İçeriğe geç

Tasarım Araştırması Akademisi

Kullanıcının ne istediğini nereden biliyoruz?

«Kullanıcılar bunu ister» cümlesi bir tasarım toplantısında sık duyulur ve çoğu zaman kimse bunu kimin, ne zaman söylediğini bilmez. Bu akademi o cümleyi bir bulguya çevirmeyi öğretir: doğru araştırma sorusunu sormayı, insanları yönlendirmeden dinlemeyi, söylediklerini yaptıklarıyla karşılaştırmayı, bir prototipi sınamayı, iyi bir anket yazmayı, notlardan içgörü çıkarmayı ve bunları yaparken katılımcının onayına, verisine ve emeğine saygı göstermeyi. Yöntemler ekranda, dükkânda ve bir kamu binasında aynı titizlikle uygulanır.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
41

Derslerdeki katılımcılar kurgudur; gerçek bir araştırmada katılımcının onayı alınır ve kişisel veri KVKK'ya göre işlenir. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Nitel patika görüşme ve gözlem yapacak olana, test patikası bir prototipi ya da ürünü sınayacak olana, araştırmacı patikası araştırmayı bir ekipte yürütecek ve sentezleyecek olana.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

  • Selin

    Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

  • Arda

    Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

  • Leyla Hanım

    Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

  • Nazlı

    Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

  • Emre

    Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.

  • Fatma Usta

    Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.

  • Can

    Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

  • Hülya Hanım

    Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

  • Deniz

    Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bölüm I · Temel · 11 ders programda

Soru ve görüşme

Neyi bilmiyoruz ve insanlara nasıl soracağız?

  1. Modül 1Ne bilmiyoruz5 ders programda
  2. Modül 2Görüşme6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 16 ders programda

Gözlem, test ve anket

İnsanların yaptığını nasıl görür, bir tasarımı nasıl sınarız?

  1. Modül 3Gözlem5 ders programda
  2. Modül 4Kullanılabilirlik testi6 ders programda
  3. Modül 5Anket5 ders programda

Bölüm III · İleri · 14 ders programda

Sentez, modeller ve etik

Bulgudan içgörüye ve katılımcıya saygıyla

  1. Modül 6Analiz ve sentez5 ders programda
  2. Modül 7Persona ve yapılacak iş4 ders programda
  3. Modül 8Etik ve kapsayıcılık5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Katılımcı sayısı, sesli düşünme ve anket yanlılığı araştırmayla, katılımcı verisi mevzuatla anlatılır; «beş kullanıcı yeter» gibi yaygın kurallar hangi koşulda doğru olduklarıyla sınanır.

Ölçülebilir
Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
Standart
W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
Kanun veya yönetmelik
Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Meslek kaynağı
Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Tasarımcı beyanı
Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
Vaka
Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?