Doğru olanı bilmek ile yapmak arasındaki mesafe: hekimin günlük etik ve hukuk kararları.

Rolüne göre patika

Temel patika bütün hekimler ve tıp öğrencileri içindir: etiğin dili, onam, gizlilik, haklar ve kayıt. Öteki patikalar çalışılan yere ve göreve göre dizilir: birinci basamak, acil ve adli tıp, cerrahi ve girişimsel branşlar, yoğun bakım ve palyatif bakım, araştırmacı hekim, yönetici ve eğitici.

• 5 modül · 26 ders

  Her hekim ve tıp öğrencisi

  Etiğin dili, aydınlatılmış onam, gizlilik, hasta ve hekim hakları, kayıt ve rapor.

  Etiğin dili → Aydınlatılmış onam → Gizlilik ve sağlık verisi → Hasta hakları, hekim hakları → Kayıt, reçete ve rapor

• 6 modül · 27 ders

  Aile hekimi ve birinci basamak

  Rapor istemi, gizlilik ve aile, ergen ve üreme sağlığı, aile içi şiddet, çıkar çatışması.

  Gizlilik ve sağlık verisi → Kayıt, reçete ve rapor → Adli olgu ve bildirim → Yaşamın başı → Çıkar çatışması → Dijital tıp ve sosyal medya

• 5 modül · 24 ders

  Acil hekimi ve adli olgu

  Acilde onam, adli olgu ve bildirim, zorla tedavi, triyaj ve malpraktis.

  Aydınlatılmış onam → Malpraktis ve tıbbi hata hukuku → Adli olgu ve bildirim → Zorla tedavi ve kısıtlama → Adalet ve kaynak

• 5 modül · 23 ders

  Cerrahi ve girişimsel branşlar

  Onam, komplikasyon ve kusur, hukuki ilişki, ekip sorumluluğu ve çıkar çatışması.

  Aydınlatılmış onam → Hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişki → Malpraktis ve tıbbi hata hukuku → Ekip, sevk ve sorumluluk → Çıkar çatışması

• 5 modül · 21 ders

  Yoğun bakım ve palyatif bakım

  Yaşamın sonu, organ bağışı ve beyin ölümü, kaynak dağılımı ve etik danışma.

  Yaşamın sonu → Organ bağışı ve beyin ölümü → Adalet ve kaynak → Etik danışma → Vaka atölyesi

• 3 modül · 14 ders

  Araştırmacı hekim

  Araştırma etiği, etik kurul, sağlık verisi ve çıkar çatışması.

  Gizlilik ve sağlık verisi → Araştırma etiği → Çıkar çatışması

• 5 modül · 21 ders

  Yönetici ve eğitici

  Ekip sorumluluğu, güç ve profesyonellik, dijital ortam ve etik danışma.

  Hasta hakları, hekim hakları → Ekip, sevk ve sorumluluk → Güç, sınır ve profesyonellik → Dijital tıp ve sosyal medya → Etik danışma

• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aynı haklar ve aynı etik — hastanın sandalyesinden: onam, ret, kayda erişim, şikâyet.
• Hekim–Hasta İletişimi Akademisi: aynı görüşme — konuşmanın kendisinden: nasıl anlatılır, nasıl dinlenir.
• Hukuk Bilimi Akademisi: aynı kanunlar — hukukun sisteminden: sorumluluk, kusur, yargılama.
• KVKK ve Veri Koruma Akademisi: sağlık verisi — veri sorumlusunun tarafından: işleme şartları, aktarım, güvenlik.
• Burada sorulan: bu durumda doğru olan ne, hukuk ne istiyor ve ikisi ayrıştığında ne yaparım?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Gökçedere Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Kurgusal bir eğitim ve araştırma hastanesi: Orta Anadolu'da bir il merkezinde altı yüz elli yatak, yetişkin ve çocuk acili, iç hastalıkları, genel cerrahi, çocuk sağlığı, tıbbi onkoloji, palyatif bakım servisi ve yoğun bakımlar. Bir tıp fakültesinin intörnleri burada döner; asistanlar nöbet tutar. Hastaların bir bölümü çevre ilçelerden ve köylerden gelir, bir bölümü Arapça, Farsça ya da Kürtçe konuşur. İl merkezindeki Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nin sevk ettiği hastalar çoğunlukla buraya gelir.

