Formlar, vakalar, genogram ödevi ve sınavlar

Değerlendirme yapısı

• Her mikro derste 3–5 soru
• Her modülde bir vaka görevi
• Katman genelinde 10 temel vaka
• Bir üç kuşaklı genogram ödevi
• Bir çoklu açıklama matrisi
• 60 soruluk katman final sınavı
• “Katman 2’ye geçiş” öz değerlendirmesi

Çalışma formları

Her form bir düşünme disiplinidir: alanları doldurmak, atlanması kolay bir adımı zorunlu kılar. Döngü haritasının son satırı bunun en açık örneği — “güç, zorlama veya güvenlik etkeni” alanı boş bırakılamaz, çünkü döngüsel anlatım şiddet uygulayanın sorumluluğunu eşitleyebilir.

Üç kuşaklı genogram ödevi

7 ölçüt · 100 puan

Vaka bankası

Vaka metinleri burada; beklenen cevaplar değil. Eğitmen notu kaynakta ayrı bir başlıkta duruyor ve vakayla birlikte göstermek çalışmayı anlamsız kılardı.

1. 1Sorunlu Çocuk

   Dokuz yaşındaki Deniz okulda öfke patlamaları yaşamaktadır. Ebeveynler son altı aydır yoğun biçimde tartışmakta, Deniz sık sık aralarında mesaj taşımaktadır. Öğretmen dikkat güçlüğünden söz eder. Baba “Çocuk evliliğimizi yansıtıyor” der.

   1. 1Döngüdeki A–B gerilimini ve Deniz’in üçüncü konumunu haritalayın.
   2. 2Çocuğun belirtisini yalnız çift çatışmasıyla açıklamayan üç alternatif üretin.
   3. 3Güç/güvenlik açısından hangi sorular sorulmalıdır?
   4. 4Çocuğa tanı koymadan uygun yönlendirme alanlarını belirtin.

2. 2Annemin Sırdaşıydım

   Otuz iki yaşındaki Selin, on yaşından itibaren annesinin evlilik sorunlarını dinlediğini, kardeşlerini büyüttüğünü ve üniversite için başka şehre gittiğinde ağır suçluluk yaşadığını anlatır. Aynı zamanda erken yaşta bağımsızlık becerisi kazandığını söyler.

   1. 1Araçsal ve duygusal ebeveynleşme örneklerini ayırın.
   2. 2Yük, kazanım, kültürel anlam ve gelişimsel bedeli birlikte yazın.
   3. 3“Çocukluğun çalındı” cümlesinin riskini açıklayın.
   4. 4Bugünkü bir sınır hedefi oluşturun.

3. 3Üç Kuşak Göç

   Büyükanne zorunlu göç sonrası eğitimini bırakmış; anne düşük ücretli işlerde çalışmış; torun işini kaybettiğinde “Bizim kadınların kaderi yükselmemek” demiştir. Ailede dayanışma ağı güçlüdür.

   1. 1Mikro, ilişki, topluluk ve toplum düzeyindeki yolları ayırın.
   2. 2“Kader” anlatısının işlev ve maliyetini tartışın.
   3. 3Ekonomik ve tarihsel etkenleri silmeden üç alternatif açıklama yazın.
   4. 4Ailenin aktardığı kaynakları genograma ekleyin.

4. 4Aile Sırrı ve Varsayım

   Murat, dedesinin ölüm nedeninin ailede konuşulmadığını söyler. Bir grup çalışmasında temsilci boğazını tutmuş, kolaylaştırıcı “Deden asılmış olabilir” demiştir. Murat bunu annesine sormak ve gerçeği itiraf ettirmek istemektedir.

   1. 1Olgu, anlatı, hipotez, bilinmeyen ve sembolü ayırın.
   2. 2Kolaylaştırıcının hangi epistemik ve etik sınırı ihlal ettiğini açıklayın.
   3. 3Murat’ın aile üyeleri üzerinde baskı kurmasını önleyen bir çerçeve yazın.
   4. 4Güvenli bir çalışma sorusu oluşturun.

5. 5Kayıp ve Kapanış Baskısı

   Ayşe’nin kardeşi depremden sonra kayıptır. Aile bir yandan umut ederken bir yandan yas tutmaktadır. Bir uygulayıcı “Onu ölüler arasına koyup vedalaşmadan iyileşemezsin” der.

