Bir yabancı bu binada yolunu nasıl bulur?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Tasarımcı patikası işaret sistemi tasarlayacak olana, kurum patikası bir hastane, okul ya da belediye binasının yönlendirmesinden sorumlu olana, erişilebilirlik patikası yönlendirmeyi herkes için kurmak isteyene.

• 1 modül · 6 ders

  Temel

  Herkes için: insanların nasıl yön bulduğu. Tek başına alınabilir.

  İnsanlar nasıl yön bulur

• 5 modül · 29 ders

  Tasarımcı

  Bir işaret sistemi tasarlayacak grafik ve mekân tasarımcısı.

  İnsanlar nasıl yön bulur → İşaret sistemi → Tabela okunurluğu → Erişilebilir yönlendirme → Atölye: bir binanın işaret programı

• 3 modül · 18 ders

  Kurum

  Hastane, okul, belediye ya da kampüs yönlendirmesinden sorumlu yönetici.

  İnsanlar nasıl yön bulur → İşaret sistemi → Vakalar

• 3 modül · 17 ders

  Erişilebilirlik

  Yönlendirmeyi herkes için kurmak isteyen tasarımcı ve denetçi.

  İnsanlar nasıl yön bulur → Tabela okunurluğu → Erişilebilir yönlendirme

• Kentsel Tasarım Akademisi: kentin biçimi ve okunabilirliği — kentsel tasarımın sorusundan.
• Erişilebilir ve Kapsayıcı Tasarım Akademisi: rampa, hissedilebilir yüzey ve erişilebilir yapı — mimarlığın erişilebilirlik sorusundan.
• Tipografi Akademisi: harfin okunurluğu — tipografinin sorusundan.
• Bilgi Tasarımı ve Veri Görselleştirme Akademisi: harita ve şema — bilgiyi göstermenin sorusundan.
• Burada sorulan: bir yabancı bir binada ya da bir istasyonda yolunu nasıl bulur ve bir işaret sistemi buna nasıl yardım eder?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

• Nazlı

  Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

• Arda

  Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

• Selin

  Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

• Leyla Hanım

  Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

• Emre

  Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.

• Hülya Hanım

  Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

• Deniz

  Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Güvenlik işaretleri ve erişilebilirlik standart ve mevzuatla, yön bulma ve harita okuma araştırmayla anlatılır; okuma mesafesi için kullanılan pratik kurallar kaynağıyla ve yaklaşık diye işaretlenir.

Ölçülebilir

Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.

Standart

W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.

Kanun veya yönetmelik

Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Meslek kaynağı

Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Tasarımcı beyanı

Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.

Vaka

Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.