Dolaşıklık nedir

Açılış sahnesi

Bir kadın, ilişkileri hep aynı noktada bitiriyor.

Ciddileşmeye yakın bir yerde bir şey oluyor ve o çekiliyor. Üç kez, dört kez, hep aynı eşikte.

Kendi geçmişinde bunu açıklayan bir şey yok. Terk edilmemiş, aldatılmamış, kötü bir ilişki yaşamamış.

Bir çalışmada bir bilgi çıkıyor: babaannesinin nişanlısı düğünden önce ölmüş. Babaanne sonra başkasıyla evlenmiş ve o ilk nişanlıdan hiç söz edilmemiş.

Ve odada bir cümle kuruluyor:

"Sen onu taşıyorsun."

Kadın ağlıyor. Yıllardır anlamadığı bir şey ilk kez bir yere oturuyor.

Bu cümle ekolün en bilinen iddiası.

Ve bu modül, o cümleyi yavaş yavaş açmakla ilgili.

Bu akademi eğitim amaçlıdır; tanı, kişiye özel tedavi veya acil yardım sunmaz. Aktif intihar düşüncesi, gerçeklikle bağın ciddi biçimde bozulması, ağır dissosiyasyon, kontrolsüz madde etkisi ya da devam eden şiddet varsa kişisel çalışma yapmak yerine uygun profesyonel desteğe başvurun. Türkiye'de yakın ve ciddi tehlikede yüz on iki Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır; acil olmayan psikiyatri başvurusu için Merkezi Hekim Randevu Sistemi kullanılabilir.

Bu derste ne olacak

Önce kelimenin kendisine bakacağız — imge iyi seçilmiş ve ne söylediğini bilmek gerekiyor. Sonra dolaşıklığın önceki üç kavramdan nasıl türediğini göreceğiz. Ardından ekolün önerdiği çözüm yönünü açacağız. Sonra kavramın kişiye ne verdiğine ve karşılığında ne aldığına bakacağız. En sonda tek bir soru soracağız: bu kavram hangi okumayı gerektiriyor?

Ders bittiğinde dolaşıklığı doğru aktarabiliyor ve iki farklı türünü ayırabiliyor olacaksınız.

Bu ders sarı bölgededir. Kendi ailenizde bir örüntüyle temas edebilir; durabilirsiniz.

Sıfır noktası

Almanca terim örgüyle akraba: iki ipin aynı dokuda birbirine dolanması.

İmge iyi. Bir ipi çektiğinizde diğeri hareket ediyor. İkisi ayrı ip ama tek bir dokuda.

Ve imgenin güzelliği şurada: kimse kimseyi bağlamadı. Dolaşma dokunun kendisinde oldu.

Şimdi dikkatli olalım.

Bu bir imge. Neyin imgesi?

İki ihtimal var ve ders boyunca ayrı tutulacaklar.

Birincisi: bir deneyimin imgesi. Kişi kendini başkasının hikâyesine bağlı hissediyor ve bu his gerçek.

İkincisi: bir mekanizmanın imgesi. Gerçekten de iki hayat arasında bir bağ var ve o bağ üzerinden bir şey geçiyor.

İmge ikisini de karşılıyor. Ve karşıladığı için ikisini ayırmayı zorlaştırıyor.

Mekanizma

Üç kavramdan türeyen dördüncü

Dolaşıklık tek başına duran bir kavram değil. Önceki üçünden türüyor.

Aidiyet listeyi kuruyor: sisteme kim ait, kimin yeri tanınmamış.

Vicdan bağlayıcılığı sağlıyor: kişi gruba bağlı ve bağ bir hisle korunuyor.

Kör sevgi yönü veriyor: kişi bağı korumak için kendi iyiliğine aykırı davranabiliyor.

Dolaşıklık bunların bileşimi: yeri tanınmamış bir üyeye duyulan sadakat, kişinin kendi hayatını o üyenin yaşantısına göre biçimlendirmesine yol açıyor.

Bu türetme öğretinin iç tutarlılığını gösteriyor. Kavramlar birbirinden çıkıyor; keyfî bir liste değil.

