İçeriğe geç

Karakter Atölyesi · Vaka · Dram · uzun metraj · düz ark

Hemşire Nurten

Nurten elli dört yaşında, Eskişehir’de bir devlet hastanesinin palyatif bakım servisinde hemşire. Tek bir kuralı var: kendi ölümünü soran hastaya yalan söylemez. İki aile şikâyetinden sonra altı haftalık gözlem süresindeyken servise emekli makinist Yusuf Bey yatıyor. Oğlu Levent, babasının pankreas kanseri olduğunu ondan saklıyor ve servisten de saklamasını istiyor.

Hayri Usta yalanından gerçeğe yürüyordu; Nurten yürümüyor, çünkü gerçek baştan onda. Bu vaka yöntemin hangi parçalarının yer değiştirdiğini gösteriyor: yanlış inanç toplulukta, yara bir gerçeği besliyor, ark başkalarının dosyasında yazılıyor. Değişmeyen karakter de bedel öder: Nurten istediğini kaybediyor, inancını kaybetmiyor.

01 · Karakter tohumu

Bu insanı hikâyeye değer kılan ilk kıvılcım ne?

Gözlem
Bir hastane koridoru, gece. Yaşlı bir hastanın oğlu hemşireye eğilip fısıldıyor: “Babama söylemeyin.” Hemşire başını sallamıyor. Adama bakıyor ve kolunun altındaki katlanır tabureyi öbür koluna alıyor.
“Ya … olursa?”
Ya bu hemşire otuz yıldır ölümünü soran hiçbir hastaya yalan söylememişse? Ya bu yüzden iki kez şikâyet edildiyse ve üçüncüsü onu servisten koparacaksa? Ya üçüncü şikâyeti yazacak oğul, babasını gerçekten seviyorsa?
Tohum cümlesi
Ölümünü soran hastaya hiç yalan söylememiş bir palyatif bakım hemşiresi, servisten atılmasına tek şikâyet kalmışken, babasından gerçeği saklayan bir oğulla aynı odaya düşer.
Düz ark notu
Tohumda değişecek kişi hemşire değil. O cevabını baştan biliyor. Hikâye bu cevabın bedelini ve odadaki öteki insanlara ne yaptığını izleyecek.

Neden böyle?

İlk tohum bir doktordu: hastalarına gerçeği söylemekte direnen genç bir hekim. Reddedildi. Tanıyı açıklamak zaten hekimin işi; çatışma bir yönetmelik tartışmasında kalıyordu. Hemşire hiyerarşide daha aşağıda. Gerçeği duyurmak onun yetkisinde değil, yalan söylememek ise tamamen onun elinde. Bu dar alan kuralı keskinleştirdi: kendiliğinden söylemez, sorulursa yalan da söylemez. Oğlun babasını sevmesi de tohuma baştan yazıldı. Yoksa hikâye iyi hemşire ile kötü aile arasında bir maça dönerdi.

Adımın yöntemi: Karakter tohumu →

02 · Dramatik işlev

Bu hikâyede neden o var, neden başkası değil?

Hikâyenin sorusu
Sevdiğimizden gerçeği saklamak onu korur mu, yoksa ondan bir şey mi alır?
Başkarakter
Nurten, 54. Hikâyenin kararlarını o veriyor: soruya cevap verip vermemek onun seçimi. En çok o kaybediyor: servisini, on bir yıllık yerini, meslektaşlarının zaten az olan güvenini.
Üç soru testinin bölünmesi
Üçüncü soru, en çok kimin değiştiği, Nurten’i göstermiyor. Oğul Levent’i ve servisin genç uzmanı Dr. Tuna’yı gösteriyor. Düz arkta bu bir hata değil, bir işaret: başkarakter değişmez, değiştirir.
Levent’in işlevi
Topluluğun yalanını en yakından ve en sevgiyle taşıyan kişi. Seyirci Nurten’in gerçeğini onun yüzünde sınar. Levent değişmezse Nurten’in kuralı yalnızca bir inat olarak kalır.

Neden böyle?