• Dr. Murat Bey

  Elli dört yaşında, iç hastalıkları uzmanı, intörn eğitiminin sorumlusu. Otuz yıldır vizitte ilk soruyu hastaya sorar, öğrenciye değil.

• Zeynep

  Yirmi dört yaşında, son sınıf tıp öğrencisi, Gökçedere'de intörnlük yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: kitapta okuduğu her şey bir hastanın yatağında ilk kez soruya döner.

• Dr. Seda Hanım

  Otuz sekiz yaşında, Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nde aile hekimi. Listesinde üç bin iki yüz kişi var; çoğunu adıyla, birçoğunu üç kuşağıyla tanır.

• Dr. Kaan

  Otuz bir yaşında, acil tıp asistanı, üçüncü yılında. Bir nöbette kırk hastayla konuşur; en zor olanının hasta değil kapıdaki yakın olduğunu söyler.

• Dr. Nermin Hanım

  Kırk yedi yaşında, tıbbi onkoloji uzmanı. Kötü haberi yüzlerce kez verdi; hâlâ her seferinde odaya girmeden önce bir dakika durur.

• Gülay Hanım

  Elli yaşında, dahiliye servisinin sorumlu hemşiresi. Hekimin vizitte söylediğini hastaya akşam yeniden anlatan, anlaşılmayanı ilk fark eden kişidir.

• Dr. Barış

  Otuz beş yaşında, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı. Muayenede üç kişiyle konuşur: çocuk, anne ya da baba, bazen de telefondaki büyükanne.

• Dr. Levent Bey

  Elli dokuz yaşında, genel cerrah, servis şefi. Ameliyatı anlatmakta ustadır; ameliyatın yapılmamasını konuşmakta o kadar değil.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır: çalışma türleri, mevzuat ve yargı kararları önce; kılavuz, meslek etiği bildirgesi ve uzlaşı modelleri sonra. Bir bildirge kanun gibi, bir etik ilke bir hüküm gibi sunulmaz.

Sistematik derleme

Sistematik derleme ya da meta-analiz (Cochrane dahil). Kaç çalışmayı ve kaç katılımcıyı topladığı, kanıtın kesinliği ve çalışmalar arasındaki farklılık söylenir.

Randomize çalışma

Randomize kontrollü çalışma. Örneklem, karşılaştırılan iki kol ve ölçülen sonuç söylenir; tek çalışmanın genellenebilirliği ayrıca tartılır.

Gözlemsel çalışma

Kohort, kesitsel, vaka-kontrol ya da görüşme kaydı analizi. Bir ilişkiyi gösterir, nedenselliği tek başına göstermez; bu sınır kartta söylenir.

Nitel araştırma

Görüşme, odak grup ya da etnografi. Hastanın ve hekimin deneyimini, bir sorunun nasıl yaşandığını gösterir; sıklık ya da etki büyüklüğü vermez.

Mevzuat

Kanun, yönetmelik ya da Türkiye'nin onayladığı uluslararası sözleşme: Hasta Hakları Yönetmeliği, Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve ötekiler. Bağlar; madde numarası güncel metinden okunur.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası kurumun (Sağlık Bakanlığı, NICE, DSÖ, uzmanlık derneği) kılavuzu. Öneri gücü ve dayandığı kanıt söylenir; yerel uygulamayla ayrıştığı yer belirtilir.

Meslek etiği bildirgesi

Türk Tabipleri Birliği etik kuralları, Dünya Tabipler Birliği bildirgeleri. Meslek içinde bağlar ama kanun değildir; hukuki karşılığı ayrıca söylenir.

Uzlaşı ve model

Uzman uzlaşısıyla kurulmuş görüşme modeli (SPIKES, Calgary-Cambridge, üç aşamalı ortak karar modeli). Öğretmeye yarar; tek başına etkililiğinin kanıtı değildir.

Ulusal müfredat

Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP 2020). Bir hekimden mezuniyette neyin beklendiğini söyler; nasıl yapılacağını söylemez.

Yargı kararı

Yargıtay, Danıştay ya da Anayasa Mahkemesi kararı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı. Bir kuralın somut olayda nasıl uygulandığını gösterir; esas ve karar numarası doğrulanmadan yazılmaz.