Modülün amacı: Seviye 1'de kelime ve basit cümle düzeyinde kalan Arapçayı, klasik medrese sırasına (Emsile, Binâ, Maksûd, Avâmil) sadık bir sistemle kelime yapısı (sarf) ve cümle yapısı (nahiv) düzeyine taşımak. Modülün sonunda talebe harekeli bir Kur'an cümlesini i'rab eder ve Seviye 3'teki harekesiz metin okumaya (Modül 14) hazır hale gelir.
Kazanımlar:
- Sülâsî mücerred fiilin altı babını örnek fiilleriyle çekimler ve bir fiilin babını sözlükten tespit eder.
- Sülâsî mezîd babların anlam katkılarını bilir ve Kur'an'dan verilen bir fiilin babını ve masdarını bulur.
- İsm-i fâil, ism-i mef'ûl, masdar, ism-i zaman-mekân ve ism-i âlet kalıplarını türetir.
- İ'rabın ref, nasb, cer ve cezm hallerini ve alametlerini (asıl ve fer') tanır.
- Merfû, mansûb ve mecrûr isimlerin tüm türlerini cümle içinde tespit eder.
- Beş ayetlik bir Kur'an pasajını kelime kelime i'rab eder ve sarf tahlilini yapar.
Dersler
Temel metin(ler): Emsile-i Muhtelife ve Emsile-i Muttarida (müellifi kesin bilinmeyen klasik sarf metni) — tamamı. Binâü'l-ef'âl (müellifi kesin bilinmeyen) — bab ve masdar bölümleri. el-Maksûd (müellifi ihtilaflı) — mezîd babların anlamları bölümünden seçmeler. İmam Birgivî, el-Avâmilü'l-cedîd — amillerin listesi. İbn Hişâm, Katrü'n-nedâ ve bellü's-sadâ — merfûlar, mansûblar ve mecrûrlar bölümleri (seçme pasajlarla).
Ezber: Emsile-i Muhtelife tablosu (nasara babının tam çekimi) ve altı babın mazi-muzari kalıpları. Kur'an'da sık geçen ikinci 300 kelime (Seviye 1'deki 300 kelimenin devamı; toplam 600 kelime). Avâmil'deki harf-i cer ve nasb-cezm edatları listesi.
Modül projesi: "Bir Surenin Tam Tahlili" — talebe Amme cüzünden 6–10 ayetlik bir sure seçer (örneğin İnşirâh, Tîn, Zilzâl) ve her kelime için kök, bab, sîga, i'rab hali, amil ve anlam bilgisini içeren bir tahlil tablosu ile sureden çıkan üç dil inceliğini anlatan bir sayfalık not hazırlar; ayrıca sureyi i'rabını gözeterek sesli okur. Değerlendirme: sarf tahlili doğruluğu (30), i'rab ve amil tespiti (35), anlam notunun isabeti (15), sesli okumada i'rab hatası olmaması (10), tablo düzeni (10). Toplam 100, geçer 70.
Kaynaklar: Emsile, Binâ, Maksûd, İzhâr, Avâmil klasik metinleri (medrese baskıları ve Türkçe şerhli baskılar). İbn Hişâm el-Ensârî, Katrü'n-nedâ ve bellü's-sadâ. İbn Âcurrûm, el-Mukaddimetü'l-Âcurrûmiyye. Ahmed b. Muhammed el-Hamlâvî, Şeze'l-arf fî fenni's-sarf. Mustafa el-Galâyînî, Câmiu'd-durûsi'l-Arabiyye. Mehmet Maksudoğlu, Arapça Dilbilgisi: Sarf-Nahiv. Mahmûd Sâfî, el-Cedvel fî i'râbi'l-Kur'ân. Serdar Mutçalı, Arapça-Türkçe Sözlük (Dağarcık Yayınları).
Yayın öncesi hoca kontrolü bekleyen noktalar
- Türkçe çevirilerin yayınevi ve baskı bilgileri; Modül 21'de güncel fetva kurumlarının kararları birincil kaynaktan alınsın; Modül 22.8'in dengesi.