Davranışı yönlendiren tasarımın etkisine dair kanıt tartışmalıdır; akademi bulguları eleştirileriyle birlikte anlatır. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sosyal yenilik patikası topluluklarla ve sivil toplumla çalışacak olana, davranış patikası seçim mimarisini ve etik sınırını yönetecek olana, etki patikası bir müdahalenin sonucunu ölçecek ve raporlayacak olana.
1 modül · 6 ders
Temel
Herkes için: sistem düşüncesi ve kaldıraç noktaları. Tek başına alınabilir.
5 modül · 27 ders
Sosyal yenilik
Topluluklarla, belediyelerle ve sivil toplumla çalışacak olan.
Sistem düşüncesi → Sosyal yenilik → Katılımcı ve ortak tasarım → Spekülatif ve eleştirel tasarım → Atölye: bir mahallenin atığı
3 modül · 19 ders
Davranış
Seçim mimarisini ve etik sınırını yönetecek tasarımcı ve yönetici.
4 modül · 22 ders
Etki
Bir müdahalenin sonucunu ölçecek ve raporlayacak olan.
Sistem düşüncesi → Sosyal yenilik → Etki ölçümü → Atölye: bir mahallenin atığı
- Kentsel Tasarım Akademisi: kentte katılım ve katılımcı tasarım yöntemleri — kentsel tasarımın sorusundan.
- Kullanıcı Deneyimi Tasarımı Akademisi: karanlık örüntüler, ikna ve manipülasyon — kullanıcı deneyiminin sorusundan.
- Hizmet Tasarımı Akademisi: hizmetin yolculuğu, planı ve kamu hizmeti — hizmet tasarımının sorusundan.
- Tasarım Odaklı Düşünme Akademisi: kötü tanımlı problem ve yöntemin eleştirisi — tasarım odaklı düşünmenin sorusundan.
- Burada sorulan: tek bir ürünü aşan bir sorunu tasarım nasıl görür, insanlarla birlikte nasıl değiştirir ve nasıl ölçer?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo
Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.
Leyla Hanım
Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.
Selin
Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.
Arda
Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.
Kerem
Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.
Nazlı
Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.
Emre
Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.
Hülya Hanım
Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.
Deniz
Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.
Program
Bölüm I · Temel · 6 ders programda
Sistem
Bir sorun neden tek bir nesnede değildir?
Bölüm II · Uygulama · 11 ders programda
Sosyal yenilik ve katılım
Bir topluluk kendi çözümünü nasıl kurar ve sürece nasıl katılır?
Bölüm III · İleri · 18 ders programda
Davranış, gelecek ve etki
Davranışı yönlendirmenin sınırı nedir, gelecek nasıl tartışılır, etki nasıl ölçülür?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Atölye
Bir mahallenin atık sorununu sistem olarak ele almak
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Seçim mimarisi ve karanlık örüntü araştırmayla, karanlık örüntü yasağı mevzuatla, sistem ve spekülatif tasarım meslek kaynağıyla ve tasarımcı beyanıyla anlatılır. Bir projenin sosyal etki iddiası, karşılaştırması gösterilmedikçe bir beyandır.
- Ölçülebilir
- Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
- Standart
- W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
- Kanun veya yönetmelik
- Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Meslek kaynağı
- Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Tasarımcı beyanı
- Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
- Vaka
- Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.