Uygunluk kararı ve reddetme

Açılış sahnesi

Bir cümle var ve çoğu uygulayıcı hiç söylemiyor.

"Bu çalışmayı sizinle yapmayacağım."

Şimdi sorun: bu cümleyi söylemek neden bu kadar zor?

Etik olduğu için değil. Etik açıdan zaten gerekli.

Zor olan şey şu: cümle, kişi hakkında bir hüküm gibi duyuluyor.

Kişi bunu "sen bunun için uygun değilsin" diye alıyor. Bazen "sen fazla bozuksun" diye.

Oysa söylenen şey kişi hakkında değil. İş hakkında.

Bu ders o iki şeyi ayırmakla ilgili.

Bu akademi eğitim amaçlıdır; tanı, kişiye özel tedavi veya acil yardım sunmaz. Aktif intihar düşüncesi, gerçeklikle bağın ciddi biçimde bozulması, ağır dissosiyasyon, kontrolsüz madde etkisi ya da devam eden şiddet varsa kişisel çalışma yapmak yerine uygun profesyonel desteğe başvurun. Türkiye'de yakın ve ciddi tehlikede yüz on iki Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır; acil olmayan psikiyatri başvurusu için Merkezi Hekim Randevu Sistemi kullanılabilir.

Bu derste ne olacak

Önce reddetmede aynı anda iletilen iki şeyi ayıracağız. Sonra üç karar kategorisini ve ölçütlerini tamamlayacağız. Ardından reddetme cümlesinin üç parçasını kuracağız. Sonra ne söylenmeyeceğini belirleyeceğiz. En sonda kişi ısrar ettiğinde ne yapılacağına geleceğiz.

Ders bittiğinde bir kişiyi, onurunu koruyarak ve kapı bırakarak geri çevirebiliyor olacaksınız.

Bu ders sarı bölgededir.

Sıfır noktası

Bir reddetme cümlesi aynı anda iki şey iletiyor.

Birincisi: bir karar. "Bu çalışmayı yapmıyoruz."

İkincisi: istenmeden, kişi hakkında bir mesaj. "Sende bir sorun var."

İkinci mesaj cümlede yazmıyor. Yine de iniyor.

Çünkü bir kişi bir yere gelmiş, bir şey istemiş ve geri çevrilmiş. O konumda her cümle kişisel duyuluyor.

Zanaat şurada: birinciyi söylerken ikincisini engellemek.

Mekanizma

Üç karar

Uygun. Beş durma işareti yok, talep kapsam içinde, kişi ne olacağını biliyor ve katılmayı seçiyor.

Koşullu uygun. Durma işareti yok ama bir dikkat gerektiren durum var. Bir önceki derste kurmuştuk ve uygulamanın çoğu burada. Koşul yazılır: daha kısa, daha az yoğun, izleyici olarak, destek kişisiyle, mevcut tedavi ekibinin bilgisiyle.

Uygun değil. Beş işaretten biri var, ya da talep kapsam dışı, ya da kişi çalışmadan gerçekleşmeyecek bir şey bekliyor.

Kararın üçüncü değeri en az kullanılan ama en gerekli olanı.

Reddetme cümlesinin üç parçası

Bir reddetme üç parçadan oluşur. Eksik olan parça, cümleyi bir kapı kapatmaya çeviriyor.

Birinci parça — kararı işe bağlayın.

"Bu çalışma biçimi şu anda anlattığınız durum için uygun değil."

Özne çalışma. Kişi değil.

İkinci parça — anlattığını ciddiye alın.

"Anlattığınız şey ciddiye alınmayı hak ediyor ve tam da bu yüzden burada ele almak istemiyorum."

Bu cümle kritik. Çünkü reddetmenin ürettiği en yaygın yanlış anlama şu: "demek ki önemsizmiş."

Tam tersini söylemek gerekiyor: burada ele almıyorum çünkü ciddi.

Üçüncü parça — kapı bırakın.

"Size bunun için doğru desteği bulmakta yardımcı olabilirim."

Ve bu somut olur. Bir kurum, bir başvuru yolu, bir numara.

Yönlendirmesiz reddetme, reddetme değil — bırakmadır.

Ne söylenmez

Dört ifade reddetmede kullanılmaz.

Tanı koyan ifade. "Sizde travma var, önce onu çözmelisiniz." Tanı koymuyorsunuz.

Gelecek hakkında hüküm. "Siz hiçbir zaman bu tür çalışmalara uygun olmazsınız."

Kişiyi niteleyen ifade. "Fazla kırılgansınız." Kırılganlık kişinin niteliği değil, bir durumun tarifi olabilir; nitelik olarak söylendiğinde kalıcı bir etiket bırakıyor.

Suçlayan ifade. "Bunu bana baştan söylemeliydiniz." Bilgi vermemek bir kusur değil; sormak sizin işiniz.

Kişi ısrar ederse

Olur ve hazırlıklı olunması gerekiyor.

Kişi "ben iyiyim, yapabilirim" diyebilir. Bazen ağlayabilir. Bazen öfkelenebilir.

Kural tek cümle: karar değişmez.

Çünkü karar kişinin isteğine değil, işin uygunluğuna dayanıyor. Kişinin istemesi, uygunluğu değiştirmiyor.

