İçeriğe geç

Astronomi Akademisi

Gökyüzüne bakınca ne gördüğünü bilmek.

Ay neden şekil değiştirir sorusundan başlayıp gerçek teleskop verisinde bir gezegen aramaya kadar gider. Her ders tek bir soruyu cevaplar, yaygın bir yanlışı düzeltir ve seni bir görevle gökyüzüne gönderir.

ders yayında
178
seviye
5
modül
21
ders programda
178

Hangi yoldan gireceksin?

Herkes aynı sırayı izlemek zorunda değil. Rota bir hedeftir; aynı dersler farklı bileşimlerle yeniden kullanılır. Hızlı Tur, programın 32 çekirdek dersinden oluşur.

  • Hızlı Tur~5 saat

    "Sadece merak ediyorum" diyenler

    Tüm ⭐ dersler

  • Çocuk ve Aile~6 saat

    9+ yaş çocuklar ve ebeveynleri

    Seviye 1 + Atölye A ve C

  • Gözlemci~16 saat

    Teleskopla gökyüzünü gezmek isteyenler

    Seviye 1–2 + Modül 9, 10, 13 + Atölye A

  • Astrofotoğrafçı~17 saat

    Gökyüzü fotoğrafı çekmek isteyenler

    Seviye 1–2 + Modül 9, 13 + Atölye A ve B

  • Akademik~45 saat

    Üniversite öğrencileri, araştırmacı adayları

    Tüm seviyeler sırayla + bitirme projesi

Program

Beş seviye meraktan araştırmaya çıkar. Üçüncü seviyeden sonra kısa bir matematik köprüsü var; matematiği bilen yerleştirme testiyle atlayabilir. Her seviye bir projeyle biter.

  1. Seviye 1MerakTümü yayında

    Gökyüzünde ne gördüğünü açıklayabilir

  2. Seviye 2TemelTümü yayında

    Gökyüzünü okuyabilir, teleskop seçebilir

  3. Seviye 3OrtaTümü yayında

    Yıldız ve galaksi evrimini anlatabilir

  4. Köprü ModülüAstronomi İçin MatematikTümü yayında

    Temel astronomik hesapları yapabilir

  5. Seviye 4İleriTümü yayında

    Modern astrofizik teorilerini açıklayabilir

  6. Seviye 5UzmanTümü yayında

    Gerçek veriyle analiz yapabilir

Uygulamalı atölyeler

Seviyelerden bağımsızdır, her aşamada alınabilir. Her dersin yanında önerilen başlangıç seviyesi yazar.

Her ders tek bir soruya cevap verir

  1. 1Kanca

    Şaşırtıcı bir soru, bilgi ya da görüntüyle açılış.

  2. 2Merkezi soru

    Dersin cevaplayacağı tek soru açıkça söylenir.

  3. 3Anlatım

    Sayılar karşılaştırmayla, kavramlar günlük hayattan benzetmeyle.

  4. 4Aslında…

    Yaygın bir yanlış, nedeniyle birlikte düzeltilir.

  5. 5Büyük resim

    Bu bilginin neden önemli olduğu.

  6. 6Özet

    Akılda kalacak üç madde.

  7. 7Görev

    Gökyüzüne ya da bir sonraki derse yönelten kısa bir iş.

Düzeltilen yanlışlar

Programın 13 yaygın yanlışı hangi derste düzelttiği.

  • Yanlış: Astroloji bir bilimdir.

    Doğrusu: Astroloji bilimsel yöntemle doğrulanmış bir alan değildir.

    Ders 1.2

  • Yanlış: Kayan yıldız bir yıldızdır.

    Doğrusu: Atmosferde yanan küçük bir taş ya da toz parçasıdır.

    Ders 1.3

  • Yanlış: Kışın Güneş'ten uzaklaşırız.

    Doğrusu: Mevsimler eksen eğikliğinden olur.

    Ders 2.2

  • Yanlış: Ay'ın evreleri Dünya'nın gölgesinden olur.

    Doğrusu: Güneş'in aydınlattığı yarıyı farklı açılardan görmemizden olur.

    Ders 2.3

  • Yanlış: Ay'ın arka yüzü hep karanlıktır.

    Doğrusu: Arka yüz de aydınlanır, sadece Dünya'dan görünmez.

    Ders 2.4

  • Yanlış: Güneş yanan bir ateş topudur.

    Doğrusu: Güneş'in enerjisi yanmadan değil, nükleer füzyondan gelir.

    Ders 3.1

  • Yanlış: Kutup Yıldızı en parlak yıldızdır.

    Doğrusu: Orta parlaklıkta bir yıldızdır.

    Ders 5.3

  • Yanlış: Uzayda yerçekimi yoktur.

    Doğrusu: Yörüngede yerçekimi vardır, astronotlar sürekli serbest düşüştedir.

    Ders 7.3, Ders 7.4

  • Yanlış: Teleskopta önemli olan büyütmedir.

    Doğrusu: Önemli olan açıklıktır, yani ışık toplama gücüdür.

