İyi hekimler de hata yapar: hatayı önleyen, yakalayan ve ondan öğrenen sistemi kurmak.

Rolüne göre patika

Temel patika bütün hekimler ve tıp öğrencileri içindir: hatanın doğası, tanı ve ilaç hataları, devir ve güvenli girişim. Öteki patikalar çalışılan yere göre dizilir: servis ve dahiliye, acil, cerrahi, birinci basamak, yönetici ve eğitici.

• 5 modül · 25 ders

  Her hekim ve tıp öğrencisi

  Hatanın doğası, tanı ve ilaç hataları, kimlik ve devir, güvenli girişim.

  Hatanın doğası → Tanı hataları → İlaç güvenliği → Kimlik, devir ve geçiş → Güvenli cerrahi ve girişim

• 5 modül · 23 ders

  Servis ve dahiliye

  İlaç güvenliği, devir, düşme ve bası yarası, kötüleşen hasta, kesintiler.

  İlaç güvenliği → Kimlik, devir ve geçiş → Düşme, bası yarası, tromboz → Kötüleşen hasta → Yorgunluk ve iş yükü

• 4 modül · 19 ders

  Acil hekimi

  Tanı hataları, kimlik, sepsis ve kötüleşme, kapalı döngü iletişim.

  Tanı hataları → Kimlik, devir ve geçiş → Kötüleşen hasta → Ekip ve iletişim

• 5 modül · 24 ders

  Cerrahi ve girişimsel branşlar

  Güvenli cerrahi, cerrahi alan enfeksiyonu, kurtarılamama, ekip duraklaması ve açıklama.

  Güvenli cerrahi ve girişim → Enfeksiyon önleme → Kötüleşen hasta → Hatayı açıklamak → Ekip ve iletişim

• 4 modül · 20 ders

  Aile hekimi ve birinci basamak

  Ayaktan bakımda tanı hatası, ilaç uzlaştırma, sonuç takibi ve sevk.

  Tanı hataları → İlaç güvenliği → Kimlik, devir ve geçiş → Hatayı açıklamak

• 7 modül · 29 ders

  Yönetici ve eğitici

  Güvenlik kültürü, olay bildirimi ve analizi, ölçüm, iş yükü ve dijital güvenlik.

  Hatanın doğası → Olay bildirimi → Olaydan öğrenmek → Yorgunluk ve iş yükü → Ölçmek ve iyileştirmek → Dijital güvenlik → Vaka atölyesi

• İnsan Faktörleri ve Bilişsel Ergonomi Akademisi: aynı hata — insanın dikkat, bellek ve karar sınırlarından ve iş tasarımından.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aynı güvenlik — hastanın sandalyesinden: kimlik, ilaç, ameliyat, konuşan hasta.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Akademisi: sağlık çalışanının kendi güvenliği — mevzuatın ve iş riskinin sorusundan.
• Tıp Etiği ve Sağlık Hukuku Akademisi: aynı hata — hukuki sonucundan: kusur, tazminat, bilirkişi.
• Burada sorulan: bu hata neden oldu, kişiyi suçlamadan sistemi nasıl değiştiririm ve hastaya ne söylerim?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Gökçedere Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Kurgusal bir eğitim ve araştırma hastanesi: Orta Anadolu'da bir il merkezinde altı yüz elli yatak, yetişkin ve çocuk acili, iç hastalıkları, genel cerrahi, çocuk sağlığı, tıbbi onkoloji, palyatif bakım servisi ve yoğun bakımlar. Bir tıp fakültesinin intörnleri burada döner; asistanlar nöbet tutar. Hastaların bir bölümü çevre ilçelerden ve köylerden gelir, bir bölümü Arapça, Farsça ya da Kürtçe konuşur. İl merkezindeki Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nin sevk ettiği hastalar çoğunlukla buraya gelir.

