Aydınlatılmış onam bir imza değil, bir süreçtir: bilgi verilir, anlaşılır, gönüllü bir karar alınır. Bu modül onamın hukuki dayanağını, unsurlarını, karar ehliyetini, acil durumu, çocuğu ve vesayet altındaki hastayı ve onamın reddini işler.
Bu modülün sonunda
- Geçerli bir onamın unsurlarını sayar ve bir onam formunun neyi göstermediğini söyler.
- Bir hastanın karar ehliyetini bir karar için değerlendirir.
- Acil durumda, çocukta ve vesayet altındaki hastada onamın nasıl alınacağını bilir.
Dersler
- M02-D01Onamın dayanağıYayında
Aydınlatılmış onamın Türk hukukundaki dayanaklarını ve hekimin bilgi verme yükümlülüğünün kapsamını metinden okur.
Dayanak: Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği, bilgi verme ve rıza hükümleri; Mevzuat: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 74.2
- M02-D02Bilgi, anlama, gönüllülükYayında
Bir onam görüşmesinde verilecek bilginin kapsamını, hastanın anladığının doğrulanmasını ve kararın gönüllü olmasını birlikte kurar.
Dayanak: Gözlemsel çalışma: onam formlarının okunabilirliği ve hastanın hatırlaması; Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği
Hekim–Hasta İletişimi Akademisi’nde: M05-D04
- M02-D03Karar ehliyetiYayında
Karar ehliyetini anlama, değerlendirme, akıl yürütme ve seçimini ifade etme becerileriyle bir karar için değerlendirir.
Dayanak: Appelbaum 2007 (New England Journal of Medicine); Mevzuat: Türk Medeni Kanunu, ayırt etme gücü
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 74.8
- M02-D04Acil durumda onamYayında
Hastanın onam veremediği ve yakınına ulaşılamadığı acil durumda hukukun hekime ne izin verdiğini ve neyi kayda geçirmesi gerektiğini bilir.
Dayanak: Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği, rıza aranmayacak haller
- M02-D05Çocuk ve vesayetYayında
Çocuk ve vesayet altındaki hastada onamın kimden alınacağını ve çocuğun kendi görüşünün nasıl dikkate alınacağını bilir.
Dayanak: Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği; Mevzuat: Türk Medeni Kanunu, velayet ve vesayet
- M02-D06Onamın reddiYayında
Bir tedaviyi reddeden hastanın kararını ehliyetiyle birlikte değerlendirir ve reddi hukuken geçerli biçimde kayda geçirir.
Dayanak: Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği, tedaviyi reddetme hakkı
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 74.3