Sinan bir kubbeyi nasıl taşıdı?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: Anadolu’nun katmanları ve Selçuklu. Osmanlı patikası beyliklerden on dokuzuncu yüzyıla Osmanlı mimarlığını merak edene, Cumhuriyet patikası modern Türkiye mimarlığını öğrenmek isteyene, gezgin patikası Anadolu’yu yapılarıyla gezmek isteyen rehbere ve okura.

• 2 modül · 15 ders

  Temel

  Herkes için: Anadolu’nun katmanları ve Selçuklu mimarlığı. Tek başına alınabilir.

  Anadolu’nun katmanları → Anadolu Selçuklu

• 6 modül · 41 ders

  Osmanlı mimarlığı

  Beyliklerden on dokuzuncu yüzyıla Osmanlı mimarlığını ve Sinan’ı öğrenmek isteyen.

  Anadolu’nun katmanları → Beylikler ve erken Osmanlı → Klasik dönem ve Mimar Sinan → Külliye ve Osmanlı kenti → Lâle Devri, Barok ve on dokuzuncu yüzyıl → Bir külliyeyi okumak

• 4 modül · 26 ders

  Cumhuriyet ve bugün

  Cumhuriyet’ten bugüne Türkiye mimarlığını öğrenmek isteyen.

  Lâle Devri, Barok ve on dokuzuncu yüzyıl → Ulusal mimarlık ve erken Cumhuriyet → İkinci Ulusal Mimarlık ve 1950–1980 → 1980 sonrası ve çağdaş Türkiye mimarlığı

• 4 modül · 28 ders

  Anadolu’yu gezmek

  Anadolu’yu yapılarıyla gezmek isteyen rehber ve okur.

  Anadolu’nun katmanları → Anadolu Selçuklu → Külliye ve Osmanlı kenti → Türk evi

• Mimarlık Akademisi: Anadolu yapılarının bir evin kararlarına öğrettikleri — ritmin, aksın ve eşiğin sorusundan.
• Dünya Mimarlık Tarihi Akademisi: Anadolu’nun dünya mimarlığı içindeki yeri — ilk yerleşimlerin, Roma ve Bizans’ın sorusundan.
• Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi: kubbenin ve kemerin taşıyıcı mantığı — Sinan’ın kubbe sisteminin sorusundan.
• Burada sorulan: Anadolu’nun yapıları hangi bilgiyle, kimin için yapıldı ve bugün bize ne söylüyor?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Selim

  Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Anadolu ve Türkiye mimarlığı bilgisi kitabelerden, vakfiyelerden, tezkirelerden, rölöve ve kazı raporlarından ve mimarlık tarihi araştırmalarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir efsane belge gibi, bir atıf kesin bilgi gibi sunulmaz.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.