Ve M18'de kurduğumuz kural burada işliyor: iç tutarlılık, dış geçerliliğin kanıtı değil. Sistem kendi içinde düzgün kurulmuş olabilir ve dünyada karşılığı ayrıca sorulur.

Önerilen çözüm yönü

Ekolün çözümü de aynı mantığın devamı.

Yük yanlış kişide. Doğru sahibine geri verilmeli.

Uygulamada bu, sembolik bir hareketle yapılır: kişi o üyeye bakar, yerini tanır ve taşıdığı şeyi geri bırakır. Ekolün diliyle: herkes kendi yerine döner.

Cümlenin kendisi genellikle şöyle bir şey olur: "Bu senindi. Ben sana saygıyla bakıyorum ve kendi hayatıma dönüyorum."

Bu hareketin katılımcılarda güçlü etkiler ürettiği bildirilir. Etkinin varlığı ayrı bir soru, etkinin nedeni ayrı bir soru — ve ikincisi M24'ün konusu.

Kavram ne veriyor, ne alıyor

Şimdi kavramın kişideki etkisine bakalım. İki yönü var ve ikisi de gerçek.

Verdiği: suçtan kurtulma.

Açılış sahnesindeki kadın yıllardır kendini sorumlu tutuyordu. "Bende bir sorun var. Bağlanamıyorum. Bunu ben yapıyorum."

Kavram ona şunu söylüyor: bu senin kusurun değil.

Bu rahatlama gerçek ve küçümsenemez. Bir insanın kendini yıllarca kusurlu görmesi ağır bir yük ve o yükün kalkması bir şey açıyor.

Aldığı: fail olma konumu.

Ama dikkat edin, cümle neyi getiriyor: "sen onu taşıyorsun."

Kişi artık kusurlu değil. Bunun yerine bir taşıyıcı.

Birinci durumda hayatının yazarı bozuk bir kişiydi. İkinci durumda hayatının yazarı başka biri.

İki durumda da kişi kendi hayatının merkezinde değil.

Bu, kavramın en ince sorunu ve genellikle hiç fark edilmiyor — çünkü ikinci durum birincisinden daha iyi hissettiriyor.

Hangi okumayı gerektiriyor

Şimdi bir önceki modülün sorusunu soralım.

Dolaşıklık dağıtılmış okumayla açıklanabilir mi?

Cevap: bazen evet, bazen hayır. Ve ayrım tam olarak burada.

Birinci tür — bilgi kanalı olan dolaşıklık. Kişi hikâyeyi biliyordu. Belki çocukken duydu, belki üstü örtülü konuşuldu, belki annesinin o konudaki gerginliğini fark etti.

Bu durumda gizemli bir şey yok. Bir anlatı aktarıldı, bir beklenti oluştu, bir örüntü öğrenildi. Katman 1'in bütün yolları devrede.

İkinci tür — bilgi kanalı olmayan dolaşıklık. Kişi gerçekten bilmiyordu. Kimse anlatmadı, kayıt yoktu, ima bile edilmedi.

Bu durumda dağıtılmış okuma yetmiyor. İddia güçlü okumayı gerektiriyor.

Uygulamada ayırt etmek için tek bir soru yeterli: bu bilgi kişiye ulaşabileceği bir yol var mıydı?

Ve çoğu vakada cevap evet çıkıyor. Bu, kavramın çoğu kullanımının aslında zayıf okumayla açıklanabildiğini gösteriyor.

Kaynaklardan okuma

Usta katmanı

Üç ince nokta.

Birincisi: iki türü ayırmak, alanda neredeyse hiç yapılmıyor.

Bir çalışmada bir örüntü görülüyor ve hemen "dolaşıklık" deniyor. Bilgi kanalı olup olmadığı sorulmuyor.

Oysa soru basit ve bir dakika sürüyor: "Bu hikâyeyi ne zaman öğrendiniz? Daha önce bir şeyler biliyor muydunuz? Evde bu konuda bir gerginlik var mıydı?"

Cevap çoğu zaman şu oluyor: "Aslında bir şeyler seziyordum" veya "annem hep bu konuda tuhaf davranırdı."

