İçeriğe geç

Bölüm II · Yüzey · Modül 3

Kompozisyon ilkeleri

6 ders yayında

Denge, ritim, vurgu ve hiyerarşi temel tasarım derslerinin ortak dilidir; ama bu dilin bir kısmı ölçülmüş algıdan, bir kısmı yüzyıllık bir öğretim geleneğinden gelir. Bu modül her ilkeyi bir alıştırmayla kurar ve her derste ilkenin nereden geldiğini söyler: bir bulgudan mı, bir hocanın kuralından mı, bir üsluptan mı.

Bu modülün sonunda

  • Bir kompozisyondaki dengeyi simetrik, asimetrik ve ışınsal olarak ayırır ve her birini kurar.
  • Ritmi tekrar, değişim ve aralıkla bir yüzeyde gösterir.
  • Bir kompozisyon ilkesinin dayanağını bulgu, gelenek ya da üslup olarak adlandırır.

Dersler

  1. M03-D01Denge: simetrik, asimetrik, ışınsalYayında

    Aynı öğelerle üç denge türünü kurar ve bir asimetrik dengenin hangi karşı ağırlıkla sağlandığını gösterir.

    Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: Wagemans (1997), Trends in Cognitive Sciences — simetri algısı; Erken bulgu: Wenderoth (1994); Wenderoth ve Welsh (1998); Jacobsen ve Höfel (2002)

    Mimarlık Akademisi’nde: M04-D02

  2. M03-D02Ritim ve aralıkYayında

    Bir öğeyi düzenli, artan ve kesintili aralıklarla tekrarlar ve her ritmin yüzeyde nasıl bir hareket kurduğunu adlandırır.

    Dayanak: Usta görüşü: Wertheimer (1923), aralığı adım adım değişen diziler; Erken bulgu: Morgan vd. (2012), Proceedings of the Royal Society B; Ouhnana vd. (2013), Journal of Vision

    Mimarlık Akademisi’nde: M04-D03

  3. M03-D03Vurgu ve odakYayında

    Bir kompozisyonda tek bir odak kurar, sonra onu ikinci bir odakla yarıştırır ve dikkatin nereye gittiğini gözlemler.

    Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: Itti ve Koch (2001), Nature Reviews Neuroscience — öne çıkma bağlama bağlıdır; Erken bulgu: Theeuwes (1990), Acta Psychologica; Theeuwes (1992), Perception & Psychophysics

  4. M03-D04HiyerarşiYayında

    Öğeleri boyut, ton ve konumla birinci, ikinci ve üçüncü düzeye ayırır ve hiyerarşinin bir yüzeyi nasıl okunur kıldığını gösterir.

    Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: Rezvani, Katanforoush ve Pouretemad (2020), küresel öncelik meta-analizi; Tartışmalı: Kimchi (1992), Psychological Bulletin

    Mimarlık Akademisi’nde: M04-D03

  5. M03-D05Birlik ve çeşitlilikYayında

    Fazla düzenli ve fazla dağınık iki kompozisyonu karşılaştırır ve birlik ile çeşitlilik arasındaki dengeyi bir üçüncü kompozisyonda arar.

    Dayanak: Tartışmalı: Van Geert ve Wagemans (2020), Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts; Erken bulgu: Güçlütürk, Jacobs ve van Lier (2016), ters U eğrisinin bireysel bileşenleri

  6. M03-D06Izgara üzerinde ve ızgaraya karşıYayında

    Bir kompozisyonu önce bir ızgaraya oturtur, sonra tek bir öğeyi ızgaradan bilerek koparır ve kopuşun ne kattığını açıklar.

    Dayanak: Erken bulgu: Altaboli ve Lin (2011), Advances in Human-Computer Interaction — düzenin denge, birlik ve sıra öğeleri

    Mimarlık Akademisi’nde: M04-D04

  7. M03-D07Oran ve ölçü ilişkisiProgramda

    Bir kompozisyondaki öğelerin birbirine oranını değiştirerek benzer ve karşıt boyut ilişkileri kurar; tek bir «doğru» oran olmadığını örnekle gösterir.

    Dayanak: Tartışmalı: altın oran tercihi üzerine deneysel çalışmalar (Green 1995, «All that glitters», British Journal of Psychology)

    Mimarlık Akademisi’nde: M04-D05

  8. M03-D08Bir kompozisyonu eleştirmekProgramda

    Kendi kompozisyonunu ve bir başkasınınkini öğeler, ilkeler ve niyet üzerinden yazılı olarak değerlendirir; beğeniyi gerekçeden ayırır.

    Dayanak: Usta görüşü: Schön, «The Reflective Practitioner» (1983), stüdyo kritiği

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?