Bir maddeyi zehir yapan nedir: kendisi mi, miktarı mı, kime ve nasıl ulaştığı mı?

Rolüne göre patika

Temel patika toksikolojinin ilkelerini ve ilaç toksisitesini kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki toksikoloji derslerine eşlik eder; eczane patikası zehirlenme sorusuyla karşılaşan eczacıya ve teknikere, çevre patikası iş sağlığı ve çevre sağlığıyla ilgilenen okura.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: toksikolojinin ilkeleri ve ilaç toksisitesi. Tek başına alınabilir.

  Toksikolojinin ilkeleri → İlaç toksisitesi

• 5 modül · 30 ders

  Fakültedeki toksikoloji

  Toksikoloji derslerini alan eczacılık öğrencisi.

  Toksikolojinin ilkeleri → İlaç toksisitesi → Zehirlenmede yaklaşım → Sık zehirlenmeler → Çevre ve meslek toksikolojisi

• 4 modül · 23 ders

  Zehirlenme sorusu tezgâhta

  Zehirlenme sorusuyla karşılaşan eczacı ve eczane teknikeri.

  Toksikolojinin ilkeleri → Zehirlenmede yaklaşım → Sık zehirlenmeler → Vaka ve atölye

• 3 modül · 17 ders

  Çevre ve iş sağlığı

  Çevre sağlığı ve iş sağlığıyla ilgilenen okur.

  Toksikolojinin ilkeleri → Çevre ve meslek toksikolojisi → Vaka ve atölye

• Eczacılığa Giriş Akademisi: dozu zehirden ayıran ve evdeki ilaç dolabı — eczacılığın ortak dilinden.
• Farmakolojinin İlkeleri Akademisi: istenmeyen etkinin ve bireysel farkın genel kuralları.
• Farmakognozi ve Bitkisel Ürünler Akademisi: zehirli bitkinin içindeki molekül — drogdan ve kimyasından.
• Sistem Farmakolojisi I Akademisi: böbreğe ve kalbe yük bindiren ilaçlar — sınıfların kendisinden.
• Sistem Farmakolojisi II Akademisi: ağrı kesicinin ve opioidin güvenliği — sınıfların kendisinden.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: zehirlenmede ilk dakikalar — evdekinin tarafından.
• Burada sorulan: bir madde hangi miktarda, hangi yolla, kimde zarar verir ve zarar nasıl önlenir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ardıçlı Eczanesi

Kurgusal bir mahalle eczanesi: bir Ege il merkezinin Ardıçlı Mahallesi'nde, aile sağlığı merkezinin karşısında. Günde iki yüz kadar reçete ve bir o kadar da reçetesiz soru gelir. Müşterilerin çoğu yıllardır aynı yüzlerdir: kronik ilaç kullanan yaşlılar, bebeğiyle gelen anneler, gece nöbetinde kapıyı çalan yabancılar. Ayda iki kez nöbet tutar. Majistral hazırlama için küçük bir laboratuvarı vardır.

• Semra Hanım

  Elli altı yaşında, Ardıçlı Eczanesi'nin sahibi ve eczacısı. Otuz yıldır tezgâh başında; bir reçeteye bakmadan önce getirenin yüzüne bakar.

• Kaan

  Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

• Leyla

  Otuz dört yaşında, eczane teknikeri, on iki yıldır Ardıçlı'da. Stoku, soğuk zinciri ve mahallenin kimin hangi ilacı kullandığını en iyi o bilir.

• Nihan

  Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

• Selma

  Otuz beş yaşında, iki çocuk annesi; yedi yaşındaki oğlu Efe sık sık ateşlenir. Gece nöbetinde eczaneye gelir ve ölçeği, şurubu, fitili birbirine karıştırmaktan korkar.

• İsmail Amca

  Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

• Cem

  Kırk bir yaşında, Yalmaç İlaç'ın kalite güvence müdürü. Bir serinin piyasaya çıkıp çıkmayacağına son imzayı o atar; sapma raporunu okumadan imza atmaz.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir hayvan çalışmasındaki zarar insanda aynı miktarda zarar gibi, bir tehlike gerçek bir maruziyet riski gibi, tek bir vaka genel bir sıklık gibi sunulmaz.

Mevzuat

Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.

Farmakope ve standart

Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.

Ürün bilgisi

Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Temel kaynak

Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.

Meslek rehberi

Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.

Vaka

Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.

Erken bulgu

Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.