Su da içinde boğulacak kadar çok olursa zarar verir; en güçlü zehirlerden bazıları da küçük miktarda ilaçtır. Toksikoloji bir maddenin zararını miktarına, yoluna, süresine ve kime ulaştığına bağlar. Bu modül doz-zarar ilişkisini, maruziyet yollarını, zehirli maddenin vücuttaki hareketini, hedef organ kavramını, tehlike ile riskin farkını ve toksisitenin nasıl test edildiğini anlatır.
Bu modülün sonunda
- Doz-zarar ilişkisini ve maruziyetin yol ve süresinin zarar üzerindeki etkisini açıklar.
- Tehlike ile risk arasındaki farkı bir örnek üzerinde gösterir.
- Toksisite testlerinin ne gösterdiğini ve insana aktarılmasının sınırlarını açıklar.
Dersler
- M01-D01Doz zehri yaparProgramda
Bir maddenin zararının miktara bağlı olduğu ilkesini açıklar ve eşik, doz-zarar eğrisi ve duyarlı birey kavramlarını gösterir.
Dayanak: Temel kaynak: Klaassen, Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons
Eczacılığa Giriş Akademisi’nde: M03-D01
- M01-D02Maruziyet yolu ve süresiProgramda
Ağızdan, solunumla, deriden ve göze maruziyetin farkını ve kısa süreli ile uzun süreli maruziyetin zarar üzerindeki etkisini açıklar.
Dayanak: Temel kaynak: Klaassen, Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons
- M01-D03Zehirli maddenin vücuttaki hareketiProgramda
Toksikokinetiği farmakokinetikle karşılaştırır ve büyük miktarda alınan bir maddede emilim, metabolizma ve atılımın nasıl değişebileceğini açıklar.
Dayanak: Temel kaynak: Klaassen, Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons
- M01-D04Hedef organProgramda
Bir maddenin neden belirli bir organa zarar verdiğini birikim, metabolizma ve duyarlılık kavramlarıyla açıklar.
Dayanak: Temel kaynak: Klaassen, Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons
- M01-D05Tehlike ve riskProgramda
Bir maddenin zarar verme özelliği olan tehlike ile gerçek bir maruziyette zarar olasılığı olan riski ayırır ve haberlerdeki «kanserojen» başlıklarını bu ayrımla okur.
Dayanak: Farmakope ve standart: DSÖ Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) monografları önsözü
- M01-D06Toksisite nasıl test edilirProgramda
Akut, tekrarlanan doz, üreme ve genotoksisite testlerinin ne gösterdiğini ve hayvandan insana aktarmanın belirsizliklerini açıklar.
Dayanak: Farmakope ve standart: OECD kimyasalların test kılavuzları; ICH M3(R2)