İçeriğe geç

Rehabilitasyon ve Spora Dönüş Akademisi

«Ne zaman dönebilirim?» sorusunun cevabı bir tarih mi, yoksa geçilmesi gereken bir dizi test mi?

Sakatlanan sporcunun ilk sorusu hep aynıdır: ne zaman dönebilirim? Bu sorunun cevabı takvimden değil, dokunun iyileşmesinden, sporcunun kapasitesinden, sporun gereksiniminden ve sporcunun kendini hazır hissetmesinden gelir. Bu akademi spora dönüş kararının kimlerle ve nasıl verildiğini, rehabilitasyonun evrelerini, yükün aşamalı artırılmasını, dönüş ölçütlerini ve testlerini, ön çapraz bağ ameliyatından sonra dönüşü, psikolojik hazır oluşu ve yeniden sakatlanma riskini anlatır. Sonunda okur bir spora dönüş karar listesi hazırlar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
43

Akademi teşhis koymaz ve rehabilitasyon programı yazmaz; sakatlıkta tedavi ve rehabilitasyon fizyoterapistin ve hekimin işidir, spora dönüş kararı onlarla birlikte verilir. Dönüş sürecinde ağrı, şişlik ya da güvensizlik artarsa yük azaltılır ve sağlık ekibine danışılır. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Antrenör patikası sakatlıktan dönen sporcuyu takıma geri katan antrenöre, kuvvet ve kondisyon patikası geç dönem yüklemeyi yürüten uzmana, sağlık ekibi patikası dönüş kararını ekiple veren fizyoterapiste ve hekime.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

  • Elif

    On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.

  • Can

    Otuz bir yaşında, Dengetaşı'nda fizyoterapist. Kulüp antrenörleriyle telefonda konuşmayı işinin bir parçası sayar; bir sporcuyu sahaya döndürmenin yalnız klinikte bitmediğini söyler.

  • Hülya Hanım

    Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

  • Zehra Hanım

    Otuz dokuz yaşında, kulübün kadın voleybol takımının antrenörü; eski bir pasör. Sıçrama sayısını defterine yazmaya başladığı sezondan beri antrenman planını maç takvimine göre değiştiriyor.

  • Gökhan

    Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

  • Tuncay Bey

    Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.

  • Kerem

    Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

Program

Bölüm I · Temel · 11 ders programda

Ekip, karar ve evreler

Spora dönüş kararını kim verir ve rehabilitasyon hangi evrelerden geçer?

  1. Modül 1Ekip ve karar6 ders programda
  2. Modül 2Evreler5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 17 ders programda

Yükleme, ölçütler ve ön çapraz bağ

Yük nasıl artırılır, dönüş hangi ölçütlerle sınanır ve ön çapraz bağdan ne öğreniriz?

  1. Modül 3Dereceli yükleme6 ders programda
  2. Modül 4Dönüş ölçütleri5 ders programda
  3. Modül 5Ön çapraz bağ sonrası dönüş6 ders programda

Bölüm III · İleri · 10 ders programda

Hazır oluş ve yeniden sakatlanma

Sporcu zihnen hazır mı ve yeniden sakatlanma nasıl önlenir?

  1. Modül 6Psikolojik hazır oluş5 ders programda
  2. Modül 7Yeniden sakatlanma5 ders programda

Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda

Bitirme

Spora dönüş karar listesi

  1. Modül 8Spora dönüş karar listesi5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Spora dönüş karar modelleri ve uzlaşı bildirgeleri Kılavuz ve Çerçeve etiketiyle gelir; dönüş testlerinin yeniden sakatlanmayı öngörme gücü ve zamana karşı ölçüte dayalı dönüş tartışması gibi konular Tartışmalı etiketiyle anlatılır.

Sağlam
Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
Kılavuz
Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
Tartışmalı
Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
Çerçeve
Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?