Hikâyeyi Levent’in gözünden anlatmak da denendi. Bu versiyonda Levent pozitif arkı olan başkarakterdi, Nurten de ona yol gösteren bilge hemşire. Reddedildi. Bilge rehber, gerektiği anda sahneye giren ve bedelini perde arkasında ödeyen bir figüre dönüşüyordu. Nurten başkarakter olunca seyirci bedeli görüyor: gözlem süresini, bodrumdaki görevi, uykusuz geceleri. Gerçeği taşımanın neye mal olduğu ancak taşıyanın yanında durulunca anlaşılıyor.

Adımın yöntemi: Dramatik işlev →

03 · İstek ve somut amaç

Neyi, ne zamana kadar, neyi kaybetme pahasına istiyor?

İstek
Palyatif bakım servisinde kalmak.
Somut amaç
Başhekim yardımcısı Sevda Hanım’ın verdiği altı haftalık gözlem süresini yeni bir şikâyet almadan tamamlamak. Üçüncü şikâyet, hastanenin bodrumundaki merkezi sterilizasyon ünitesine kalıcı görevlendirme demek: hastası olmayan bir iş.
Saat
İki saat üst üste kuruldu. Gözlem süresi altı hafta. Hekimlere göre Yusuf Bey’in önünde “haftalar” var; kimse kaç tane olduğunu söylemiyor.
Bedel merdiveni
Maddi: nöbet ücretleri ve on bir yılda kurduğu düzen. İlişkisel: Ülker’in ve öteki hemşirelerin zaten azalmış güveni. Kimliksel: “Ben ölenin yanında oturan kişiyim.” Bodrumda yanında oturacağı kimse olmayacak.

Neden böyle?

İlk taslakta istek “Yusuf Bey’e gerçeği söylemek” idi. Reddedildi, çünkü Nurten’i gerçeği insanlara zorla taşıyan bir haçlıya çeviriyordu. Onun kuralı daha dar: sorulmadıkça söylemez. Seçilen istek sıradan ve biraz da bencil: işini korumak. Bu sayede gerçek ile istek yalnızca hasta soru sorduğunda çarpışıyor. O ana kadar Nurten’in susması bir taktik gibi değil, kuralın kendisi gibi okunuyor. Soru geldiğinde ise ikisi birden kurtarılamıyor.

Adımın yöntemi: İstek ve somut amaç →

04 · İhtiyaç ve yanlış inanç

Hangi yalana inanıyor ve gerçekte neye ihtiyacı var?

Taşıdığı gerçek
“Kendi ölümünü soran insana yalan söylenmez. Ne kadarını bilmek istediğine o karar verir.”
Topluluğun yalanı
“Sevdiğinden saklamak onu korumaktır. Bilmezse acı çekmez, umudu kırılmaz.” Bu cümleyi Levent sevgiyle, Dr. Tuna kolaylıkla, Sevda Hanım yönetmelik diliyle taşıyor. Yusuf Bey ise ters yönden taşıyacak: oğlunu kendi bildiğinden korumak için.
Gerçeğin sınırı
Nurten gerçeği kimseye dayatmaz. Altı numaradaki yaşlı kadın “Bana bir şey söyleme kızım, bilmek istemiyorum” dediğinde susar ve konuyu bir daha açmaz. Kuralı “herkes bilmeli” değil, “soran yalan duymamalı”.
İstek ile gerçeğin çarpışması
Pozitif arkta istek ihtiyaçla çarpışır; düz arkta gerçekle. Serviste kalmanın tek yolu bir kez yalan söylemek. Yusuf Bey sorduğunda Nurten ya işini ya kuralını kaybedecek.

Neden böyle?

Nurten’e de küçük bir yalan vermek düşünüldü: “Gerçek her zaman iyileştirir.” Reddedildi. Bu onu pozitif arka iterdi ve film gerçeğin acıtmadığını iddia etmek zorunda kalırdı. Gerçek acıtıyor; Nurten bunu biliyor. Topluluğun yalanı da kötülükten değil, sevgiden yazıldı. Film saklamanın her zaman yanlış olduğuna hükmetmiyor. Bilmek istemeyen hastaya saygı bu yüzden dosyaya girdi. Sınırı olmayan bir gerçek, kısa sürede bir inada dönüşürdü.

