Bu ekranı göremeyen biri nasıl kullanır?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Tasarımcı patikası erişilebilir ürün tasarlayacak olana, denetçi patikası bir siteyi ya da uygulamayı ölçütlere göre denetleyecek olana, kurum patikası yasal yükümlülüğü ve erişilebilirlik beyanını yönetecek olana.

• 2 modül · 11 ders

  Temel

  Herkes için: engellilik, kapsayıcı tasarım ve WCAG. Tek başına alınabilir.

  Engellilik ve tasarım → WCAG

• 5 modül · 27 ders

  Tasarımcı

  Erişilebilir uygulama, site ve ürün tasarlayacak tasarımcı ve geliştirici.

  Engellilik ve tasarım → WCAG → Görme → Motor ve işitme → Bilişsel erişilebilirlik

• 6 modül · 30 ders

  Denetçi

  Bir siteyi ya da uygulamayı ölçütlere göre denetleyecek olan.

  WCAG → Görme → Motor ve işitme → Bilişsel erişilebilirlik → Erişilebilirlik testi → Atölye: bir belediye sitesinin denetimi

• 4 modül · 21 ders

  Kurum

  Kamu kurumunda ya da şirkette yasal yükümlülüğü ve beyanı yönetecek olan.

  Engellilik ve tasarım → WCAG → Erişilebilirlik testi → Mevzuat, önyargı ve ürün

• Erişilebilir ve Kapsayıcı Tasarım Akademisi: rampa, kapı, asansör ve hissedilebilir yüzey — yapının ve kentin erişilebilirliğinden.
• Kapsayıcılık ve Çeşitlilik Akademisi: kurum kültürü ve politika — kurumun kapsayıcılık sorusundan.
• Kullanıcı Deneyimi Tasarımı Akademisi: akış, form ve hata — kullanıcı deneyiminin sorusundan.
• Arayüz Tasarımı Akademisi: kontrast, odak ve dokunma hedefi — ekranın görsel kararlarından.
• Burada sorulan: bir dijital ürün ya da bir nesne nasıl herkes için kullanılabilir tasarlanır ve bu nasıl sınanır?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

• Selin

  Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

• Arda

  Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

• Leyla Hanım

  Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

• Kerem

  Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.

• Emre

  Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.

• Can

  Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

• Hülya Hanım

  Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

• Deniz

  Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. WCAG ve EN 301 549 standart, AB direktifleri ve Türk mevzuatı bağlar; kullanıcı sayıları ve otomatik araçların sınırı araştırmayla anlatılır. Bir ölçütü karşılamak bir ürünü erişilebilir yapmaya yetmez; bu da derslerde söylenir.

Ölçülebilir

Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.

Standart

W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.

Kanun veya yönetmelik

Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Meslek kaynağı

Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Tasarımcı beyanı

Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.

Vaka

Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.