Modülün amacı: Tasavvufu, Kur'an ve sünnete dayanan bir ahlak ve iç arınma ilmi olarak kaynakları, tarihi, kavramları ve pratikleriyle tanıtmak. Modül, Seviye 1'deki kalp hastalıkları dersinin (6.6) ilmî ve sistematik devamıdır; talebe tasavvufi kavramları hem metinden öğrenir hem de kendi iç gözlem pratiğinde sınar. Seviye 3'teki tasavvuf klasikleri (Modül 19) bu modülün kavram altyapısına dayanır.
Kazanımlar:
- Tasavvufun tanımlarını ve Kur'an ile sünnetteki dayanaklarını (ihsan hadisi, tezkiye ayetleri) gösterir.
- Zühd döneminden tarikatlar dönemine kadar tasavvuf tarihinin ana evrelerini ve temsilcilerini sıralar.
- Nefs mertebelerini ayet dayanaklarıyla açıklar ve kendi yaşantısından örneklerle ilişkilendirir.
- Kalp, ruh, sır gibi letâif kavramlarını ve bunların klasik kaynaklardaki anlamını tanımlar.
- Zikir, murakabe ve muhasebe pratiklerini adabıyla açıklar ve iki haftalık bir muhasebe günlüğü tutar.
- Tasavvuf ile şeriat ilişkisi hakkındaki klasik ölçütleri ve tarihî eleştirileri dengeli biçimde değerlendirir.
Dersler
Temel metin(ler): Kuşeyrî, er-Risâle — mukaddime, "Makamlar" bölümünden tevbe, zühd, sabır, tevekkül, rıza bablarında seçmeler (çev. Süleyman Uludağ, Tasavvuf İlmine Dair Kuşeyrî Risalesi, Dergâh Yayınları). Hucvîrî, Keşfü'l-mahcûb — tasavvufun tanımı bölümü (çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları). Serrâc, el-Lüma' — makamlar ve haller bölümü. Gazzâlî, İhyâü ulûmi'd-dîn — "Kitâbü Şerhi acâibi'l-kalb" (seçmeler).
Ezber: Akâid-i Nesefiyye'nin ikinci yarısı; Akâid metni tamamlanır. İhsan tarifini içeren Cibrîl hadisi (Kırk Hadis 2) zaten ezberdedir; bu modülde onun tasavvufi şerhi tekrar edilir.
Modül projesi: "İki Haftalık İç Yolculuk Dosyası" — talebe iki hafta tuttuğu muhasebe günlüğünden seçtiği üç kaydı (mahremiyeti koruyarak, yalnızca paylaşmak istediği kadarıyla), bunlarla ilişkili üç kavramı (nefs mertebesi, makam veya hal) ve bu kavramları Kuşeyrî Risalesi'nden alıntılarla açıklayan 4–5 sayfalık bir yansıtma yazısı hazırlar. Değerlendirme dosyanın "maneviyat derecesini" değil, kavram-kaynak-yaşantı bağlantısının ilmî doğruluğunu ölçer: kavramların doğru tanımı (25), klasik metinden uygun alıntı (25), yaşantıyla ilişkilendirmenin açıklığı ve ölçülülüğü (20), düzenli günlük pratiğinin belgelenmesi (15), dil ve yapı (15). Toplam 100, geçer 70.
Kaynaklar: Kuşeyrî, Tasavvuf İlmine Dair Kuşeyrî Risalesi (çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları). Hucvîrî, Keşfü'l-mahcûb (çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları). Kelâbâzî, Doğuş Devrinde Tasavvuf: Ta'arruf (çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları). Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. Mustafa Kara, Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi (Dergâh Yayınları). Annemarie Schimmel, İslâm'ın Mistik Boyutları (çev. Ergun Kocabıyık). Ethem Cebecioğlu, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tasavvuf", "Nefis", "Makam", "Hâl" maddeleri.
Yayın öncesi hoca kontrolü bekleyen noktalar
- Türkçe çevirilerin yayınevi ve baskı bilgileri; Modül 21'de güncel fetva kurumlarının kararları birincil kaynaktan alınsın; Modül 22.8'in dengesi.