Adımın yöntemi: İhtiyaç ve yanlış inanç →

05 · Yara, korku ve savunma

Geçmişte ne oldu ve karakter bugün kendini nasıl koruyor?

Olay
Otuz beş yıl önce Nurten on dokuz yaşında, hemşirelik öğrencisi. Annesi Melek mide kanserinden ölüyor; ailede herkes ona “ülser” diyor. Bir gece annesi soruyor: “Ben ölüyor muyum?” Nurten “Ne ölmesi anne, bahara kalkarsın” diyor. Annesi “Sana bir şey söyleyecektim” diye başlıyor. Nurten “İyileşince söylersin” diyor. Annesi dokuz gün sonra ölüyor; cümle hiç söylenmiyor.
Sonuç (taşıdığı gerçek)
“Yalan, ölmekte olanın son cümlesini elinden alır.” Pozitif arkta yara bir yalan üretir; burada aynı türden bir yara bir gerçek üretti.
Korku
Kendisinin de ortak olduğu bir yalan yüzünden birinin söylenmemiş bir cümleyle ölmesi.
Savunma
Ölüm sorusuna asla ayakta cevap vermez. Gece nöbetlerine gönüllü yazılır, çünkü sorular gece sorulur. Ailelerin ikram ettiği hiçbir şeyi kabul etmez; borçlu kalırsa susmak zorunda kalacağından korkar.
Gerçeğin bedeli
İki şikâyet; daha önce dahiliye servisinden de aynı sebeple alındı. Meslektaşları onun nöbetine aile görüşmesi koymamaya çalışıyor. Ankara’daki kızı Pınar’la konuşmaları beş dakikayı geçmiyor. Otuz beş yıldır annesinin mezarına gitmedi.

Neden böyle?

Önce yara mesleki yazıldı: Nurten’in ilk yıllarında habersiz ölen bir hasta. Reddedildi. Bu, gerçeğe bağlılığı bir meslek ilkesine çeviriyordu ve ailelere neden bu kadar sert baktığını açıklamıyordu. Yalanı Nurten’in kendi ağzına koymak iki işi birden yaptı. İnancın neden bu kadar sıkı tutulduğu anlaşıldı: o yalanı bir daha söylemek, kendini yeniden o yatağın yanında bulmak demek. Bedel de buradan geliyor: ailelerde on dokuz yaşındaki kendini görüyor.

Adımın yöntemi: Yara, korku ve savunma →

06 · Çelişki ve paradoks

Bu insan aynı anda hangi iki zıt şeyi taşıyor?

Birinci çelişki
Hastaların vedasını mümkün kılmak için işini tehlikeye atan kadın, otuz beş yıldır kendi annesinin mezarına gitmedi.
İkinci çelişki
Hastalara karşı sınırsız sabırlı, ailelere karşı sabırsız. Yalan söyleyen bir oğula, on dokuz yaşındaki kendisine bakar gibi bakıyor: affetmeden.
Kendini anlatma / yapma
Söylediği: “Ben aileleri yargılamam, herkes kendi bilir.” Yaptığı: refakatçilerin adını öğrenmez, getirdikleri böreği geri çevirir, aile görüşmesinde kapının eşiğinden içeri girmez.
Ortak kök
Hepsi annesine söylenen o yalandan. Mezara gitmemek, o yalanla yüz yüze gelmemek. Ailelere duyduğu öfke, yalanı söyleyen kıza duyduğu öfke.
Çelişkinin dokunmadığı yer
Çelişkiler Nurten’in gerçeği taşıma biçiminde, gerçeğin kendisinde değil. Kuralı hikâye boyunca bir kez bile esnemiyor.

Neden böyle?

Daha kolay bir çelişki de vardı: başkalarına açık sözlü, kendi sağlığını herkesten saklayan bir hemşire. Reddedildi. Seyirciyi onun da gizli bir hastalıkla öleceğini beklemeye sokuyordu ve hikâyenin odağı kayıyordu. Seçilen çelişkiler düz arkın bir ayrımını gösteriyor: karakter tutarsız olabilir, inancı tutarsız olamaz. Ailelere sabırsızlık ayrıca karşı gücü besliyor. Levent’le ilk çatışma, Nurten’in adını bile sormadığı bir oğulla başlıyor.

