Bu akademi İslam dünyasının mimarlığını tarih ve yapı olarak anlatır; dinî hüküm, teolojik yorum ve mezhep değerlendirmesi vermez. Tarihlendirme ve atıflar doğrulanmış kaynaklardan; tartışmalı olanlar tartışmalı olarak verilir. Yapıların görselleri kullanılmaz. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: İslam mimarlığına giriş ve ilk mescitler. Akdeniz patikası Emevi’den Endülüs’e ve Kahire’ye, Doğu patikası İran’dan Hindistan’a ve Asya’ya, bezeme patikası geometriyi, yazıyı ve ışığı öğrenmek isteyene.
2 modül · 12 ders
Temel
Herkes için: İslam mimarlığına giriş, ilk mescitler ve Emevi yapıları. Tek başına alınabilir.
5 modül · 31 ders
Akdeniz dünyası
Emevi’den Endülüs’e ve Kahire’ye Akdeniz dünyasının yapılarını merak eden.
İslam mimarlığına giriş → İlk mescitler ve Emevi dönemi → Abbasi ve Fatımi → Endülüs ve Mağrip → Memlük Kahire
4 modül · 25 ders
İran, Hindistan ve Asya
İran, Babür Hindistanı, Afrika ve Asya camilerini öğrenmek isteyen.
İslam mimarlığına giriş → İran: Selçuklu’dan Safevi’ye → Babür Hindistanı → Afrika ve Asya’nın camileri
4 modül · 23 ders
Geometri ve bugün
Geometrik bezemeyi ve çağdaş cami tasarımını öğrenmek isteyen mimar ve tasarımcı.
İslam mimarlığına giriş → Geometri, bezeme ve yazı → Çağdaş İslam dünyası mimarlığı → Bir caminin mekânını okumak
- Anadolu, Osmanlı ve Türkiye Mimarlığı Akademisi: Anadolu ve Osmanlı mimarlığı — Selçuklu’nun, Sinan’ın ve külliyenin sorusundan.
- Kamusal Yapılar ve Yapı Türleri Akademisi: bir ibadet yapısının programı — caminin bugünkü tasarımının sorusundan.
- Dünya Mimarlık Tarihi Akademisi: dünya mimarlığının geniş zaman çizgisi — Roma’nın, Bizans’ın ve Asya’nın sorusundan.
- Burada sorulan: İslam dünyasının farklı bölgeleri ortak bir ibadeti yerel yapı gelenekleriyle nasıl mekâna çevirdi?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi
Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.
Ilgın
Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.
Emre
Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.
Feyza Hanım
Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.
Kenan Usta
Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.
Selim
Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.
Ahu
Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.
Program
Bölüm I · Temel · 12 ders programda
Giriş ve ilk yapılar
İslam mimarlığı nedir, ilk mescitler ve Emevi yapıları nasıldı?
Bölüm II · Uygulama · 19 ders programda
Akdeniz dünyası
Abbasi, Fatımi, Endülüs ve Memlük mimarlığı nasıl gelişti?
Bölüm III · İleri · 31 ders programda
Doğu, Afrika, bezeme ve bugün
İran, Hindistan, Afrika ve Asya’da cami nasıl yapıldı, bezeme ne anlatır?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Cami okuma atölyesi
Farklı bölgelerden camiler ortak sorularla nasıl okunur?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Bu mimarlığın bilgisi kitabelerden, vakfiyelerden, tarih kaynaklarından, kazı ve rölövelerden ve mimarlık tarihi araştırmalarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir efsane belge gibi, bir yorum bütün bir geleneğin kuralı gibi sunulmaz.
- Mevzuat
- Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
- Belgelenmiş olgu
- Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
- Tekrarlanmış bulgu
- Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
- Erken bulgu
- Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
- Tartışmalı
- Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
- Standart
- TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
- Usta görüşü
- Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
- Yapı örneği
- Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.