Bu akademi bir ebeveyn eğitimidir; bir dil ve konuşma terapistinin, odyoloğun ya da çocuk doktorunun değerlendirmesinin yerini almaz. Çocuğun daha önce kullandığı sözcükleri ya da becerileri kaybetmesi, hangi yaşta olursa olsun beklemeden değerlendirilir. İçerik eğitim amaçlıdır; tanı, tedavi ya da bireysel danışmanlık değildir. Çocuğunun sağlığı, gelişimi ya da güvenliği hakkında bir kaygın varsa aile hekimine, çocuk doktoruna, çocuk ve ergen psikiyatrisine ya da okulun rehberlik servisine başvur. Acil bir durumda 112’yi ara.
Rolüne göre patika
Temel patika her ebeveyn içindir: dilin nasıl geliştiği ve evde nasıl büyüdüğü. Öteki patikalar çocuğunun yaşına ya da dil konusundaki kaygına göre modülleri yeniden dizer.
2 modül · 12 ders
Temel
Her ebeveyn için: dilin nasıl geliştiği ve evde nasıl büyüdüğü. Tek başına alınabilir.
4 modül · 24 ders
Geç konuşan çocuk
Çocuğu yaşıtlarından az konuşan, sesleri söyleyemeyen ya da takılan ebeveyn.
Dil nasıl gelişir → Dil evde büyür → Geç konuşma, söyleyiş, kekemelik → Yardım istemek
2 modül · 12 ders
İki dilli aile
Evde Türkçeden başka bir dil konuşulan ya da çocuğuna iki dil kazandırmak isteyen ebeveyn.
3 modül · 15 ders
Okuma ve okul
Okula hazırlanan ya da okulda okuma ve anlamada zorlanan çocuğun ebeveyni.
3 modül · 15 ders
Gelişim yolları
Çocuğunun dilinde otizm, seçici konuşmazlık ya da erken doğumla ilgili bir soru taşıyan ebeveyn.
- Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi: genel resim — her yaş döneminin ve ebeveynliğin bütün haritasından.
- Duygu, Davranış ve Sınır Akademisi: duyguya ad koymak, utangaçlık ve ekranı kapatmak — davranışın ve duygunun sorusundan.
- Burada sorulan: çocuğumun dili yaşına göre nerede, evde onu nasıl desteklerim ve ne zaman bir uzmana giderim?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Yedi aile
Bu bölümün dersleri yedi kurgusal aileyle anlatılır: İstanbul’da vardiyalı çalışan bir çift, Ankara’da iki çocuğunu tek başına büyüten bir anne, Konya’da üç kuşağın yaşadığı bir ev, İzmir’de iki ayrı evlilikten gelen bir üvey aile, Gaziantep’te evde Arapça konuşan göçmen bir aile, Bursa’da engelli bir kızı olan bir aile ve Muş’a bağlı bir köyde yaşayan bir aile. Çocukları gebelikten ergenliğe her yaştadır; okur aynı çocuğu farklı akademilerde büyürken görür. Adlar ve olaylar kurgudur.
Serpil
Taşdelen ailesi, İstanbul: anne, hastanede hemşire. Aile: çekirdek aile, iki ebeveyn de vardiyalı çalışıyor.
Gökay
Taşdelen ailesi, İstanbul: baba, yazılım destek uzmanı. Aile: çekirdek aile, iki ebeveyn de vardiyalı çalışıyor.
Alya
Taşdelen ailesinin çocuğu, hikâye başında doğumuna 5 ay var; hikâye başladığında annesinin karnında.
Bulut
Taşdelen ailesinin çocuğu, hikâye başında 4 yaşında.
Mehtap
Yalçın ailesi, Ankara: anne, muhasebeci. Aile: tek ebeveynli aile; baba başka şehirde, çocuklar ayda iki hafta sonu onda.
Erva
Yalçın ailesinin çocuğu, hikâye başında 7 yaşında.
Furkan
Yalçın ailesinin çocuğu, hikâye başında 13 yaşında.
Esma
Özkan ailesi, Konya: anne, evde terzilik. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.
Hasan
Özkan ailesi, Konya: baba, hırdavat dükkânı. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.
Zübeyde
Özkan ailesi, Konya: babaanne. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.
Azra
Özkan ailesinin çocuğu, hikâye başında 2 yaşında.
Hamza
Özkan ailesinin çocuğu, hikâye başında 9 yaşında.
Tayfun
Kılıç ailesi, İzmir: baba, Okan’ın babası, liman lojistiğinde vardiya amiri. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.
Tuğçe
Kılıç ailesi, İzmir: anne, Elanur’un annesi, diş hekimi asistanı. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.