Adımın yöntemi: Çelişki ve paradoks →

07 · Davranışla göstermek

Kamera bu insanı hiç konuşmadan nasıl tanıtır?

Alışkanlık
Ölüm sorusu geldiğinde durduğu yerden cevap vermez. Koridordan tabureyi getirir, yatağın baş ucunda açar, hastanın göz hizasına oturur. Önce kendisi sorar: “Ne kadarını bilmek istersiniz?”
Nesne
Yeşil, katlanır plastik bir tabure; altına bantla bir “N” yapıştırılmış. Serviste herkes onu tanıyor. Ülker’in şakası: “Tabure açıldıysa aile görüşmesi bitmiştir.”
Mekân
Gece nöbetinde hemşire odasının penceresi. Gece üçte orada ayakta çay içer, tren yolundan geçen yük trenlerini sayar. Evi yalnızca uyuduğu bir yer.
Beden
İki yüksekliği var. Ailelerle konuşurken kapının eşiğinde ayakta, kolları kavuşturulmuş. Hastalarla konuşurken her zaman göz hizasında, elleri dizlerinde.

Neden böyle?

Tabure, kuralı sözsüz gösterecek tek nesne olarak seçildi. İlk taslakta bir not defteri vardı: Nurten hastaların son sözlerini yazıyordu. Reddedildi. Hem fazla duygusaldı, hem de onu ölümün kâtibine çeviriyordu. Tabure ise bir eylem: oturmak, acele etmemek, aynı hizaya inmek. Filmde beş kez açılacak. Son iki açılışı Nurten yapmayacak. Envanterdeki araçlar bu yüzden devredilebilir seçildi; düz arkta değişim, karakterin aracını başkasının eline almasıyla görünür.

Sahneden
İÇ. PALYATİF BAKIM SERVİSİ - DÖRT NUMARALI ODA - GÜN

YUSUF (77) uyuyor. Pencerenin önünde LEVENT (46), eşofmanlı, elinde bir dosya. NURTEN (54) kapıda; kolunun altında yeşil bir tabure.

LEVENT
Tuna Bey’le konuştum. Babama söylenmeyecek.

NURTEN
Söylemem.

LEVENT
Güzel.

NURTEN
Ama sorarsa yalan da söylemem.

Levent tabureye bakıyor.

LEVENT
O tabure bu odada açılmayacak.

Nurten tabureyi öbür koluna alıyor. Kapının eşiğinden içeri girmiyor.
Adımın yöntemi: Davranışla göstermek →

08 · İlk görünüm ve son görüntü

Seyirci bu insanı ilk gördüğünde ne öğrenmeli, son gördüğünde ne hissetmeli?

Tanıtım satırı
NURTEN (54) beyaz formanın üstünde lacivert bir hırka, kolunun altında yeşil bir tabure. Gece koridorunda herkes ona yol veriyor; kimse göz göze gelmiyor.
İlk görünüm
Gece üç. On iki numarada Şevket Bey soruyor: “Bu sefer çıkamayacağım, değil mi?” Nurten tabureyi açar, oturur: “Ne kadarını bilmek istersiniz?” Sabah Şevket Bey’in kızı başhekimliğe ikinci şikâyeti veriyor. (Özellik: kural. İpucu: tabure. Ton: sakin, ama bedeli hemen gelen.)
Son görüntü
Bodrum, sterilizasyon ünitesi. Temizlik görevlisi Zeliha, hastanede yatan annesinin ne sorduğunu anlatıyor: “Ne diyeyim?” Nurten bir koliyi çekip oturuyor: “Önce şunu sor: ne kadarını bilmek istiyor?” Aynı saatte dört numarada Dr. Tuna, Nurten’in orada bıraktığı yeşil tabureyi açıyor.

Neden böyle?

