Akademi gündelik hareketi artırmayı anlatır; kişiye program yazmaz. Bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir hareketsizlikten sonra hareketi belirgin artırmadan önce hekime danışılır. Bisikletle ulaşımda trafik güvenliği kişinin kendi sorumluluğundadır. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Kendi günü patikası masa başında çalışan ve daha çok hareket etmek isteyen yetişkine, iş yeri patikası çalışanları için program kuran insan kaynakları ve iş sağlığı ekibine, eğitmen patikası danışanının gününe hareket katmak isteyen kişisel antrenöre.
2 modül · 9 ders
Temel
Herkes için: spor dışı hareket ve oturmayı bölmek. Tek başına alınabilir.
6 modül · 27 ders
Kendi günü
Masa başında çalışan ve daha çok hareket etmek isteyen yetişkin.
Spor dışı hareket → Oturmayı bölmek → Aktif ulaşım → Adım hedefleri: kaynağı ve kanıtı → Alışkanlık → Dört haftalık hareket planı
5 modül · 24 ders
İş yeri
Çalışanları için program kuran insan kaynakları ve iş sağlığı ekibi.
Spor dışı hareket → Oturmayı bölmek → Aktif ulaşım → İş yerinde hareket → Alışkanlık
5 modül · 22 ders
Eğitmen
Danışanının gününe hareket katmak isteyen kişisel antrenör.
Spor dışı hareket → Oturmayı bölmek → Adım hedefleri: kaynağı ve kanıtı → Alışkanlık → Dört haftalık hareket planı
- Fiziksel Aktivite ve Halk Sağlığı Akademisi: oturma davranışı, aktif ulaşım ve kentsel çevre — nüfus düzeyinin sorusundan.
- Egzersiz Reçetesi ve Davranış Değişimi Akademisi: alışkanlık ve davranış değişimi kuramları — reçetenin sorusundan.
- Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: «10.000 adım»ın kökeni ve güncel veriler — yurttaşın bilmesi gerekenin sorusundan.
- Burada sorulan: bir insanın sıradan günü daha hareketli nasıl olur ve bu nasıl kalıcı bir alışkanlığa döner?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer
Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.
Serpil
Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.
Kerem
Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.
Nuri Bey
Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.
Gökhan
Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.
Aysel Hanım
Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.
Mert
Yirmi dört yaşında, tekerlekli sandalye basketbolu oynuyor; haftanın üç akşamı antrenmanda. Yazları Karaçalı'da engelli katılımcılarla yapılan doğa etkinliklerinde gönüllü.
Yusuf
Yirmi altı yaşında, Yeniçınar'ın genç beden eğitimi öğretmeni; okulun voleybol takımını o çalıştırır. Sınıfında spordan kaçan öğrencilerin nedenini anlamaya çalışıyor.
Program
Bölüm I · Temel · 9 ders programda
Spor dışı hareket ve oturmak
Sporsuz bir günde ne kadar hareket ederiz ve oturmak neden ayrı bir sorundur?
Bölüm II · Uygulama · 9 ders programda
Ulaşım ve adım
Yolculuk harekete nasıl döner ve adım hedefleri ne kadar doğrudur?
Bölüm III · İleri · 10 ders programda
İş yeri ve alışkanlık
İş yerinde hareket nasıl artar ve hareket nasıl alışkanlık olur?
Bölüm IV · Bitirme · 4 ders programda
Bitirme
Dört haftalık kişisel hareket planı ve kaydı
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Hareket önerileri DSÖ 2020 rehberinden Kılavuz etiketiyle gelir; adım sayısı ve sağlık ilişkisi büyük izlem çalışmalarından; oturmayı bölmenin ve iş yeri müdahalelerinin etkisi gibi konular kanıtın sınırıyla, çoğu zaman Tartışmalı etiketiyle anlatılır.
- Sağlam
- Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
- Kılavuz
- Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
- Tartışmalı
- Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
- Çerçeve
- Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.