Engellilik yalnız bir kişinin bedeninde değil, o kişi ile tasarlanmış çevre arasındaki uyumsuzlukta ortaya çıkar. Bu modül engellilik modellerini, kalıcı, geçici ve durumsal engelliliği, evrensel tasarım ilkelerini, kapsayıcı tasarımı, engelli nüfusun büyüklüğünü ve erişilebilirliğin bir özellik değil bir koşul olduğunu anlatır.
Bu modülün sonunda
- Engelliliğin tıbbi ve sosyal modelini ayırır ve bir tasarım kararına uygular.
- Bir erişilebilirlik ihtiyacını kalıcı, geçici ve durumsal örnekleriyle gösterir.
Dersler
- M01-D01Engellilik modelleriProgramda
Engelliliği kişinin eksikliği olarak gören tıbbi model ile çevrenin engel çıkardığını söyleyen sosyal modeli karşılaştırır.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Oliver, The Politics of Disablement (1990); sektör veri seti: Dünya Sağlık Örgütü, World Report on Disability (2011)
- M01-D02Kalıcı, geçici, durumsalProgramda
Aynı ihtiyacın kalıcı bir engellilikte, geçici bir yaralanmada ve gürültülü ya da güneşli bir ortamda nasıl ortaya çıktığını gösterir.
Dayanak: Meslek kaynağı: Microsoft, Inclusive Design Toolkit (2016); Holmes, Mismatch (2018)
- M01-D03Evrensel tasarım ilkeleriProgramda
Evrensel tasarımın yedi ilkesini ve bunların dijital ve fiziksel ürüne nasıl uygulandığını açıklar.
Dayanak: Meslek kaynağı: Center for Universal Design, NC State University, The Principles of Universal Design (1997)
- M01-D04Kapsayıcı tasarımProgramda
Evrensel tasarımdan farklı olarak kapsayıcı tasarımın dışarıda kalan kullanıcıdan başlamasını ve bunun herkese yararını açıklar.
Dayanak: Meslek kaynağı: Clarkson, Coleman, Keates ve Lebbon, Inclusive Design: Design for the Whole Population (2003)
- M01-D05Kaç kişiProgramda
Engelli nüfusun dünyadaki ve Türkiye'deki büyüklüğüne dair verileri kaynağıyla ve ölçüm farklarıyla anlatır.
Dayanak: Sektör veri seti: Dünya Sağlık Örgütü, Global Report on Health Equity for Persons with Disabilities (2022); Türkiye verisi (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D06Bir koşul, bir özellik değilProgramda
Erişilebilirliğin sonradan eklenen bir özellik değil, bir ürünün herkese açık olmasının koşulu olduğunu ve sonradan eklemenin maliyetini açıklar.
Dayanak: Standart: W3C, WCAG 2.2 (2023)