Film Yusuf Bey’in sorusuyla açılabilirdi. Reddedildi: merkezi sınav ilk sahnede harcanırdı, seyirci de kuralın neye mal olduğunu bilmeden onu izlerdi. Şevket Bey sahnesi kuralı ve bedelini aynı gece gösteriyor; sabahki şikâyet altı haftalık saati kuruyor. Son görüntü ilk görünümün aynası olarak yazıldı. Nurten aynı soruyu, aynı oturuşla soruyor. Değişen, soruyu ona kimin getirdiği ve yukarıda aynı soruyu kimin sorduğu.

Adımın yöntemi: İlk görünüm ve son görüntü →

09 · Karakter sesi

Adını kapatsan bile bu repliği kimin söylediğini anlar mıyız?

Kelime dağarcığı
“Ölüm”, “ölmek” der. “Gitmek”, “kaybetmek”, “uzun yol” demez. Ailelerin örtmeceleriyle her konuşmada çarpışır; onları düzeltmez, yalnızca kendisi kullanmaz.
Ritim
Hastalarla yavaş: çok soru sorar, az cevap verir. Sessizliği doldurmaz, bekler. Ailelerle kısa ve fiilsiz konuşur: “Anlaşıldı.” “Not ettim.” “Sabah doktor.”
Kaçındığı konu
Annesi. Biri sorduğunda “Erken kaybettim” der ve konuyu hemen hastaya çevirir.
Asla söylemeyeceği cümle
“Ne ölmesi, bahara kalkarsınız.” Annesine söylediği cümle. Filmde Levent bu cümleyi babasına söyleyecek ve Nurten odadan çıkacak. En karanlık gecede bile o cümleyi kurmayacak.
Örnek replikler
“Söylemem. Ama sorarsa yalan da söylemem.” (Levent’e, ilk gün.) — “Bilmiyorum. Haftalar diyorlar. Haftalar uzun da olur, kısa da.” (Yusuf Bey’e, ne kadar kaldığını sorduğunda.) — “Bunu bana değil, babanıza sorun. Oturun da öyle sorun.” (Levent’e, bodrumda.)

Neden böyle?

Düz ark karakterinin sesindeki tuzak vaazdır: gerçeği bilen karakter onu anlatmaya başlar. Bu yüzden Nurten’in sesi soru üzerine kuruldu. Gerçeği hiçbir zaman ders olarak söylemiyor; karşısındakine ne bilmek istediğini sorduruyor. İlk taslakta “bilmiyorum” kelimesi yoktu ve Nurten her şeyi bilen biri gibi konuşuyordu. Kelime eklendi, çünkü kural yalan söylememek, her şeyi bilmek değil. Bu tek kelime onu bilge kalıbından çıkardı.

Sahneden
İÇ. DÖRT NUMARALI ODA - GECE

Karanlık. Uzaktan bir yük treni. YUSUF uyanık, tavana bakıyor. NURTEN serumu değiştiriyor.

YUSUF
Kızım. Ben ölüyor muyum?

Nurten serumun ayarını bitiriyor. Kapıya bakıyor. Koridorda kimse yok.

Koridordan tabureyi getiriyor. Yatağın baş ucunda açıyor. Oturuyor.

NURTEN
Ne kadarını bilmek istersiniz?

YUSUF
Hepsini.

NURTEN
Kist değil. Pankreasta bir tümör. Verilen ilaçlar onu küçültmek için değil, ağrı için.

Uzun bir sessizlik. Tren geçiyor.

YUSUF
Ne kadar?

NURTEN
Bilmiyorum. Haftalar diyorlar. Haftalar uzun da olur, kısa da.

YUSUF
Levent’e söyleme. Bildiğimi.

Nurten cevap vermiyor. Tabureden kalkmıyor.
Adımın yöntemi: Karakter sesi →

10 · Karşı güç ve antagonist

Bu karakteri en çok ne, kim zorluyor ve neden tam da o?

