Akademi çevrenin bedene etkisini anlatır; sıcak çarpması, soğuk yaralanması, irtifa hastalığı ve dalış kazası acil durumdur ve ilk yardımla değil sağlık ekibiyle yönetilir. Dalış ve yüksek dağ etkinlikleri yalnız eğitimli ve belgeli rehberle yapılır. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Antrenör ve organizatör patikası sıcakta antrenman ve yarışma planlayana, dayanıklılık patikası koşucuya, bisikletçiye ve dağ sporcusuna, ileri patika irtifa ve yolculuk planlayan spor bilimciye.
2 modül · 11 ders
Temel
Herkes için: sıcakta ve soğukta egzersizin fizyolojisi ve riskleri. Tek başına alınabilir.
4 modül · 21 ders
Antrenör ve organizatör
Sıcakta antrenman ve yarışma planlayan antrenör ve etkinlik sorumlusu.
Sıcak ve ısıya uyum → Soğuk → Hava kirliliği → Sıcak bir gün için risk planı
5 modül · 26 ders
Dayanıklılık
Koşucu, bisikletçi ve dağ sporcusu.
Sıcak ve ısıya uyum → Soğuk → İrtifa → Hava kirliliği → Saat dilimi ve yolculuk
7 modül · 35 ders
İleri
İrtifa ve yolculuk planlayan spor bilimci.
Sıcak ve ısıya uyum → Soğuk → İrtifa → Dalış ve basınç — sınır → Hava kirliliği → Saat dilimi ve yolculuk → Sıcak bir gün için risk planı
- Spor ve Hareket Bilimine Giriş Akademisi: sıcak, sıvı ve çevre güvenliği — bölümün güvenlik tabanının sorusundan.
- Egzersiz Fizyolojisi Akademisi: kalp-damar yanıtı ve VO₂maks — olağan koşullardaki fizyolojinin sorusundan.
- Burada sorulan: sıcak, soğuk, yükseklik, basınç, kirli hava ve yolculuk egzersizde bedeni nasıl değiştirir ve risk nasıl yönetilir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer
Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.
Kerem
Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.
Barış
Yirmi dokuz yaşında, kulübün yüzme antrenörü ve yaz aylarında cankurtaran. Çocuk grubuyla teknik, yetişkin grubuyla dayanıklılık çalışır; havuz kenarında her zaman bir düdük ve bir ilk yardım çantası durur.
Tuncay Bey
Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.
Defne
Yirmi yedi yaşında, Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi'nde rekreasyon lideri; rekreasyon bölümü mezunu. Bir yürüyüş rotasını planlarken önce en yavaş katılımcıyı ve hava durumunu düşünür.
Elif
On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.
Hülya Hanım
Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.
Mert
Yirmi dört yaşında, tekerlekli sandalye basketbolu oynuyor; haftanın üç akşamı antrenmanda. Yazları Karaçalı'da engelli katılımcılarla yapılan doğa etkinliklerinde gönüllü.
Program
Bölüm I · Temel · 11 ders programda
Sıcak ve soğuk
Beden sıcakta ve soğukta ısısını nasıl korur ve ne zaman tehlike başlar?
Bölüm II · Uygulama · 9 ders programda
İrtifa ve dalış
Yükseklikte ve su altında basınç değişince beden ne yapar?
Bölüm III · İleri · 10 ders programda
Hava kirliliği ve yolculuk
Kirli hava ve saat dilimi değişimi egzersizi nasıl etkiler?
Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda
Bitirme
Sıcak bir günde yarışma için risk planı
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Isı ve basınç fizyolojisi Çerçeve ve Sağlam etiketiyle gelir; yarışmada sıcak sınırları ve ısıya uyum protokolleri kurum ve federasyon kılavuzlarından, sayıları ancak kütüphanede okunmuş kılavuzdan; irtifa antrenmanının yararı Tartışmalı etiketiyle anlatılır.
- Sağlam
- Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
- Kılavuz
- Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
- Tartışmalı
- Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
- Çerçeve
- Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.