Güler
Kılıç ailesi, İzmir: Okan’ın annesi, Manisa’da yaşıyor. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.
Okan
Kılıç ailesinin çocuğu, hikâye başında 15 yaşında; hafta içi İzmir’de, ayda bir hafta sonu annesinde.
Elanur
Kılıç ailesinin çocuğu, hikâye başında 10 yaşında.
Meryem
Hamdan ailesi, Gaziantep: anne, mahalle derneğinde gönüllü çevirmen. Aile: göçmen aile; evde Arapça, okulda Türkçe konuşuluyor.
Mustafa
Hamdan ailesi, Gaziantep: baba, ayakkabı atölyesinde usta. Aile: göçmen aile; evde Arapça, okulda Türkçe konuşuluyor.
Musa
Hamdan ailesinin çocuğu, hikâye başında 5 yaşında.
Rumeysa
Hamdan ailesinin çocuğu, hikâye başında 11 yaşında.
Selma
Aydemir ailesi, Bursa: anne, ilkokul öğretmeni. Aile: engelli çocuğu olan aile; bakım işi iki ebeveyn ve okul arasında paylaşılıyor.
Bekir
Aydemir ailesi, Bursa: baba, belediye otobüsü şoförü. Aile: engelli çocuğu olan aile; bakım işi iki ebeveyn ve okul arasında paylaşılıyor.
Eslem
Aydemir ailesinin çocuğu, hikâye başında 6 yaşında; serebral palsi; tekerlekli sandalye kullanıyor, kaynaştırma sınıfında.
Eyüp
Aydemir ailesinin çocuğu, hikâye başında 12 yaşında.
Rojda
Aslan ailesi, Muş’a bağlı bir köy: anne, aile tarlası ve hayvanlar. Aile: kırsalda yaşayan aile; baba yılın bir bölümü mevsimlik işte, evde Kürtçe konuşuluyor.
Şiyar
Aslan ailesi, Muş’a bağlı bir köy: baba, yazları mevsimlik inşaat işçisi. Aile: kırsalda yaşayan aile; baba yılın bir bölümü mevsimlik işte, evde Kürtçe konuşuluyor.
Dilan
Aslan ailesinin çocuğu, hikâye başında 9 aylık.
Berivan
Aslan ailesinin çocuğu, hikâye başında 16 yaşında; ilçedeki yatılı lisede.
Program
Bölüm I · Her ebeveyn için · 12 ders programda
Temel
Dil nasıl gelişir, evde onu nasıl büyütürüz?
Bölüm II · Gündelik hayat · 22 ders programda
Gündelik hayat
İki dil, okuma, geç konuşma: bu yaşta dil nasıl olur?
Bölüm III · Zor dönemler · 9 ders programda
Gelişim yolları ve yardım
Dil ne zaman başka bir şeyin işaretidir, kime gideriz?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Dil normlarının çoğu İngilizce konuşan çocuklarda ölçüldü; ders, Türkçe ya da Türkçe dışında bir dille büyüyen çocuk için bir normun ne kadar taşınabildiğini her seferinde söyler.
- Kılavuz
- Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanlığı, Amerikan Pediatri Akademisi ya da NICE gibi bir kurumun yayımladığı öneri. Yayın yılı ve hangi yaş grubu için yazıldığı söylenir; kılavuzlar arasında fark varsa ikisi de gösterilir.
- Kanun veya yönetmelik
- Çocuğu ve aileyi düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: Türk Ceza Kanunu, Türk Medeni Kanunu, özel eğitim mevzuatı, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
- Sistematik derleme
- Bir sorudaki bütün çalışmaları yöntemli biçimde toplayan derleme ya da meta-analiz. Tek çalışmadan güçlüdür; kaç çalışmaya ve hangi ülkelerdeki ailelere dayandığı, etkinin büyüklüğü ve sınırı söylenir.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış tek bir çalışma. Türü (deney, izleme, kesitsel), örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; ilişki neden-sonuç gibi anlatılmaz, tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Kanıta aykırı
- Yaygın bir inancın ya da uygulamanın araştırmayla sınanıp desteklenmediği durum. Kartta inanç, onu sınayan çalışma ve sonucu birlikte durur; inanca sahip olan ebeveyn küçümsenmez.
- Model, sınanmamış
- Klinik gözlemden ya da bir okulun kuramından doğan, işe yarayabilen ama araştırmayla yeterince sınanmamış açıklama. Bir bakışı tanıtır; bulgu gibi anlatılmaz ve kimin önerdiği söylenir.
- Meslek kaynağı
- Çocuk doktorunun, psikoloğun, öğretmenin ya da bir programın el kitabı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.