İçeriğe geç

Sistem ve Sosyal Tasarım Akademisi

Bir sistemi değiştirmek için nereye dokunursunuz?

Bir mahallede atık ayrıştırılmıyorsa sorun yalnız kutunun rengi değildir: toplama takvimi, apartman görevlisi, belediyenin sözleşmesi ve komşuların alışkanlığı birbirine bağlıdır. Sistem ve sosyal tasarım bu bağları görmeyi öğretir: geri besleme döngülerini ve kaldıraç noktalarını, toplulukların kendi çözümlerini büyütmeyi, insanları sürece gerçekten katmayı, davranışı yönlendiren tasarımın ne zaman yardım ve ne zaman manipülasyon olduğunu, olası gelecekleri tartışmaya açan spekülatif tasarımı ve bir müdahalenin gerçekten işe yarayıp yaramadığını ölçmeyi.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
7
ders programda
40

Davranışı yönlendiren tasarımın etkisine dair kanıt tartışmalıdır; akademi bulguları eleştirileriyle birlikte anlatır. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sosyal yenilik patikası topluluklarla ve sivil toplumla çalışacak olana, davranış patikası seçim mimarisini ve etik sınırını yönetecek olana, etki patikası bir müdahalenin sonucunu ölçecek ve raporlayacak olana.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

  • Leyla Hanım

    Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

  • Selin

    Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

  • Arda

    Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

  • Kerem

    Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.

  • Nazlı

    Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

  • Emre

    Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.

  • Hülya Hanım

    Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

  • Deniz

    Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bölüm I · Temel · 6 ders programda

Sistem

Bir sorun neden tek bir nesnede değildir?

  1. Modül 1Sistem düşüncesi6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 11 ders programda

Sosyal yenilik ve katılım

Bir topluluk kendi çözümünü nasıl kurar ve sürece nasıl katılır?

  1. Modül 2Sosyal yenilik5 ders programda
  2. Modül 3Katılımcı ve ortak tasarım6 ders programda

Bölüm III · İleri · 18 ders programda

Davranış, gelecek ve etki

Davranışı yönlendirmenin sınırı nedir, gelecek nasıl tartışılır, etki nasıl ölçülür?

  1. Modül 4Davranış ve seçim mimarisi7 ders programda
  2. Modül 5Spekülatif ve eleştirel tasarım5 ders programda
  3. Modül 6Etki ölçümü6 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda

Atölye

Bir mahallenin atık sorununu sistem olarak ele almak

  1. Modül 7Atölye: bir mahallenin atığı5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Seçim mimarisi ve karanlık örüntü araştırmayla, karanlık örüntü yasağı mevzuatla, sistem ve spekülatif tasarım meslek kaynağıyla ve tasarımcı beyanıyla anlatılır. Bir projenin sosyal etki iddiası, karşılaştırması gösterilmedikçe bir beyandır.

Ölçülebilir
Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
Standart
W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
Kanun veya yönetmelik
Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Meslek kaynağı
Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Tasarımcı beyanı
Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
Vaka
Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?