Kişi
Levent, 46, beden eğitimi öğretmeni, Yusuf Bey’in oğlu. Kötü biri değil. Beş yıl önce annesine tanı, o sormadan açıkça söylendi; annesi son ayını ağlayarak geçirdi. Levent’in yarası Nurten’inkinin tersi: aynı türden bir son, ters bir ders.
Sistem
Hastanenin düzeni: tanıyı hekim açıklar, hemşire açıklayamaz. Sevda Hanım şikâyetleri sayar, içeriklerini okumaz. Bir de birçok ailenin ortak cümlesi: “Hastaya söylenmez.” Hekimler de çoğu zaman bu cümleye uyuyor.
İlişki
Dr. Tuna, 31, servisin yeni uzmanı. Nurten’e saygı duyuyor ama ailelerle çatışmaktan kaçıyor. Levent’le “şimdilik söylemeyelim” anlaşmasını o yaptı. Nurten’in tek müttefiki olabilecekken, ilk raporu onun aleyhine yazacak.
İç ses
“Annene söyleseydin o da yüzünü duvara dönerdi.” Gerçeği yıkmayan ama her gece geri gelen şüphe. Yusuf Bey üç gün yüzünü duvara döndüğünde bu ses en yüksek hâline ulaşıyor.

Neden böyle?

İlk taslakta Levent’in saklamak için bir çıkarı vardı: babasının evini satmak için imzasını almak. Reddedildi. Yalanı bir suça çeviriyordu ve filmin sorusunu ucuzlatıyordu: kötü adamın yalanı tartışılmaz. Annesinin ölümü Levent’e kendi kanıtını verdi. Artık iki deneyim karşı karşıya: Nurten’in söylenmeyen cümlesi, Levent’in ağlanan ayı. Film ikisinden birini haksız çıkarmak zorunda değil. Seyirci Levent’i anlamalı ki değişimi bir yenilgi değil, bir seçim olsun.

Sahneden
İÇ. HASTANE - YANGIN MERDİVENİ - GECE

LEVENT bir basamakta oturuyor, elinde yakılmamış bir sigara. NURTEN kapıyı açıyor, onu görünce duruyor.

LEVENT
Anneme söylediler. Hiç sormamıştı.

Nurten kapıda kalıyor.

LEVENT (DEVAM)
Bir ay ağladı. Bir ay. Siz buna veda mı diyorsunuz?

NURTEN
Sormamıştı, dediniz.

LEVENT
Ne fark eder?

NURTEN
Benim için her şey.

Levent ona bakıyor. Nurten ilk kez eşikten içeri giriyor, bir basamak iniyor. Oturmuyor.
Adımın yöntemi: Karşı güç ve antagonist →

11 · Kadro ve ilişki haritası

Kadrodaki herkes aynı soruya ne cevap veriyor?

Ana soru
Sevdiğimizden gerçeği saklamak onu korur mu, yoksa ondan bir şey mi alır?
Nurten
“Korumaz; son cümlesini elinden alır.” Başta ve sonda aynı cevap. Düz arkta başkarakterin cevabı hikâyenin pusulasıdır; öteki cevaplar ona göre ölçülür.
Levent (oğul, 46)
“Korur. Annem bildi, son ayını ağlayarak geçirdi.” İsteği: babasının son haftaları umutla geçsin. Sonunda cevabı değişecek: “Ben onu korumuyormuşum. O beni koruyormuş.”
Yusuf Bey (hasta, 77)
“Ben bileyim; oğlum bilmediğimi sansın.” Yalanı ters yönden taşıyor. Otuz bir yıl lokomotif sürmüş emekli bir makinist. Sivrihisar’daki kardeşi Rıza’yla yirmi iki yıldır bir tarla yüzünden konuşmuyor.
Dr. Tuna (uzman, 31)
“Aile ne isterse o. Benim işim ağrı.” Gerçeği bir yetki meselesi sayıyor. Sonunda: “Soruyu hasta sordu. Cevabı ben veririm.”

Neden böyle?

İlk kadroda Nurten’in kızı Pınar ve servisin hemşiresi Ülker de büyük rollerdeydi. İkisi de aynı işi görüyordu: Nurten’e “biraz esne” demek. Pınar telefonda tek bir sahneye indi; Ülker topluluğun gündelik sesi olarak kaldı. Kardeş Rıza ise az konuşan ama bir kırılmayı başlatan kişi oldu: kapıda görünmesi Levent’e babasının bildiğini söylüyor. Yusuf Bey’e yalanın ters yönünü vermek filmin hükmünü bilerek karmaşıklaştırdı.

