Bu bina kaça, ne zaman ve nasıl yapılır?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: yapım süreci, metraj ve keşif. Şantiye patikası şantiye şefi ve kontrol mühendisi olacak olana, maliyet patikası keşif, ihale ve hakedişle çalışacak olana, iş sahibi patikası evini ya da kurum binasını yaptıracak olana.

• 2 modül · 13 ders

  Temel

  Herkes için: yapım süreci, metraj ve keşif. Tek başına alınabilir.

  Yapım süreci ve aktörleri → Metraj ve keşif

• 6 modül · 37 ders

  Şantiye

  Şantiye şefi ve kontrol mühendisi olacak mimar ve öğrenci.

  Yapım süreci ve aktörleri → İş programı → Şantiye organizasyonu → Hakediş, değişiklik ve ek iş → Kalite denetimi ve kabul → Kestane Köyü İlkokulu’nun yapımı

• 4 modül · 25 ders

  Maliyet ve ihale

  Keşif, ihale ve hakedişle çalışacak olan.

  Metraj ve keşif → Maliyet tahmini ve bütçe → İhale → Hakediş, değişiklik ve ek iş

• 5 modül · 29 ders

  İş sahibi

  Evini ya da kurum binasını yaptıracak olan; bütçe, yüklenici, kabul ve teslim.

  Yapım süreci ve aktörleri → Maliyet tahmini ve bütçe → İhale → Kalite denetimi ve kabul → Teslim ve bakım

• Mimarlık Akademisi: mimarlığın ilk kavramları — şantiyenin ve yapı denetiminin ilk sorusundan.
• İmar ve Yapı Mevzuatı Akademisi: ruhsat, yapı denetimi ve iskân — parselden iskâna mevzuatın sorusundan.
• Mimarlık Ofisi ve Meslek Pratiği Akademisi: mimarın sözleşmesi ve proje aşamaları — işin ofis tarafının sorusundan.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Akademisi: şantiyede iş sağlığı ve güvenliği — sağlık ve güvenlik planının ve koordinatörün sorusundan.
• Burada sorulan: bir bina ne kadara, ne zaman, kimlerle ve hangi denetimle yapılır ve teslim edilir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

• Gülay Hanım

  Makine mühendisi; ısıtma, havalandırma ve sıhhi tesisatı tasarlar. Bir şaftın yerini mimari karar kesinleşmeden ister; asma tavanın her santimetresini konuşur.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Nazife Öğretmen

  Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Yapım yönetimi bilgisi mevzuattan, idarenin şartnamelerinden, maliyet ve planlama literatüründen ve şantiye deneyiminden gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir madde mevzuat olarak, bir maliyet aşımı bulgusu araştırmasıyla, bir şantiye alışkanlığı usta görüşü olarak işaretlenir.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.