Beyne, hormona, mikroba ve kanser hücresine etki eden ilaçlar nasıl çalışır?

Rolüne göre patika

Temel patika merkezi sinir sistemi ve ruh sağlığı ilaçlarını kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki farmakoloji derslerine eşlik eder; eczane patikası reçete değerlendiren ve hasta danışmanlığı yapan eczacıya, hastane patikası enfeksiyon ve onkoloji servisleriyle çalışan klinik eczacıya.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: merkezi sinir sistemi ve ruh sağlığı ilaçları. Tek başına alınabilir.

  Merkezi sinir sistemi ilaçlarının temelleri → Psikofarmakoloji

• 7 modül · 42 ders

  Fakültedeki farmakoloji

  Sistem farmakolojisi derslerini alan eczacılık öğrencisi.

  Merkezi sinir sistemi ilaçlarının temelleri → Psikofarmakoloji → Ağrı ve iltihap → Endokrin I: diyabet → Endokrin II: tiroid, steroid, kemik ve hormonlar → Enfeksiyon → Onkoloji ve bağışıklık

• 5 modül · 30 ders

  Tezgâhta

  Reçete değerlendiren ve hasta danışmanlığı yapan eczacı.

  Psikofarmakoloji → Ağrı ve iltihap → Endokrin I: diyabet → Enfeksiyon → Vaka atölyesi

• 4 modül · 24 ders

  Enfeksiyon ve onkoloji servisinde

  Enfeksiyon ve onkoloji servisleriyle çalışan klinik eczacı.

  Ağrı ve iltihap → Enfeksiyon → Onkoloji ve bağışıklık → Vaka atölyesi

• Farmakolojinin İlkeleri Akademisi: reseptör, sinyal ve doz-yanıtın genel kuralları — ilaç sınıflarından önce.
• Farmasötik Kimya ve İlaç Tasarımı Akademisi: bir ilaç sınıfının ortak yapısı — molekülün kimyasından.
• Farmasötik Mikrobiyoloji ve Biyoteknoloji Akademisi: antibiyotik direncinin biyolojisi ve biyolojik ilaçların üretimi — laboratuvardan.
• Sistem Farmakolojisi I Akademisi: otonom sinir sistemi, kalp, kan, böbrek, solunum ve sindirim ilaçları.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aynı ilaç — hastanın tarafından: kanıtı okumak, hekime sormak.
• Burada sorulan: beyne, hormona, mikroba ve kanser hücresine etki eden bir ilaç hangi mekanizmayla, hangi bedelle çalışır?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Karaçam Devlet Hastanesi

Kurgusal, dört yüz yataklı bir devlet hastanesi, Ardıçlı Eczanesi ile aynı ilde. Eczane servisinde birim doz dağıtım, steril hazırlama odası ve bir klinik eczacı var. İç hastalıkları, çocuk, kadın doğum, yoğun bakım ve onkoloji servisleri ilaç sorularını eczane servisine telefonla sorar.

• Nihan

  Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

• Kaan

  Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

• Semra Hanım

  Elli altı yaşında, Ardıçlı Eczanesi'nin sahibi ve eczacısı. Otuz yıldır tezgâh başında; bir reçeteye bakmadan önce getirenin yüzüne bakar.

• Rojda

  Kırk dört yaşında, koyu esmer tenli, terzi. Üç yıldır tip 2 diyabeti var; Kürtçe ve Türkçe konuşur, annesine ilaçlarını Kürtçe anlatır. Güneşte lekelenen cildi için de eczaneye danışır.

• Aylin

  Otuz bir yaşında, ilk bebeğine yirmi dört haftalık gebe, çocukluğundan beri astımlı. Her yeni ilacı alırken «bebeğe bir şey olur mu» diye sorar.

• İsmail Amca

  Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

• Selma

  Otuz beş yaşında, iki çocuk annesi; yedi yaşındaki oğlu Efe sık sık ateşlenir. Gece nöbetinde eczaneye gelir ve ölçeği, şurubu, fitili birbirine karıştırmaktan korkar.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir sınıfın mekanizması o sınıfın klinik üstünlüğü gibi, bir kılavuz önerisi her hasta için geçerli bir kural gibi, bir sınıf üyesi için gösterilen sonuç bütün sınıf için gösterilmiş gibi sunulmaz.

Mevzuat

Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.

Farmakope ve standart

Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.

Ürün bilgisi

Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Temel kaynak

Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.

Meslek rehberi

Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.

Vaka

Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.

Erken bulgu

Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.