Hangi yoldan gireceksin?
Herkes aynı sırayı izlemek zorunda değil. Rota bir hedeftir; aynı dersler farklı bileşimlerle yeniden kullanılır. Hızlı Tur, programın 32 çekirdek dersinden oluşur.
Hızlı Tur~5 saat
"Sadece merak ediyorum" diyenler
Tüm ⭐ dersler
Çocuk ve Aile~6 saat
9+ yaş çocuklar ve ebeveynleri
Seviye 1 + Atölye A ve C
Gözlemci~16 saat
Teleskopla gökyüzünü gezmek isteyenler
Seviye 1–2 + Modül 9, 10, 13 + Atölye A
Astrofotoğrafçı~17 saat
Gökyüzü fotoğrafı çekmek isteyenler
Seviye 1–2 + Modül 9, 13 + Atölye A ve B
Akademik~45 saat
Üniversite öğrencileri, araştırmacı adayları
Tüm seviyeler sırayla + bitirme projesi
Program
Beş seviye meraktan araştırmaya çıkar. Üçüncü seviyeden sonra kısa bir matematik köprüsü var; matematiği bilen yerleştirme testiyle atlayabilir. Her seviye bir projeyle biter.
- Seviye 1MerakTümü yayında
Gökyüzünde ne gördüğünü açıklayabilir
- Seviye 2TemelTümü yayında
Gökyüzünü okuyabilir, teleskop seçebilir
- Seviye 3OrtaTümü yayında
Yıldız ve galaksi evrimini anlatabilir
- Köprü ModülüAstronomi İçin MatematikTümü yayında
Temel astronomik hesapları yapabilir
- Seviye 4İleriTümü yayında
Modern astrofizik teorilerini açıklayabilir
- Seviye 5UzmanTümü yayında
Gerçek veriyle analiz yapabilir
Uygulamalı atölyeler
Seviyelerden bağımsızdır, her aşamada alınabilir. Her dersin yanında önerilen başlangıç seviyesi yazar.
- Atölye AGözlem AtölyesiTümü yayında
İlk gözlem gecen için hazırlık listesi · Ay'ı gözlemek: Kraterler, denizler, dağlar · Gezegenleri bulmak ve gözlemek
- Atölye BAstrofotoğrafçılıkTümü yayında
Telefonla gökyüzü fotoğrafı · Fotoğraf makinesiyle Samanyolu · Yıldız izi fotoğrafları
- Atölye CKendin YapTümü yayında
Evde güneş saati yapmak · İğne deliği ile tutulma izleme aracı · Ölçekli Güneş Sistemi modeli
Her ders tek bir soruya cevap verir
1Kanca
Şaşırtıcı bir soru, bilgi ya da görüntüyle açılış.
2Merkezi soru
Dersin cevaplayacağı tek soru açıkça söylenir.
3Anlatım
Sayılar karşılaştırmayla, kavramlar günlük hayattan benzetmeyle.
4Aslında…
Yaygın bir yanlış, nedeniyle birlikte düzeltilir.
5Büyük resim
Bu bilginin neden önemli olduğu.
6Özet
Akılda kalacak üç madde.
7Görev
Gökyüzüne ya da bir sonraki derse yönelten kısa bir iş.
Düzeltilen yanlışlar
Programın 13 yaygın yanlışı hangi derste düzelttiği.
Yanlış: Astroloji bir bilimdir.
Doğrusu: Astroloji bilimsel yöntemle doğrulanmış bir alan değildir.
Yanlış: Kayan yıldız bir yıldızdır.
Doğrusu: Atmosferde yanan küçük bir taş ya da toz parçasıdır.
Yanlış: Kışın Güneş'ten uzaklaşırız.
Doğrusu: Mevsimler eksen eğikliğinden olur.
Yanlış: Ay'ın evreleri Dünya'nın gölgesinden olur.
Doğrusu: Güneş'in aydınlattığı yarıyı farklı açılardan görmemizden olur.
Yanlış: Ay'ın arka yüzü hep karanlıktır.
Doğrusu: Arka yüz de aydınlanır, sadece Dünya'dan görünmez.
Yanlış: Güneş yanan bir ateş topudur.
Doğrusu: Güneş'in enerjisi yanmadan değil, nükleer füzyondan gelir.
Yanlış: Kutup Yıldızı en parlak yıldızdır.
Doğrusu: Orta parlaklıkta bir yıldızdır.
Yanlış: Uzayda yerçekimi yoktur.
Doğrusu: Yörüngede yerçekimi vardır, astronotlar sürekli serbest düşüştedir.
Yanlış: Teleskopta önemli olan büyütmedir.
Doğrusu: Önemli olan açıklıktır, yani ışık toplama gücüdür.
Yanlış: Kara delikler her şeyi içine çeker.
Doğrusu: Uzaktan bakıldığında aynı kütledeki bir yıldız gibi çeker.