Söylenebilecek cümle: "İstediğinizi anlıyorum ve bu isteğinizi ciddiye alıyorum. Kararım sizin ne kadar istediğinizle ilgili değil; bu çalışmanın şu anda size ne yapacağıyla ilgili."

Ve ardından üçüncü parça tekrarlanır: kapı.

Bir istisna var. Kişi ısrar ederken yeni bilgi verirse — durumun değiştiğini gösteren bir bilgi — karar yeniden değerlendirilebilir. Duyguya göre değil, bilgiye göre.

Kaydetme

Reddetme kaydedilir.

Ne gözlendi, hangi işaret bulundu, ne söylendi, hangi yönlendirme yapıldı, kişi ne dedi.

Bu kayıt üç işe yarıyor: kendi kararınızı sonradan gözden geçirebilmek, süpervizyonda konuşabilmek, ve gerekirse ne yaptığınızı gösterebilmek.

Kaynaklardan okuma

Usta katmanı

Üç ince nokta.

Birincisi: reddetme bir hizmettir — ama yalnız kapıyla birlikte.

Bunu ayırmak gerekiyor.

Kapılı reddetme: "Bunu burada yapmıyorum, ama şuraya başvurabilirsiniz ve isterseniz birlikte bakalım."

Kapısız reddetme: "Bu size uygun değil." Nokta.

Birincisi bir hizmet. İkincisi bir kapı kapatma ve kişi onu bir daha açmayabilir.

Bir kişi yardım istemek için cesaret topladıysa ve geri çevrildiyse, ikinci kez istemesi daha zor. Bu, uygulayıcının hesaba katması gereken bir maliyet.

Yani kapı bırakmak nezaket değil. Reddetmenin geçerli olmasının koşulu.

İkincisi: sözcükler tam gerektiği anda kaybolur.

Bu cümleleri okumak kolay. Söylemek, karşınızda ağlayan biri varken, zor.

O anda uygulayıcı ya çok sert konuşuyor — kendi rahatsızlığından kaçmak için — ya da geri adım atıyor.

Bu yüzden reddetme cümleleri önceden yazılır ve prova edilir. Bir önceki derste tarama sorularını yazmıştık; aynı gerekçe.

Doğaçlama edilen bir reddetme, o anki duyguya göre şekilleniyor. Yazılmış bir reddetme, uygulayıcıyı kendi tereddüdünden koruyor.

Üçüncüsü ve açıkça söylenmesi gereken: burada ticari bir baskı var.

Bir kolaylaştırıcının geliri katılımcı sayısına bağlı olabilir. Bir atölye doldurulmuş, yer ayrılmış, ödeme alınmış olabilir.

Ve reddetme kararı doğrudan bu gelire dokunuyor.

Bunu söylemek kimseyi suçlamak değil. Bir yapıyı tarif etmek — ve M15'te öğrendiğimiz soruyu bir kez daha sormak: bu karar kime ne kazandırıyor?

Yapının farkında olan bir uygulayıcı için iki somut önlem var.

Birincisi: iade politikası. Ön görüşmede uygun bulunmayan kişiye ücret iade edilir. Bu, kararı gelirden ayırıyor.

İkincisi: karar kaydı. Reddetme kararlarının sayısı tutulur. Yıllardır hiç reddetmemiş bir uygulayıcı, ölçütleri kullanmıyor demektir.

Bu iki önlem, iyi niyete güvenmek yerine yapıyı değiştiriyor. Ve iyi niyet, baskı altında güvenilir bir koruma değil.

Yaygın hatalar

Uygulama

Kilit özet

1. Bir reddetme aynı anda iki şey iletir: iş hakkında bir karar ve istenmeden kişi hakkında bir mesaj.
2. Zanaat, birinciyi söylerken ikincisini engellemektir.
3. Üç karar vardır: uygun, koşullu uygun, uygun değil.
4. Reddetme cümlesi üç parçalıdır: kararı işe bağla, anlattığını ciddiye al, kapı bırak.
5. "Burada ele almıyorum çünkü ciddi" cümlesi, en yaygın yanlış anlamayı önler.
6. Dört ifade kullanılmaz: tanı koyan, geleceği belirleyen, kişiyi niteleyen, suçlayan.
7. Kişi ısrar ederse karar değişmez; yalnız yeni bilgi kararı yeniden değerlendirtir.
8. Yönlendirmesiz reddetme bir bırakmadır.
9. Reddetme cümleleri önceden yazılır ve prova edilir; doğaçlama, o anki duyguya göre şekillenir.
10. Ticari baskı gerçektir; iade politikası ve karar kaydı, iyi niyete güvenmek yerine yapıyı değiştirir.

Sonraki derse köprü

Kimin geleceğine karar verdik. Şimdi gelen kişiye ne söyleyeceğimize geliyoruz.

Sıradaki modül bilgilendirilmiş onam. Üç ders: onamın altı bileşeni, grup ortamında gizliliğin sınırları ve onamın çalışma sırasında yenilenmesi.

Katman 2'de kurduğumuz kanıt tablosu orada bir metne dönüşecek — çünkü bir kişinin bilerek katılabilmesi için o tablonun ona söylenmiş olması gerekiyor.