk düştüğünde bitiyor. Kolaylaştırıcı teşekkür ediyor, grup alkışlıyor, mola veriliyor.

Bu bir kapanış değil, bir duraklama.

Bu dersin cümlesi şu: çalışma geçmişte başlar, bugünde biter.

Mekanizma

Kapanış geçmişte biterse

Bir oturum geçmişte bittiğinde iki şey oluyor ve ikisi de sessiz.

Birincisi: hikâye kalır, davranış kalmaz. Kişi odadan bir anlatıyla çıkıyor. O anlatı güzel, tutarlı ve anlatılabilir. Ve hiçbir yere temas etmiyor.

İkincisi: çerçeve sabitlenir. M23'te görmüştük — "ben büyükannemin kaderini taşıyorum" diyen bir kişi, kendi ilişkilerine o çerçeveden bakmaya başlıyor. Bir ilişki zorlandığında bu, çerçevenin doğrulanması sayılıyor.

İkisi birleştiğinde ortaya çıkan sonuç şu: kişi kendini daha iyi açıklıyor ve daha az değiştiriyor.

Açıklama bir rahatlama üretiyor. Rahatlama da değişimin yerine geçebiliyor.

Beşinci adım geri geliyor

M17'de beş adımlı örüntü incelemesini kurmuştuk. Beşinci adım şuydu: bugün hangi küçük davranış sınanabilir?

O adım orada bir yön değişikliğiydi — geçmişi kanıtlamaktan bugünkü seçime.

Burada bir kapanış aracına dönüşüyor.

Ve gerekçesi aynı. Geçmiş hakkındaki bir çıkarım sınanamaz; bugün yapılacak küçük bir şey sınanabilir.

Sınanabilir olan şey öğretiyor. Sınanamayan şey yalnız açıklıyor.

Taşınabilir çıktının üç ölçütü

Bir çıktı üç ölçütü karşılamalı ve üçü de sıkı.

Küçük. "Ablamla ilişkimi düzelteceğim" bir çıktı değil, bir dilek. "Pazar telefonunda ilk beş dakika soru sormayacağım" bir çıktı.

Gözlenebilir. Yapılıp yapılmadığı bir hafta sonra bilinebilmeli. "Daha sakin olacağım" gözlenemez. "Konuşma yükseldiğinde bir kez susacağım" gözlenebilir.

Bugün ya da yarın. Çıktı yakın olmalı. Uzak bir çıktı unutuluyor ve unutulan çıktı çalışmayı geçersiz kılmıyor — daha kötüsünü yapıyor, çalışmayı bir hikâyeye indiriyor.

Ve bir ölçüt daha, güvenlik ölçütü: çıktı güvenli olmalı.

M10'da kurulmuştu: bazı döngülerde farklı davranmak riski artırabilir. Bir çıktı üretmeden önce bu sorulur.

Anlamı kapatmadan kapatmak

Bu bölüm dersin en ince yeri.

Kapanış bir sonuç bildirimi değil.

Yanlış biçim şöyle: "Bugün gördük ki annenle aranda taşınmış bir yük varmış."

Bu cümle çalışmayı kapatıyor ve anlamı da kapatıyor. Kişi odadan bir sonuçla çıkıyor ve o sonuç kolaylaştırıcıya ait.

Doğru biçim anlamı açık bırakıyor: "Bugün burada bir şeyler oldu. Ne olduğunu zamanla göreceksin. Bu haftaya taşıyacağın tek şey şu küçük gözlem."

İki şey aynı anda yapılıyor. Oturum kapanıyor, yorum açık kalıyor.

M29'un sahiplik ilkesi burada son kez uygulanıyor — ve en çok burada ihlal ediliyor, çünkü kapanış bir özet ister gibi duruyor.

Çıktı üretilmeyecek durumlar

Her oturum bir çıktıyla bitmez ve zorlamak zarar verir.

Üç durum var.

Kişi pencerenin dışındaysa. Önce düzenleme, sonra kapanış. Yoğun bir andan çıkmış birine görev verilmez.

Talep bir davranış talebi değilse. Bir kayıp için gelen kişiye "bu hafta şunu dene" demek yersiz olabilir. Kapanış yine bugüne bağlanır ama biçim değişir: bir gözlem yeter, bir eylem gerekmez.

