Modülün amacı: Tasavvuf düşüncesinin temel metinlerini aslından okuyarak, Seviye 2'deki kavram bilgisini klasik eserlerin kendi bağlamına yerleştirmek. Modül; Kuşeyrî, Gazzâlî, Mevlânâ, İbnü'l-Arabî ve İmam Rabbânî çizgisini takip eder, vahdet-i vücûd ve vahdet-i şühûd tartışmasını birincil metinlerden işler ve tasavvufun insan anlayışı ile modern psikoloji arasındaki köprüleri akademik ölçülülükle kurar.
Kazanımlar:
- Kuşeyrî Risalesi ve İhyâ'dan birer bölümü Arapça aslından okur ve yorumlar.
- Mesnevî'den bir hikâyeyi klasik şerh geleneğine dayanarak katmanlarıyla açıklar.
- Füsûsü'l-hikem'den bir fassın (Âdem fassı) ana fikrini ve temel terimlerini anlatır.
- Vahdet-i vücûd ve vahdet-i şühûd görüşlerini temsilcilerinin metinlerinden karşılaştırır.
- Esmâ-i hüsnâ ile seyr ü sülûk arasındaki ilişkiyi (tahalluk bi-ahlâkillâh) açıklar.
- Tasavvufi insan anlayışı ile modern psikoloji arasındaki benzerlik ve farkları indirgemeci olmayan bir dille değerlendirir.
Dersler
Temel metin(ler): Kuşeyrî, er-Risâle — terimler bölümü (çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları). Gazzâlî, İhyâü ulûmi'd-dîn — Kitâbü Riyâzati'n-nefs ve Kitâbü't-Tevbe (Türkçe çev. Ahmed Serdaroğlu, Bedir Yayınevi). Mevlânâ, Mesnevî — I. cilt, ilk 18 beyit ve "Padişah ile câriye" hikâyesi (Veled İzbudak ve Adnan Karaismailoğlu çevirileri; Abdülbâki Gölpınarlı şerhi). İbnü'l-Arabî, Füsûsü'l-hikem — mukaddime ve Fass-ı Âdemî (Türkçe çevirisi Ekrem Demirli tarafından yapılmıştır). İmam Rabbânî, Mektûbât — seçme mektuplar. Gazzâlî, el-Maksadü'l-esnâ — seçme isimler.
Ezber: Yâsîn suresinin ikinci yarısı (41–83); sure tamamlanır. Mesnevî'nin ilk 18 beyti (Farsça asıl + Türkçe tercüme; isteğe bağlı).
Modül projesi: "Bir Kavramın Yolculuğu" — talebe tevbe, muhabbet, fenâ veya insan-ı kâmil kavramlarından birini seçer ve kavramın Kuşeyrî, Gazzâlî, Mevlânâ, İbnü'l-Arabî ve İmam Rabbânî'deki işlenişini birincil metinlerden birer alıntıyla izleyen 8 sayfalık bir çalışma yazar; son bölümde kavramın günümüz insanının iç hayatı için anlamını ölçülü bir dille değerlendirir. Değerlendirme: birincil metinlerden doğru alıntı ve yorum (30), düşünürler arası süreklilik ve farkların tespiti (25), terim kullanımında isabet (15), günümüze dair değerlendirmenin ölçülülüğü (15), atıf ve dil (15). Toplam 100, geçer 70.
Kaynaklar: Mahmud Erol Kılıç, Şeyh-i Ekber: İbn Arabî Düşüncesine Giriş. William C. Chittick, The Sufi Path of Knowledge. Mustafa Kara, Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi (Dergâh Yayınları). Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. Abdülbâki Gölpınarlı, Mesnevî Tercemesi ve Şerhi. Annemarie Schimmel, İslâm'ın Mistik Boyutları (çev. Ergun Kocabıyık). Hayati Hökelekli, Din Psikolojisi (TDV Yayınları). TDV İslâm Ansiklopedisi, "Füsûsü'l-hikem", "Vahdet-i Vücûd", "Vahdet-i Şühûd", "Mesnevî", "İhyâü Ulûmi'd-dîn" maddeleri.
Yayın öncesi hoca kontrolü bekleyen noktalar
- Türkçe çevirilerin yayınevi ve baskı bilgileri; Modül 21'de güncel fetva kurumlarının kararları birincil kaynaktan alınsın; Modül 22.8'in dengesi.