Adımın yöntemi: Kadro ve ilişki haritası →

12 · Karakter arkı

Bu insan hikâyenin sonunda başındakinden nasıl farklı, ve bu farkı ne yarattı?

Ark türü
Düz ark. Nurten’in gerçeği (“Soran insana kendi ölümü hakkında yalan söylenmez”) baştan sona değişmiyor. Değişen, topluluğun yalanına (“Sevdiğinden saklamak onu korumaktır”) inanan iki kişi: Levent ve Dr. Tuna.
Başlangıç davranışı ve sınanması
Şevket Bey sorduğunda tabureyi açıyor, oturuyor, “Ne kadarını bilmek istersiniz?” diyor. Sonuç: ikinci şikâyet. Yusuf Bey gerçeği öğrenince üç gün yüzünü duvara dönüp yemek yemiyor. Nurten şüpheye düşüyor, ama her gece tabureyi açıp sessizce oturuyor. Dördüncü gün Yusuf Bey kardeşi Rıza’nın numarasını istiyor.
Levent’in arkı
Başta babasına “Ne ölmesi baba, bahara kalkarsın” diyor. Kırılma 1: amcası Rıza yirmi iki yıl sonra kapıda beliriyor; Levent babasının bildiğini anlıyor. Kırılma 2: yine de üçüncü şikâyeti veriyor ve odada hiçbir şey olmamış gibi konuşmayı sürdürüyor. Kırılma 3: bodruma inip “Babam biliyor mu?” diye soruyor. Cevabı alamayınca yukarı çıkıp tabureyi açıyor ve babasına soruyor. Yusuf Bey köydeki evinde, oğlu ve kardeşi yanındayken ölüyor.
Dr. Tuna’nın arkı
Başta Yusuf Bey’e “Kist, ilaçla küçülecek” diyor. Yusuf Bey artık bildiği hâlde gülümseyip “Sağ ol oğlum” deyince hastanın onu koruduğunu görüyor. Yine de Sevda Hanım’a Nurten aleyhine raporu yazıyor. Yusuf Bey öldükten sonra raporu düzeltiyor: “Hastaya yalanı ben söyledim.” Karar değişmiyor; Nurten bodrumda kalıyor.
Bitiş davranışı: aynı hareket, başka anlam
Bodrumda Zeliha annesini soruyor. Nurten bir koliyi çekip oturuyor ve aynı soruyu soruyor; hareket ilk sahneyle birebir aynı. Başta bu hareket bir şikâyet dilekçesi doğurmuştu; sonda biri onu bulmak için bodruma iniyor. Başta soruyu servisten yalnız o soruyordu; sonda dört numarada Dr. Tuna yeşil tabureyi açıp aynı soruyu kendi ağzıyla soruyor.

Neden böyle?

İlk taslakta final bir aklanmaydı: Levent şikâyetini geri çekiyor, Nurten servise dönüyordu. Reddedildi. Düz ark karakterini sonunda ödüllendirmek, gerçeği bir yatırım gibi gösterirdi: doğruyu söyle, kazanırsın. Seçilen finalde Nurten istediğini kaybediyor ve inancını tutuyor. Gerçek ise onun elinden çıkıp başkalarının ağzına geçiyor. Başlangıç ve bitiş davranışı bilerek aynı yazıldı. Arkı ölçen şey Nurten’in hareketi değil, o hareketin çevresinde neyin değiştiği.

Sahneden
İÇ. MERKEZİ STERİLİZASYON ÜNİTESİ - BODRUM - GECE

Floresan ışık. Otoklavın uğultusu. NURTEN steril paketleri katlıyor. Kapıda LEVENT, eşofmanlı, gözleri kızarmış.

LEVENT
Babam biliyor mu?

Nurten paketi bırakıyor.

NURTEN
Bunu bana değil, babanıza sorun.

LEVENT
Size soruyorum.

NURTEN
O da bana sordu. Ben ona cevap verdim. Size veremem.

Levent bir adım geri atıyor.

NURTEN (DEVAM)
Tabure odada. Oturun da öyle sorun.

Levent gidiyor. Nurten paketi yeniden eline alıyor. Elleri titriyor. Katlamaya devam ediyor.
Adımın yöntemi: Karakter arkı →