   1. 1Belirsiz kaybı tanımlayın.
   2. 2Zorunlu kapanışın zarar riskini açıklayın.
   3. 3Umut ve yasın birlikte var olabileceği bir destek dili yazın.
   4. 4Dizimin kişinin hayatta olup olmadığını belirleyemeyeceğini belirtin.

6. 6Travma mı, PTSD mi?

   Bir trafik kazasından iki hafta sonra Eren araç kullanmaktan kaçınıyor, geceleri kazayı düşünüyor ve kolay irkiliyor. İşine devam ediyor ve belirtilerinin yavaşça azaldığını söylüyor. Arkadaşı “Kesin PTSD oldun” diyor.

   1. 1Travmatik olay, olağan stres tepkisi ve PTSD’yi ayırın.
   2. 2Tanı koymadan hangi bilgilerin izlenebileceğini yazın.
   3. 3Belirtilerin artması veya işlevin bozulması hâlinde yönlendirme cümlesi hazırlayın.
   4. 4Dayanıklılığı “hiç etkilenmeme” olarak tanımlamaktan kaçının.

7. 7Yoğunlaşan Katılımcı

   Grup çalışmasında temsilci olan Derya titremeye başlıyor, odanın neresi olduğunu karıştırıyor ve kolaylaştırıcıya yanıt vermiyor. Kolaylaştırıcı “Enerji tamamlanmak istiyor, devam etmelisin” diyor.

   1. 1Hangi durma işaretlerini görüyorsunuz?
   2. 2İlk beş güvenli adımı sıralayın.
   3. 3“Devam etmelisin” cümlesinin rıza ve travma-duyarlılık açısından sorununu açıklayın.
   4. 4Seans sonrası destek planı yazın.

8. 8Epigenetik Pazarlama

   Bir eğitim ilanı “Savaş yaşamış atalarınızın hücresel hafızası DNA’nızda kayıtlıdır; tek seansta epigenetik kodu temizliyoruz” iddiasını kullanmaktadır.

   1. 1DNA dizisi, gen ifadesi ve epigenetik işareti ayırın.
   2. 2İddianın araştırma kanıtını aşan dört yönünü yazın.
   3. 3Hayvan ve insan araştırmaları arasındaki aktarım sorununu açıklayın.
   4. 4Yanıltıcı olmayan bir eğitim açıklaması yazın.

9. 9Üç Kuşakta Kalp Hastalığı

   Bir genogramda üç erkek akrabanın 50 yaşından önce kalp hastalığı yaşadığı görülür. Ailede sigara kullanımı ve benzer bir iş kolunda kimyasal maruziyet yaygındır. Katılımcı “Erkekler duygularını kapattığı için kalpleri hasta” der.

   1. 1Tıbbi, genetik, davranışsal, mesleki ve sosyal yolları listeleyin.
   2. 2Metaforla tıbbi nedenselliği ayırın.
   3. 3Uygun sağlık yönlendirmesini yazın.
   4. 4Karşı örnek ve eksik veri arayın.

10. 10Annem Narsist mi?

    Zeynep annesiyle her görüşmeden sonra tükenmiş hissettiğini, eleştirildiğini ve özel hayatına müdahale edildiğini anlatır. Çalışma sorusu “Annem neden narsist ve hangi atamdan aldı?”dır.

    1. 1Başkasına tanı koyan ve bilinmeyen geçmişi varsayan kısımları gösterin.
    2. 2Sınır, beklenti, davranış ve ihtiyaç dilini kullanarak soruyu yeniden yazın.
    3. 3Güvenlik, ekonomik bağımlılık ve kültürel bağlam için sorular ekleyin.
    4. 4Başarı ölçütünü gözlenebilir hâle getirin.

Katman sınavları

Katman 1 teslim kontrolü

Kaynağın kendi ölçüt listesi. Bir ilerleme göstergesi değil: kutular kaynakta da boş geliyor ve neyin tamamlandığına siz karar veriyorsunuz.

• 135 mikro ders tamamlandı.
• 212 modül mini sınavları çözüldü.
• 3Altı çalışma formundan en az dördü tamamlandı.
• 4On vakadan en az altısı yazılı çözümlendi.
• 5Genogram mahremiyet ve kodlama ölçütlerini karşılıyor.
• 6En az üç alternatif açıklama üretildi.
• 7Güvenli çalışma sorusu hazırlandı.
• 8Final sınavı çözüldü ve yanlışlar incelendi.
• 9Katman 2 öz değerlendirmesi tamamlandı.
• 10Belgenin yalnızca eğitim tamamlama belgesi olduğu kabul edildi.

Öz değerlendirme