O cevap geldiğinde iddia zayıf okumaya düşüyor ve hiçbir şey kaybedilmiyor — açıklama hâlâ çalışıyor, yalnız daha az iddialı.

Bu soruyu sormak, uygulayıcının epistemik dürüstlüğünün en somut göstergesi.

İkincisi ve en ince: bir determinizm başka bir determinizmle takas ediliyor.

Kişi geliyor: "bende bir sorun var."

Kişi çıkıyor: "başkasının kaderini taşıyorum."

İkinci cümle birinciden daha rahatlatıcı. Ama ikisi de aynı yapıyı taşıyor: kişinin bugünkü davranışı, onun elinde olmayan bir şey tarafından belirleniyor.

Katman 1'de bunu adlandırmıştık: kadercilik. Ve orada bir bulgunun kaderciliğe dönüşmesinin nasıl zarar verdiğini görmüştük.

Burada aynı risk, daha güçlü bir kılıfla geliyor — çünkü kılıf iyi niyetli ve rahatlatıcı.

Uygulayıcı için ölçüt şu: bir açıklama kişiye hareket alanı açıyor mu, yoksa yalnız sorumluluğu başka yere mi taşıyor?

İkincisi rahatlatır ve orada bırakır.

Üçüncüsü ve en pratiği: rahatlamayı alın, kimlik iddiasını almayın.

Kavramın verdiği asıl şey — "bu senin kusurun değil" — kimlik iddiası olmadan da verilebilir.

Şöyle söylenebilir:

"Bu örüntünün sizde başlamamış olması çok mümkün. Ailede daha önce olmuş bir şeyle ilgili olabilir ve siz onu bir yerden almış olabilirsiniz. Nereden aldığınızı birlikte arayabiliriz."

Bu cümle suçu kaldırıyor. Ama bir taşıyıcı kimliği kurmuyor ve bir tarihsel iddiayı kesinleştirmiyor.

Ve son cümlesi bir kapı açıyor: aramak. Kişi araştırmaya davet ediliyor, bir role değil.

Bu, katmanda beşinci kez aynı hamle: yararı al, iddiayı bırak.

Yaygın hatalar

Uygulama

Kilit özet

1. Terim örgüyle akrabadır: iki ipin aynı dokuda dolanması. İmge iyidir ve tam bu yüzden deneyim ile mekanizmayı ayırmayı zorlaştırır.
2. Ekolde dolaşıklık, kişinin farkında olmadan başka bir üyenin yaşantısını üstlenmesidir.
3. Kavram önceki üçünden türer: aidiyet listeyi, vicdan bağlayıcılığı, kör sevgi yönü verir.
4. Bu türetme iç tutarlılığı gösterir; iç tutarlılık dış geçerliliğin kanıtı değildir.
5. Ekolün çözüm yönü yerin tanınması ve yükün geri verilmesidir.
6. Kavram bir şey verir: suçtan kurtulma. Ve bir şey alır: kişinin kendi hayatının merkezinde olması.
7. İki tür vardır: bilgi kanalı olan ve olmayan dolaşıklık.
8. Ayırt edici soru şudur: bu bilgi kişiye ulaşabileceği bir yol var mıydı? Çoğu vakada cevap evettir.
9. "Bende sorun var" ile "başkasının kaderini taşıyorum" aynı yapıyı taşır: ikisi de kişinin hareket alanını kaldırır.
10. Rahatlama, kimlik iddiası kurulmadan da verilebilir: suçu kaldır, araştırmaya davet et.

Sonraki derse köprü

Kavramı kurduk. Şimdi onun uygulamadaki en riskli biçimine geçiyoruz.

Sıradaki derste özdeşleşme kavramını ve "sen aslında büyükannensin" tipi cümleleri ele alacağız.

Bu cümleler bir çalışmada çok güçlü hissettiriyor. Ve odadan çıktıktan sonra iki şey üretebiliyor: yanlış bir anı ve değiştirilemez bir kimlik.

Orada güvenli ifade biçimini kuracağız.