Yanlış: Büyük Patlama uzayda bir noktada oldu.
Doğrusu: Uzayın kendisi her yerde birden genişlemeye başladı.
Yanlış: Galaksiler uzayda birbirinden kaçıyor.
Doğrusu: Aralarındaki uzay genişliyor.
Yanlış: Evrenin tamamını anlıyoruz.
Doğrusu: Evrenin yaklaşık %95'i karanlık madde ve karanlık enerjiden oluşuyor ve doğası bilinmiyor.
Terim sözlüğü
39 terim
- Açıklık (Aperture)
- Teleskobun ışık toplayan ana mercek ya da aynasının çapı
- AB (Astronomik Birim) (AU)
- Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklık (~150 milyon km)
- Bulutsu (Nebula)
- Uzaydaki gaz ve toz bulutu
- Çift yıldız (Binary star)
- Birbirinin etrafında dolanan iki yıldız
- Dikine hız (Radial velocity)
- Bir cismin bize doğru ya da bizden uzağa hareket hızı
- Ekinoks (Equinox)
- Gece ile gündüzün yaklaşık eşit olduğu gün
- Elektromanyetik tayf (Electromagnetic spectrum)
- Radyodan gama ışınına kadar tüm ışık türleri
- Enflasyon (Inflation)
- Evrenin ilk anlarında çok kısa sürede aşırı genişlemesi
- Füzyon (Fusion)
- Hafif atom çekirdeklerinin birleşerek enerji açığa çıkarması
- Galaksi (Galaxy)
- Milyarlarca yıldız, gaz ve tozdan oluşan dev sistem
- Geçiş yöntemi (Transit method)
- Gezegenin yıldızının önünden geçerken ışığı azaltmasıyla tespiti
- Gök ekvatoru (Celestial equator)
- Dünya ekvatorunun gökyüzüne izdüşümü
- Gündönümü (Solstice)
- Yılın en uzun ya da en kısa günü
- Işık yılı (Light-year)
- Işığın bir yılda aldığı yol (~9,46 trilyon km)
- Kadir (Magnitude)
- Gök cisimlerinin parlaklık ölçüsü
- Kara cisim ışıması (Black-body radiation)
- Sıcak bir cismin sıcaklığına bağlı olarak yaydığı ışık
- Kara delik (Black hole)
- Işığın bile kaçamadığı kadar yoğun bölge
- Karanlık enerji (Dark energy)
- Evrenin hızlanarak genişlemesine yol açan bilinmeyen etken
- Karanlık madde (Dark matter)
- Işık yaymayan ama kütleçekimi etkisi gözlenen madde
- Kozmik mikrodalga arka plan ışıması (Cosmic microwave background (CMB))
- Büyük Patlama'dan kalan en eski ışık
- Kuasar (Quasar)
- Merkezindeki kara delik nedeniyle son derece parlak galaksi çekirdeği
- Kütleçekim (Gravity)
- Kütlelerin birbirini çekmesi
- Kütleçekim dalgası (Gravitational wave)
- Uzay-zamanda yayılan dalgalanma
- Kütleçekimsel merceklenme (Gravitational lensing)
- Büyük kütlenin arkasındaki cismin ışığını bükmesi
- Nötron yıldızı (Neutron star)
- Süpernova sonrası kalan aşırı yoğun yıldız çekirdeği
- Olay ufku (Event horizon)
- Kara deliğin geri dönüşü olmayan sınırı
- Ötegezegen (Exoplanet)
- Güneş dışındaki bir yıldızın etrafında dolanan gezegen
- Paralaks (Parallax)
- Gözlem yeri değişince yakın cismin uzaktakilere göre yer değiştirmesi
- Parsek (Parsec)
- Yaklaşık 3,26 ışık yılına eşit uzaklık birimi
- Presesyon (Precession)
- Dünya ekseninin yaklaşık 26.000 yılda bir tur atan yalpalaması
- Pulsar (Pulsar)
- Düzenli aralıklarla ışınım yayan, hızla dönen nötron yıldızı
- Süpernova (Supernova)
- Bir yıldızın dev patlamayla ölümü
- Tayf (Spectrum)
- Işığın renklerine ayrılmış hali
- Takımyıldız (Constellation)
- Gökyüzünde tanımlanmış yıldız grubu ve bölgesi
- Tutulum (Ecliptic)
- Güneş'in bir yıl boyunca gökyüzünde izlediği yol
- Uzay-zaman (Spacetime)
- Uzay ve zamanın birlikte oluşturduğu dört boyutlu yapı
- Yaşanabilir bölge (Habitable zone)
- Bir yıldızın çevresinde sıvı suyun var olabileceği bölge
- Yıldız günü (Sidereal day)
- Dünya'nın yıldızlara göre bir kez dönmesi (~23 sa 56 dk)
- Yörünge (Orbit)
- Bir cismin başka bir cisim etrafında izlediği yol