Çıktı güvenli değilse. Yukarıdaki güvenlik ölçütü karşılanmıyorsa çıktı üretilmez ve bunun yerine yönlendirme konuşulur.

Üç durumda da kapanış yapılır. Yalnız içeriği farklıdır.

Kaynaklardan okuma

Usta katmanı

Üç ince nokta.

Birincisi: çıktıyı siz değil, kişi yazsın.

Kolaylaştırıcının önerdiği bir çıktı, önerilen bir cümleyle aynı sorunu taşıyor — sahibi belirsiz.

Doğru hamle bir soru: "Bu hafta sınayabileceğin en küçük şey ne olurdu?"

Gelen cevap genellikle kolaylaştırıcının önereceğinden daha küçük ve daha isabetli. Çünkü o kişi pazar telefonunun nasıl geçtiğini biliyor.

Sizin işiniz üretmek değil, üç ölçütü denetlemek: küçük mü, gözlenebilir mi, yakın mı.

İkincisi: "hiçbir şey yapmama" da bir çıktı olabilir.

Bu ders bir eylem dersi gibi okunabilir. Değil.

Bazı örüntülerde en yararlı sınama bir eylem eklemek değil, bir eylemi bir kez yapmamaktır. Aramamak, açıklamamak, savunmaya geçmemek.

Bunlar da gözlenebilir ve küçük. Ve genellikle bir şey eklemekten daha zor.

Ölçüt eylem değil, sınanabilirlik.

Üçüncüsü ve en pratiği: çıktıyı kişiye yazdırın, kendi kelimeleriyle.

Sözlü bir çıktı bir günde buharlaşıyor. Yazılı bir çıktı kalıyor.

Bir kart, bir telefon notu, bir kâğıt parçası — biçim önemsiz. Önemli olan cümlenin kişinin kendi el yazısıyla ve kendi kelimeleriyle kalması.

Ve bir ayrıntı: siz de bir kopyasını kaydınıza yazın. M33'te takip aramasını yaparken soracağınız tek somut soru o olacak.

"Geçen hafta yazdığın şeyi denedin mi?"

Bu soru, "nasılsın" sorusundan çok daha fazlasını öğretiyor.

Yaygın hatalar

Uygulama

Kilit özet

1. Çoğu atölyede kapanış bir adım değil, bir duraklamadır.
2. Çalışma geçmişte başlar, bugünde biter.
3. Geçmişte biten kapanış hikâye bırakır ve çerçeveyi sabitler; açıklama değişimin yerine geçer.
4. Katman 1'in beşinci adımı kapanış aracına dönüşür: bugün hangi küçük davranış sınanabilir?
5. Taşınabilir çıktının üç ölçütü vardır: küçük, gözlenebilir, bugün ya da yarın.
6. Dördüncü bir ölçüt güvenliktir: bazı döngülerde farklı davranmak riski artırabilir.
7. Kapanış oturumu kapatır, yorumu açık bırakır; özet anlamı kolaylaştırıcıya devreder.
8. Üç durumda çıktı üretilmez: kişi pencerenin dışındaysa, talep davranış talebi değilse, çıktı güvenli değilse.
9. Çıktıyı kolaylaştırıcı önermez; kişi üretir, kolaylaştırıcı üç ölçütü denetler.
10. Bir eylemi bir kez yapmamak da geçerli bir çıktıdır; ölçüt eylem değil sınanabilirliktir.

Sonraki derse köprü

Kapanışın yönünü kurduk: bugüne doğru.

Sıradaki ders kapanışın sesine bakıyor — kim konuşuyor?

Bir oturumun son cümlesi genellikle kolaylaştırıcı tarafından kuruluyor. Ve o cümle, kişinin o gün ne anladığının yerine geçiyor.

Sıradaki derste kapanış cümlesini katılımcıya bırakacağız, ne anladığını soracağız ve bir şeyi ilk kez ele alacağız: kapanışta ortaya çıkan bir yanlış anlaşılma nasıl yakalanır ve kesinleşmiş bir yorum nasıl geri açılır.