Bir ilaç tek başına güvenliyken başka bir ilaçla, bir besinle ya da bir bedende neden tehlikeli olur?

Rolüne göre patika

Temel patika etkileşimin mekanizmasını ve tehlikeli birleşimleri kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki derslere eşlik eder; eczane patikası tezgâhta etkileşim ve gebelik sorusu yanıtlayan eczacıya, hastane patikası özel hastalarla çalışan klinik eczacıya.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: etkileşimin mekanizması ve tehlikeli birleşimler. Tek başına alınabilir.

  Etkileşim nedir → Tehlikeli birleşimler

• 6 modül · 36 ders

  Fakültedeki dersler

  Etkileşim ve özel popülasyon derslerini alan eczacılık öğrencisi.

  Etkileşim nedir → Tehlikeli birleşimler → Besin, bitki ve takviye etkileşimleri → Gebelik ve emzirme → Çocuk ve yaşlı → Organ yetmezliği ve öteki özel durumlar

• 5 modül · 29 ders

  Tezgâhta etkileşim ve gebelik sorusu

  Tezgâhta etkileşim, gebelik ve emzirme sorularını yanıtlayan eczacı.

  Etkileşim nedir → Tehlikeli birleşimler → Besin, bitki ve takviye etkileşimleri → Gebelik ve emzirme → Vaka atölyesi

• 4 modül · 23 ders

  Özel hastalarla çalışmak

  Çocuk, yaşlı, böbrek ve karaciğer hastalarıyla çalışan klinik eczacı.

  Tehlikeli birleşimler → Çocuk ve yaşlı → Organ yetmezliği ve öteki özel durumlar → Vaka atölyesi

• Farmakolojinin İlkeleri Akademisi: farmakogenetik ve bireysel farkın genel kuralları.
• Farmakokinetik ve Biyofarmasötik Akademisi: enzim etkileşiminin ve özel hastada kinetiğin hesabı.
• Farmakognozi ve Bitkisel Ürünler Akademisi: bitkisel ürünün içindeki molekül ve kanıtı.
• Farmasötik Teknoloji: Dozaj Şekilleri Akademisi: çocuk için ürün tasarımı ve sıvı ilacın ölçülmesi.
• Sistem Farmakolojisi I Akademisi: kan, kalp ve böbrek ilaçlarının kendi riskleri.
• Sistem Farmakolojisi II Akademisi: ruh sağlığı ve ağrı ilaçlarının kendi riskleri.
• Klinik Eczacılık ve Farmakoterapi Akademisi: bir ilaç listesini sistemli gözden geçirmek — hasta bakım sürecinden.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: etkileşim ve gebelikte ilaç — hastanın tarafından.
• Burada sorulan: bir ilaç başka bir ilaçla, bir besinle ya da özel bir bedende neden farklı davranır ve bu nasıl öngörülür?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ardıçlı Eczanesi

Kurgusal bir mahalle eczanesi: bir Ege il merkezinin Ardıçlı Mahallesi'nde, aile sağlığı merkezinin karşısında. Günde iki yüz kadar reçete ve bir o kadar da reçetesiz soru gelir. Müşterilerin çoğu yıllardır aynı yüzlerdir: kronik ilaç kullanan yaşlılar, bebeğiyle gelen anneler, gece nöbetinde kapıyı çalan yabancılar. Ayda iki kez nöbet tutar. Majistral hazırlama için küçük bir laboratuvarı vardır.

• Semra Hanım

  Elli altı yaşında, Ardıçlı Eczanesi'nin sahibi ve eczacısı. Otuz yıldır tezgâh başında; bir reçeteye bakmadan önce getirenin yüzüne bakar.

• Kaan

  Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

• Nihan

  Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

• İsmail Amca

  Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

• Aylin

  Otuz bir yaşında, ilk bebeğine yirmi dört haftalık gebe, çocukluğundan beri astımlı. Her yeni ilacı alırken «bebeğe bir şey olur mu» diye sorar.

• Rojda

  Kırk dört yaşında, koyu esmer tenli, terzi. Üç yıldır tip 2 diyabeti var; Kürtçe ve Türkçe konuşur, annesine ilaçlarını Kürtçe anlatır. Güneşte lekelenen cildi için de eczaneye danışır.

• Selma

  Otuz beş yaşında, iki çocuk annesi; yedi yaşındaki oğlu Efe sık sık ateşlenir. Gece nöbetinde eczaneye gelir ve ölçeği, şurubu, fitili birbirine karıştırmaktan korkar.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir etkileşimin varlığı her hastada klinik önemi gibi, bir hayvan çalışmasındaki gebelik bulgusu insanda risk gibi, bir topluluktaki gen sıklığı bir kişinin genotipi gibi sunulmaz.

Mevzuat

Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.

Farmakope ve standart

Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.

Ürün bilgisi

Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Temel kaynak

Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.

Meslek rehberi

Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.

Vaka

Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.

Erken bulgu

Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.