İçeriğe geç

İslam Dünyasında Mimarlık Akademisi

Bir cami Kurtuba’da, İsfahan’da ve Cenne’de neden farklıdır?

Kurtuba’nın sütun ormanı, İsfahan’ın dört eyvanlı avlusu, Kahire’nin türbe kubbeleri, Cenne’nin kerpiç duvarları ve Xi’an’ın Çin çatılı camisi aynı ibadetin yapılarıdır ama birbirine hiç benzemez. İslam dünyasının mimarlığı tek bir üslup değil, yerel geleneklerle konuşan birçok mimarlıktır. Bu akademi o mimarlıkları bölge bölge ve dönem dönem okur. İlk mescitleri, Emevi ve Abbasi’yi, Endülüs’ü, Memlük Kahire’sini, İran’ı, Babür Hindistanı’nı, Afrika’yı ve Asya’yı, geometriyi, bezemeyi ve yazıyı ve bugünün mimarlığını her derste bir yapıyı plan, kesit ve bağlamıyla okuyarak sınarsın.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
11
ders programda
67

Bu akademi İslam dünyasının mimarlığını tarih ve yapı olarak anlatır; dinî hüküm, teolojik yorum ve mezhep değerlendirmesi vermez. Tarihlendirme ve atıflar doğrulanmış kaynaklardan; tartışmalı olanlar tartışmalı olarak verilir. Yapıların görselleri kullanılmaz. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: İslam mimarlığına giriş ve ilk mescitler. Akdeniz patikası Emevi’den Endülüs’e ve Kahire’ye, Doğu patikası İran’dan Hindistan’a ve Asya’ya, bezeme patikası geometriyi, yazıyı ve ışığı öğrenmek isteyene.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

  • Ilgın

    Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

  • Emre

    Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

  • Feyza Hanım

    Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

  • Kenan Usta

    Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

  • Selim

    Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

  • Ahu

    Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.

Program

Bölüm I · Temel · 12 ders programda

Giriş ve ilk yapılar

İslam mimarlığı nedir, ilk mescitler ve Emevi yapıları nasıldı?

  1. Modül 1İslam mimarlığına giriş6 ders programda
  2. Modül 2İlk mescitler ve Emevi dönemi6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 19 ders programda

Akdeniz dünyası

Abbasi, Fatımi, Endülüs ve Memlük mimarlığı nasıl gelişti?

  1. Modül 3Abbasi ve Fatımi6 ders programda
  2. Modül 4Endülüs ve Mağrip7 ders programda
  3. Modül 5Memlük Kahire6 ders programda

Bölüm III · İleri · 31 ders programda

Doğu, Afrika, bezeme ve bugün

İran, Hindistan, Afrika ve Asya’da cami nasıl yapıldı, bezeme ne anlatır?

  1. Modül 6İran: Selçuklu’dan Safevi’ye7 ders programda
  2. Modül 7Babür Hindistanı6 ders programda
  3. Modül 8Afrika ve Asya’nın camileri6 ders programda
  4. Modül 9Geometri, bezeme ve yazı6 ders programda
  5. Modül 10Çağdaş İslam dünyası mimarlığı6 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda

Cami okuma atölyesi

Farklı bölgelerden camiler ortak sorularla nasıl okunur?

  1. Modül 11Bir caminin mekânını okumak5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Bu mimarlığın bilgisi kitabelerden, vakfiyelerden, tarih kaynaklarından, kazı ve rölövelerden ve mimarlık tarihi araştırmalarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir efsane belge gibi, bir yorum bütün bir geleneğin kuralı gibi sunulmaz.

Mevzuat
Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
Belgelenmiş olgu
Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
Tekrarlanmış bulgu
Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
Erken bulgu
Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
Tartışmalı
Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
Standart
TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
Usta görüşü
Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
Yapı örneği
Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?