    Ders 8.3

  • Yanlış: Kara delikler her şeyi içine çeker.

    Doğrusu: Uzaktan bakıldığında aynı kütledeki bir yıldız gibi çeker.

    Ders 16.3

  • Yanlış: Büyük Patlama uzayda bir noktada oldu.

    Doğrusu: Uzayın kendisi her yerde birden genişlemeye başladı.

    Ders 18.1

  • Yanlış: Galaksiler uzayda birbirinden kaçıyor.

    Doğrusu: Aralarındaki uzay genişliyor.

    Ders 18.2

  • Yanlış: Evrenin tamamını anlıyoruz.

    Doğrusu: Evrenin yaklaşık %95'i karanlık madde ve karanlık enerjiden oluşuyor ve doğası bilinmiyor.

    Ders 18.6, Ders 18.7

Terim sözlüğü

39 terim
Açıklık (Aperture)
Teleskobun ışık toplayan ana mercek ya da aynasının çapı
AB (Astronomik Birim) (AU)
Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklık (~150 milyon km)
Bulutsu (Nebula)
Uzaydaki gaz ve toz bulutu
Çift yıldız (Binary star)
Birbirinin etrafında dolanan iki yıldız
Dikine hız (Radial velocity)
Bir cismin bize doğru ya da bizden uzağa hareket hızı
Ekinoks (Equinox)
Gece ile gündüzün yaklaşık eşit olduğu gün
Elektromanyetik tayf (Electromagnetic spectrum)
Radyodan gama ışınına kadar tüm ışık türleri
Enflasyon (Inflation)
Evrenin ilk anlarında çok kısa sürede aşırı genişlemesi
Füzyon (Fusion)
Hafif atom çekirdeklerinin birleşerek enerji açığa çıkarması
Galaksi (Galaxy)
Milyarlarca yıldız, gaz ve tozdan oluşan dev sistem
Geçiş yöntemi (Transit method)
Gezegenin yıldızının önünden geçerken ışığı azaltmasıyla tespiti
Gök ekvatoru (Celestial equator)
Dünya ekvatorunun gökyüzüne izdüşümü
Gündönümü (Solstice)
Yılın en uzun ya da en kısa günü
Işık yılı (Light-year)
Işığın bir yılda aldığı yol (~9,46 trilyon km)
Kadir (Magnitude)
Gök cisimlerinin parlaklık ölçüsü
Kara cisim ışıması (Black-body radiation)
Sıcak bir cismin sıcaklığına bağlı olarak yaydığı ışık
Kara delik (Black hole)
Işığın bile kaçamadığı kadar yoğun bölge
Karanlık enerji (Dark energy)
Evrenin hızlanarak genişlemesine yol açan bilinmeyen etken
Karanlık madde (Dark matter)
Işık yaymayan ama kütleçekimi etkisi gözlenen madde
Kozmik mikrodalga arka plan ışıması (Cosmic microwave background (CMB))
Büyük Patlama'dan kalan en eski ışık
Kuasar (Quasar)
Merkezindeki kara delik nedeniyle son derece parlak galaksi çekirdeği
Kütleçekim (Gravity)
Kütlelerin birbirini çekmesi
Kütleçekim dalgası (Gravitational wave)
Uzay-zamanda yayılan dalgalanma
Kütleçekimsel merceklenme (Gravitational lensing)
Büyük kütlenin arkasındaki cismin ışığını bükmesi
Nötron yıldızı (Neutron star)
Süpernova sonrası kalan aşırı yoğun yıldız çekirdeği
Olay ufku (Event horizon)
Kara deliğin geri dönüşü olmayan sınırı
Ötegezegen (Exoplanet)
Güneş dışındaki bir yıldızın etrafında dolanan gezegen
Paralaks (Parallax)
Gözlem yeri değişince yakın cismin uzaktakilere göre yer değiştirmesi
Parsek (Parsec)
Yaklaşık 3,26 ışık yılına eşit uzaklık birimi
Presesyon (Precession)
Dünya ekseninin yaklaşık 26.000 yılda bir tur atan yalpalaması
Pulsar (Pulsar)
Düzenli aralıklarla ışınım yayan, hızla dönen nötron yıldızı
Süpernova (Supernova)
Bir yıldızın dev patlamayla ölümü
Tayf (Spectrum)
Işığın renklerine ayrılmış hali
Takımyıldız (Constellation)
Gökyüzünde tanımlanmış yıldız grubu ve bölgesi
Tutulum (Ecliptic)
Güneş'in bir yıl boyunca gökyüzünde izlediği yol
Uzay-zaman (Spacetime)
Uzay ve zamanın birlikte oluşturduğu dört boyutlu yapı
Yaşanabilir bölge (Habitable zone)
Bir yıldızın çevresinde sıvı suyun var olabileceği bölge
Yıldız günü (Sidereal day)
Dünya'nın yıldızlara göre bir kez dönmesi (~23 sa 56 dk)
Yörünge (Orbit)
Bir cismin başka bir cisim etrafında izlediği yol