İçeriğe geç

Temel Tasarım Akademisi

Bir biçimi neden «dengeli» ya da «gergin» görürüz?

Mimarlık okullarının ilk yılında öğrenci henüz bina çizmez: kâğıda üç siyah kare yerleştirir, bir karton şeridi katlar, iki rengi yan yana koyup birinin nasıl değiştiğine bakar. Bu akademi o ilk yılı izler. Gözün bir biçimi nasıl grupladığını, iki boyutlu bir kompozisyonun hangi kararlarla kurulduğunu, rengin ve dokunun yüzeyi nasıl değiştirdiğini, bir kütleden nasıl mekân çıkarıldığını ve maketin neden bir düşünme aracı olduğunu her derste bir alıştırmayla sınarsın. Gereken araç az: kâğıt, karton, makas, cetvel ve bir lamba.

ders yayında
20
rol patikası
4
modül
8
ders programda
58

Bu akademi bir alıştırma programıdır; denge, uyum ya da güzellik üzerine söylenenler bir gelenekten ya da bir araştırmadan gelir ve hangisinden geldiği her derste söylenir, kural gibi sunulmaz. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Okul patikası mimarlık, iç mimarlık ya da peyzaj okuluna hazırlanan ya da ilk yılında olan öğrenciye; renk ve yüzey patikası iç mekânla uğraşana; maket patikası elle düşünmeyi öğrenmek isteyen herkese.

  • Mimarlık Akademisi: biçimin ve düzenin bir yapıdaki yeri — bir evin planını kuran kararların sorusundan.
  • Burada sorulan: göz bir biçimi nasıl kurar ve bir tasarımcı bunu bilerek nasıl karar verir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

  • Ilgın

    Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

  • Emre

    Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

  • Selim

    Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

  • Ahu

    Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.

  • Kenan Usta

    Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

  • Nazife Öğretmen

    Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.

Program

Bölüm I · Temel · Tümü yayında

Görmek ve kurmak

Göz bir biçimi nasıl kurar, bir yüzey hangi öğelerden oluşur?

  1. Modül 1Görmek: algı ve GestaltTümü yayında
  2. Modül 2İki boyutta kurmak: öğelerTümü yayında

Bölüm II · Uygulama · 6 / 23 ders yayında

Yüzey

Kompozisyon, renk, doku ve ışık bir yüzeyi nasıl değiştirir?

  1. Modül 3Kompozisyon ilkeleri6 / 8 yayında
  2. Modül 4Renk8 ders programda
  3. Modül 5Doku, malzeme, ışık ve gölge7 ders programda

Bölüm III · İleri · 14 ders programda

Üç boyut ve gelenek

Bir kütleden nasıl mekân çıkar, bu alıştırmalar nereden geliyor?

  1. Modül 6Üç boyuta geçiş: mekân üreten işlemler8 ders programda
  2. Modül 7Temel tasarım eğitiminin tarihi6 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 7 ders programda

Maket atölyesi

Bir fikri elle, kâğıt ve kartonla nasıl sınarım?

  1. Modül 8Maketle düşünmek7 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Temel tasarımın bilgisi iki kaynaktan gelir: görsel algı üzerine ölçülmüş araştırma ve okulların yüz yıllık öğretim geleneği. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir hocanın kuralı araştırma bulgusu gibi sunulmaz, bir bulgu da estetik hükme çevrilmez.

Mevzuat
Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
Belgelenmiş olgu
Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
Tekrarlanmış bulgu
Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
Erken bulgu
Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
Tartışmalı
Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
Standart
TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
Usta görüşü
Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
Yapı örneği
Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?