İnsanlar bir mekânda nerede durur?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Mağaza patikası mağaza ve vitrin tasarlayacak olana, sergi patikası müze, kurum ya da fuar için sergi kuracak olana, araştırma patikası bir mekânın işe yarayıp yaramadığını ziyaretçiyle ölçecek olana.

• 1 modül · 5 ders

  Temel

  Herkes için: ziyaretçinin yolculuğu, dolaşım ve dikkatin sınırı. Tek başına alınabilir.

  Mekânda sunmak ve anlatmak

• 5 modül · 30 ders

  Mağaza

  Mağaza, dükkân ve vitrin tasarlayacak olan tasarımcı ve mağaza sahibi.

  Mekânda sunmak ve anlatmak → Mağaza tasarımı → Görsel mağazacılık ve vitrin → Ziyaretçi araştırması → Atölye: üç mekân

• 5 modül · 30 ders

  Sergi

  Müze, kurum ya da fuar için sergi ve stand kuracak olan.

  Mekânda sunmak ve anlatmak → Sergi anlatısı ve nesne → Yorum metni, fuar ve geçici yapı → Ziyaretçi araştırması → Atölye: üç mekân

• 2 modül · 11 ders

  Araştırma

  Bir mekânın işe yarayıp yaramadığını ziyaretçiyle ölçecek olan.

  Mekânda sunmak ve anlatmak → Ziyaretçi araştırması

• İç Mimarlık Akademisi: mağazanın ve kafenin plan, akış, yangın ve erişim kararları — iç mimarlığın sorusundan.
• Mimari Aydınlatma Tasarımı Akademisi: vitrinin, ürünün ve eserin ışığı — aydınlatma tasarımının sorusundan.
• Yönlendirme ve Mekânsal Grafik Akademisi: bir binada yön bulmak ve işaret sistemi — yönlendirmenin sorusundan.
• Mağazada Yüz Yüze Satış Akademisi: mağazada müşteriyle konuşmak ve satış — satışın sorusundan.
• Burada sorulan: bir mekân bir ürünü nasıl sunar, bir hikâyeyi nasıl anlatır ve bunun işe yaradığı nasıl ölçülür?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

• Nazlı

  Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

• Leyla Hanım

  Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

• Selin

  Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

• Arda

  Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

• Kerem

  Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.

• Fatma Usta

  Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.

• Can

  Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

• Hülya Hanım

  Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

• Deniz

  Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Ziyaretçi ve müşteri davranışı gözlem araştırmasıyla, yangın ve erişilebilirlik yönetmelik ve standartla anlatılır. Görsel mağazacılığın kuralları çoğunlukla meslek kaynağıdır; bir mağazacının ya da küratörün ilkesi tasarımcı beyanıdır.

Ölçülebilir

Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.

Standart

W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.

Kanun veya yönetmelik

Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Meslek kaynağı

Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Tasarımcı beyanı

Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.

Vaka

Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.