• Dr. Murat Bey

  Elli dört yaşında, iç hastalıkları uzmanı, intörn eğitiminin sorumlusu. Otuz yıldır vizitte ilk soruyu hastaya sorar, öğrenciye değil.

• Zeynep

  Yirmi dört yaşında, son sınıf tıp öğrencisi, Gökçedere'de intörnlük yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: kitapta okuduğu her şey bir hastanın yatağında ilk kez soruya döner.

• Dr. Seda Hanım

  Otuz sekiz yaşında, Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nde aile hekimi. Listesinde üç bin iki yüz kişi var; çoğunu adıyla, birçoğunu üç kuşağıyla tanır.

• Dr. Kaan

  Otuz bir yaşında, acil tıp asistanı, üçüncü yılında. Bir nöbette kırk hastayla konuşur; en zor olanının hasta değil kapıdaki yakın olduğunu söyler.

• Dr. Nermin Hanım

  Kırk yedi yaşında, tıbbi onkoloji uzmanı. Kötü haberi yüzlerce kez verdi; hâlâ her seferinde odaya girmeden önce bir dakika durur.

• Gülay Hanım

  Elli yaşında, dahiliye servisinin sorumlu hemşiresi. Hekimin vizitte söylediğini hastaya akşam yeniden anlatan, anlaşılmayanı ilk fark eden kişidir.

• Dr. Barış

  Otuz beş yaşında, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı. Muayenede üç kişiyle konuşur: çocuk, anne ya da baba, bazen de telefondaki büyükanne.

• Dr. Levent Bey

  Elli dokuz yaşında, genel cerrah, servis şefi. Ameliyatı anlatmakta ustadır; ameliyatın yapılmamasını konuşmakta o kadar değil.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır: çalışma türleri ve mevzuat önce; kılavuz, meslek bildirgesi ve uzlaşı modelleri sonra. Bir güvenlik modeli kendi etkililiğinin kanıtı gibi sunulmaz.

Sistematik derleme

Sistematik derleme ya da meta-analiz (Cochrane dahil). Kaç çalışmayı ve kaç katılımcıyı topladığı, kanıtın kesinliği ve çalışmalar arasındaki farklılık söylenir.

Randomize çalışma

Randomize kontrollü çalışma. Örneklem, karşılaştırılan iki kol ve ölçülen sonuç söylenir; tek çalışmanın genellenebilirliği ayrıca tartılır.

Gözlemsel çalışma

Kohort, kesitsel, vaka-kontrol ya da görüşme kaydı analizi. Bir ilişkiyi gösterir, nedenselliği tek başına göstermez; bu sınır kartta söylenir.

Nitel araştırma

Görüşme, odak grup ya da etnografi. Hastanın ve hekimin deneyimini, bir sorunun nasıl yaşandığını gösterir; sıklık ya da etki büyüklüğü vermez.

Mevzuat

Kanun, yönetmelik ya da Türkiye'nin onayladığı uluslararası sözleşme: Hasta Hakları Yönetmeliği, Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve ötekiler. Bağlar; madde numarası güncel metinden okunur.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası kurumun (Sağlık Bakanlığı, NICE, DSÖ, uzmanlık derneği) kılavuzu. Öneri gücü ve dayandığı kanıt söylenir; yerel uygulamayla ayrıştığı yer belirtilir.

Meslek etiği bildirgesi

Türk Tabipleri Birliği etik kuralları, Dünya Tabipler Birliği bildirgeleri. Meslek içinde bağlar ama kanun değildir; hukuki karşılığı ayrıca söylenir.

Uzlaşı ve model

Uzman uzlaşısıyla kurulmuş görüşme modeli (SPIKES, Calgary-Cambridge, üç aşamalı ortak karar modeli). Öğretmeye yarar; tek başına etkililiğinin kanıtı değildir.

Ulusal müfredat

Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP 2020). Bir hekimden mezuniyette neyin beklendiğini söyler; nasıl yapılacağını söylemez.